Bảo vệ hình ảnh cá nhân: Muốn kiện khó đủ trăm bề
Bộ luật Dân sự (BLDS) 2015 có Điều 32 quy định cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình. Việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý. Ngoài ra, Điều 38 BLDS 2005 cũng quy định về quyền bí mật đời tư, Bộ luật Hình sư cũng có quy định về tội làm nhục, vu khống người khác...
Hiện nay, việc bảo vệ quyền nhân thân thông qua việc yêu cầu Tòa án bảo vệ được tiến hành theo trình tự, thủ tục tố tụng dân sự, việc khởi kiện phải có căn cứ và đúng pháp luật. Người bị xâm hại hoàn toàn có thể khởi kiện ra Tòa để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
Tuy nhiên, pháp luật tố tụng dân sự hiện nay đòi hỏi người khởi kiện phải chứng minh được quyền nhân thân về hình ảnh bị vi phạm và hành vi sử dụng hình ảnh trái pháp luật của người vi phạm.
Quay lại với câu chuyện của Đan Lê, cô cho biết đã mất 3 tháng nghỉ không lương để tập trung theo đuổi vụ kiện. Cũng trong ba tháng đó, cô trải qua cuộc tra tấn thực sự về tinh thần khi phải đọc hàng nghìn bình luận, đàm tiếu, phán xét, chụp mũ độc ác.
Về vụ việc này, Thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ra Quyết định số 60/QĐ-XPVPHC với công ty cổ phần chăm sóc và làm đẹp tại Hà Nội sử dụng hình ảnh Đan Lê trái phép, mức xử phạt hành chính 50 triệu đồng theo quy định tại điểm b khoản 3 Điều 51 Nghị định số 158 năm 2013 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và quảng cáo. Quyết định nêu rõ, công ty phải tháo gỡ hình ảnh nữ diễn viên Đan Lê trên website và nghiêm chỉnh chấp hành xử phạt.
Đan Lê chỉ là trường hợp rất ít các nghệ sĩ theo đuổi đến cùng kiện tụng. Nhưng ít ai biết, Đan Lê đã có những đêm thức trắng, phải tự mìn mò mẫm khắp các trang mạng tìm, chụp, lưu lại chứng cứ. Với mỗi lá đơn gửi đi, cô phải viết đi viết lại, soi xét từng từ, từng chữ. Trước khi được giúp đỡ, cô từng bị hai văn phòng luật sư nổi tiếng Hà Nội từ chối.
Cũng như diễn viên, MC Đan Lê, người mẫu Khánh My đã phải nhờ tới sự giúp đỡ của các cơ quan chức năng để sớm tìm ra người đã cố ý đăng tải hình ảnh của cô để quảng bá cho mục đích xấu.
Tuy nhiên, trên thực tế, có nhiều nghệ sĩ ngại va chạm hoặc nghĩ quy trình kiện tụng khá phức tạp và mất nhiều thời gian theo đuổi. Họ hầu như chọn cách bỏ qua, “ngậm đắng, nuốt cay” khi thấy hình ảnh mình bị bôi nhọ, chứ không nhờ đến luật sư bảo hộ quyền lợi. Họ tự bỏ qua quyền lợi chính đáng của mình được pháp luật bảo vệ. Và vì thế hình ảnh nghệ sĩ bị xâm phạm hiện nay như… “nấm mọc sau mưa”!
