2022 sẽ là một năm đầy thách thức, đòi hỏi trọng trách của ngành Tư pháp

Chính phủ phê duyệt Chủ trương đầu tư KCN Yên Lư, Bắc Giang

Chính phủ ban hành cơ chế, chính sách đặc thù về thuốc, vaccine phòng, chống COVID-19

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ: Trọng trách xây dựng pháp luật năm Nhâm Dần

Ngày 14/10/2021, khi Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng, thay mặt Bộ Chính trị, ký ban hành Kết luận 19-KL/TW về định hướng Chương trình xây dựng pháp luật nhiệm kỳ QH khóa XV; là một thông tin rất vui với cả nước, đặc biệt là ngành Tư pháp.

Đây là lần đầu tiên, Bộ Chính trị có kết luận định hướng xây dựng pháp luật cho cả một nhiệm kỳ, là vấn đề hết sức quan trọng để QH và các cơ quan chủ động hơn, vào cuộc từ sớm, từ xa, phối hợp chặt chẽ bảo đảm tiến độ, chất lượng xây dựng pháp luật.

Tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai Kết luận 19-KL/TW, Chủ tịch QH Vương Đình Huệ nêu rõ xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển có vai trò, ý nghĩa hết sức quan trọng, là một trong ba đột phá chiến lược để phát triển đất nước bền vững đã được Đảng đề ra từ ĐH XI; và tiếp tục được xác định là khâu đột phá trọng tâm ưu tiên hàng đầu trong nhiệm kỳ ĐH XIII và cho cả giai đoạn 10 năm 2021 - 2030.

Để thực hiện thắng lợi Nghị quyết ĐH XIII, Kết luận 19-KL/TW và định hướng Chương trình xây dựng pháp luật nhiệm kỳ QH khóa XV, Chủ tịch QH đã lưu ý những vấn đề then chốt:

Thứ nhất, không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác lập pháp. Trong xây dựng pháp luật, cần phải ưu tiên cao nhất cho chất lượng, kiên quyết không chạy theo số lượng, cố gắng khắc phục cơ bản những tồn tại, bất cập đã được các cơ quan nhận diện và chỉ ra.

Thứ hai, không ngừng đổi mới, tìm tòi, cải tiến quy trình, thủ tục để nâng cao hiệu quả công tác xây dựng, ban hành pháp luật; tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức tham gia quy trình lập pháp để nâng cao chất lượng các dự án luật, dự thảo nghị quyết trình QH.

Thứ ba, trong quá trình nghiên cứu, rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung, xây dựng mới văn bản pháp luật, phải siết chặt kỷ luật, kỷ cương, bảo đảm tuân thủ chặt chẽ quy trình, thủ tục, nhất là trong chuẩn bị hồ sơ đề nghị, soạn thảo, lấy ý kiến và tiếp thu ý kiến cơ quan, tổ chức, chuyên gia, nhà khoa học, đối tượng chịu sự tác động.

Thứ tư, hết sức quan tâm triển khai nghiên cứu, thực hiện các nhiệm vụ lập pháp, đặc biệt là trong năm 2022, có thể coi là năm bản lề triển khai thực hiện Kết luận 19-KL/TW.

Theo tiến độ xác định trong đề án đã được Bộ Chính trị thông qua, có 95/137 nhiệm vụ lập pháp cần phải hoàn thành việc rà soát, nghiên cứu trong thời gian đến hết năm 2022, trong đó có 40 nhiệm vụ phải hoàn thành trước 30/6/2022, 55 nhiệm vụ phải hoàn thành trước 31/12/2022. Đây là một thách thức không nhỏ, vì trong thời gian ngắn (khoảng hơn 1 năm) phải hoàn thành số lượng nhiệm vụ rà soát, nghiên cứu rất lớn, chiếm 69% tổng số nhiệm vụ lập pháp được xác định của cả nhiệm kỳ QH khóa XV.

Và như vậy, 2022 sẽ là một năm đầy thách thức, đòi hỏi trọng trách của những cơ quan lập pháp, xây dựng pháp luật, trong đó có Bộ Tư pháp. Để hoàn thành khối lượng công việc rất đồ sộ này, bảo đảm chất lượng, hiệu quả, đúng tiến độ, các cơ quan, nhất là người đứng đầu, cần trực tiếp chỉ đạo và khẩn trương triển khai ngay các nhiệm vụ lập pháp được giao.

2022 đã rất khác gần 20 năm trước đây, khi Bộ Chính trị ra Nghị quyết 48-NQ/TW ngày 24/5/2005 về “Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020”.

Kết luận 19-KL/TW đã truyền tải chỉ đạo những thông điệp rất rõ ràng sắc nét, như “Những vấn đề cấp bách, đã chín, đã rõ, được thực tiễn chứng minh, có sự thống nhất cao thì mới xây dựng, ban hành luật; những vấn đề tuy cấp bách, cần thiết, nhưng là vấn đề mới, chưa đạt đồng thuận cao thì có thể quy định thực hiện thí điểm”.

Thế nên dư luận và nhân dân tin tưởng, cùng với quá trình đã cọ xát thực tiễn, hội nhập giao lưu quốc tế nhiều thập kỷ; cùng với đội ngũ nhân lực trong lĩnh vực được đào tạo bài bản và kinh nghiệm; những nhiệm vụ trên nhất định chúng ta sẽ hoàn thành tốt trong năm Nhâm Dần.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính: Niềm tin với ngành Tư pháp

Những nỗ lực của ngành Tư pháp trong năm khó khăn 2021, đã được Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ghi nhận, trong phát biểu chỉ đạo Hội nghị toàn quốc triển khai công tác Tư pháp 2022.

Thủ tướng nhận định nhìn lại tổng thể 2021, trong điều kiện khó khăn phức tạp, cả nước vẫn ổn định chính trị, giữ vững an ninh – quốc phòng, cuộc sống cơ bản bình yên, an toàn nhân dân được đảm bảo.

Trong thành tích chung đó, có sự đóng góp quan trọng của Bộ Tư pháp; khi đã chủ động, tích cực cụ thể hoá, thể chế hóa đường lối ĐH XIII, các nghị quyết, chỉ thị của Đảng thành chính sách, pháp luật Nhà nước, nhất là trong phòng chống dịch; tập trung tháo gỡ vướng mắc thể chế, pháp luật để thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội; góp phần xây dựng hệ thống chính trị trong sạch vững mạnh; góp phần nâng cao uy tín đất nước khi Việt Namnâng 6 bậc trong xếp hạng Chỉ số cải thiện chất lượng quy định pháp luật.

Người đứng đầu Chính phủ cũng cho thấy sự quan tâm sát sao, sâu sắc khi lưu ý Bộ Tư pháp các điểm cần khắc phục. Thứ nhất, chất lượng và tiến độ xây dựng văn bản vẫn còn những hạn chế, cần khắc phục nỗ lực để không phải làm đi làm lại, không trình đi trình lại. Thứ hai, đầu tư nguồn lực, nhất là về con người, cơ sở vật chất, điều kiện đảm bảo; chưa tương xứng với yêu cầu. Thứ ba, phải coi đầu tư cho xây dựng thể chế là đầu tư cho phát triển. Thứ năm, nâng cao hơn nữa nhận thức về tầm quan trọng, vai trò, vị trí của xây dựng, thực thi pháp luật.

Thủ tướng nhấn mạnh, 2022 là năm bản lề thúc đẩy thực hiện Nghị quyết XIII, Nghị quyết ĐH Đảng các cấp và đòi hỏi của nhân dân cao hơn về môi trường pháp lý. Thực tiễn cũng đòi hỏi cải thiện, nâng cao môi trường pháp lý để thực hiện quyền công dân, thực hiện nghiêm túc “sống và làm việc theo Hiến pháp, pháp luật”.

Vì thế, Thủ tướng nhấn mạnh cần nâng cao nhận thức về vai trò, vị trí, tầm quan trọng của công tác xây dựng thể chế. Phải thấm nhuần quan điểm của Đảng là lấy người dân, doanh nghiệp là chủ thể, trung tâm trong xây dựng thực thi pháp luật. Mọi chính sách phải hướng đến người dân; vì mục tiêu cuối cùng là nhân dân ấm no, hạnh phúc trong môi trường pháp lý dân chủ, trong Nhà nước pháp quyền XHCN.

Vì vậy phải bám sát đường lối, chủ trương của Đảng, để thể chế hoá nhanh chóng. Nhưng cũng phải căn cứ, bám sát thực tiễn, xuất phát từ thực tiễn, tôn trọng thực tiễn, lấy thực tiễn làm thước đo, có tính khả thi, phù hợp với điều kiện hoàn cảnh, phù hợp tình hình, nguồn nhân lực và các điều kiện, để tháo gỡ những nút thắt. Pháp luật không sát thực tiễn, bị thực tiễn vượt qua; thì phải mạnh dạn phát hiện kịp thời kiên trì sửa đổi.

Sự thấu hiểu, chia sẻ của Thủ tướng với ngành Tư pháp được thể hiện qua câu chuyện ông yêu cầu đầu tư hơn nữa cho công tác nâng cao chất lượng, số lượng, nguồn nhân lực cán bộ Tư pháp. Muốn có được điều đó, phải làm tốt công tác tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng; đầu tư cơ sở vật chất phải phù hợp. Làm luật khó, vất vả; phải đam mê, say sưa; nên làm sao phải có chính sách, chế độ đãi ngộ tương xứng với sức lao động, hài hòa, hợp lý với tổng thể các ngành khác. “Đầu tư cho nhân lực thì sẽ khắc phục được chất lượng, tiến độ xây dựng thể chế”. Nhiều cán bộ ngành Tư pháp đã rưng rưng khi nỗi niềm sâu kín của họ bao năm nay đã được Thủ tướng nêu ra, yêu cầu khắc phục.

Tầm nhìn Thủ tướng, niềm tin của Thủ tướng với ngành Tư pháp còn được thể hiện qua câu chuyện ông lưu ý cơ quan “gác cổng pháp luật” của Chính phủ luôn tâm niệm đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết, trước hết; chủ động đẩy mạnh phòng chống tham nhũng, tiêu cực lợi ích nhóm trong xây dựng thể chế.

Khi những vấn đề mấu chốt nhất ngành Tư pháp đang gặp phải đã được Thủ tướng “hóa giải”, nhất định Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Thủ tướng sẽ không khi nào phải thất vọng vì đã đặt niềm tin vào ngành Tư pháp.