Bộ trưởng Bộ Nội vụ: Chất lượng cán bộ cấp xã là vấn đề đáng lo ngại nhất

Phát biểu ý kiến, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà đánh giá sau hơn 3 tháng triển khai (từ 1/7/2025), mô hình chính quyền địa phương 2 cấp về cơ bản vận hành tốt, "không có gián đoạn, không có đứt gãy", đảm bảo sự liên thông, đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở.

Theo Bộ trưởng, nhiều địa phương đã có cách làm hay, sáng tạo để đảm bảo chất lượng, hiệu quả sau sắp xếp, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Dù vậy, bà cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức lớn.

Nói về chất lượng cán bộ cấp xã, Bộ trưởng Bộ Nội vụ nêu rõ đây là vấn đề đáng lo ngại nhất. Chất lượng, về cơ cấu đội ngũ cán bộ công chức đặc biệt là cấp xã của chúng ta còn có những khó khăn, bất cập và chưa đáp ứng được yêu cầu. Tổ chức bộ máy chưa thực sự ổn định, cần những điều chỉnh căn bản về thể chế.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà. Ảnh: Media Quốc hội

Theo Bộ trưởng, việc phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền vẫn còn những mặt bất cập, cần tiếp tục rà soát. Hiện nay chủ yếu là Trung ương phân cấp cho cấp tỉnh (949 nhiệm vụ), cấp xã chỉ có 79 nhiệm vụ.

"Việc tiếp nhận và thực hiện phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền hay nói cách khác là chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cấp xã còn có những mặt bất cập và hạn chế", Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà nói.

Một vấn đề khác được đề cập là cơ sở vật chất, trang thiết bị và các vấn đề tồn tại sau sắp xếp vẫn còn nhiều khó khăn.

Để giải quyết các vấn đề trên, Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà đã nêu các giải pháp chiến lược.

Theo đó, tập trung hoàn thiện thể chế, coi đây là nhiệm vụ lớn nhất. Cần tập trung cao độ để hoàn thành việc phân loại đơn vị hành chính, tiêu chuẩn đô thị. Đây là "cái gốc của vấn đề" để làm cơ sở cho việc xây dựng chế độ chính sách, quy hoạch và xác định biên chế phù hợp, tránh cào bằng.

Theo Bộ trưởng, mỗi loại đơn vị hành chính sẽ có quy mô dân số, diện tích tự nhiên, kinh tế - xã hội, phân cấp phân quyền, phân định thẩm quyền khác nhau. Từ đó chúng ta sẽ xác định biên chế cho từng đơn vị hành chính cấp xã, cấp tỉnh.

"Chúng tôi đang tập trung rất cao để xây dựng đề án báo cáo Bộ Chính trị. Dự kiến đến cuối tháng 10/2025 sẽ hoàn thành, báo cáo Bộ Chính trị, cấp có thẩm quyền và ban hành nghị định, nghị quyết", Bộ trưởng thông tin.

Vấn đề khác được Bộ trưởng Bộ Nội vụ nhắc đến là việc hoàn thiện thể chế liên quan tới tổ chức bộ máy, điều chỉnh mức lương cơ sở, phụ cấp cho phù hợp khi phân loại lại đơn vị hành chính. Các phụ cấp sẽ được điều chỉnh là phụ cấp khu vực, phụ cấp chức vụ, phụ cấp chức danh lãnh đạo... để tính toán lại các chế độ, chính sách liên quan đến an sinh xã hội cho các đối tượng.

Nhiệm vụ này được Bộ trưởng nhấn mạnh dứt khoát phải làm nhanh, không thể chậm trễ được, không cho phép chậm.

Nhiệm vụ khác là cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ. Bộ trưởng nhấn mạnh phải đặc biệt quan tâm đến cấp xã vì trước đây cấp xã chỉ làm những công việc vừa phải nhưng hiện nay khối lượng công việc lớn, nhiệm vụ và chức năng là rất cao.

Qua đó để đáp ứng khối lượng công việc và yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao, hướng tới mục tiêu "vừa kiến tạo phát triển, vừa phục vụ người dân".

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh phải tiếp tục rà soát phân cấp, phân quyền. Trong đó, đánh giá lại khả thi của việc phân cấp, đặc biệt là những nhiệm vụ mà cấp xã còn lúng túng, để có sự điều chỉnh linh hoạt, có thể rút về cấp tỉnh thực hiện.

Bộ trưởng lấy ví dụ việc giao đất cho doanh nghiệp nếu giao cho cấp xã thực hiện sẽ có khó khăn, lúng túng ban đầu. Như vậy nếu ở đâu đáp ứng được thì để, nếu không thì giao cho tỉnh linh hoạt thực hiện, quyết định

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh việc xây dựng một đề án lớn để quan tâm đầu tư, xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị trong 5 năm tới, nhằm đáp ứng yêu cầu vận hành của mô hình mới.