Yêu cầu đối với đại biểu Quốc hội sẽ ngày càng cao
Chỉ còn ít ngày nữa sẽ diễn ra “Ngày hội non sông” - ngày 15/3, cử tri đi bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp. Thành công của cuộc bầu cử là nền tảng để xây dựng Quốc hội khóa XVI thực sự đổi mới, chuyên nghiệp, hành động và đủ tầm dẫn dắt tiến trình cải cách thể chế, đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới.
Tại Hội nghị toàn quốc triển khai công tác bầu cử ngày 15/11/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu phải tổ chức cuộc bầu cử dân chủ, đúng pháp luật, an toàn, tiết kiệm và thực sự là ngày hội của Nhân dân.
Yêu cầu này không chỉ đặt ra với công tác tổ chức, mà còn hàm chứa một thông điệp sâu xa hơn: chất lượng dân chủ và chất lượng đại diện phải được bảo đảm ngay từ khâu lựa chọn đại biểu (ĐB), bởi đây chính là khởi điểm của toàn bộ quá trình thực thi quyền lực nhà nước trong nhiệm kỳ mới.
Trong bối cảnh đất nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới - nơi mỗi quyết sách của Quốc hội (QH) không chỉ giải quyết vấn đề trước mắt, mà còn định hình tương lai dài hạn của quốc gia thì yêu cầu đặt ra đối với mỗi ĐBQH khóa XVI không chỉ cao hơn về tiêu chuẩn, mà còn cao hơn về chất lượng và chiều sâu trách nhiệm.
Theo Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Thư ký QH, Chủ nhiệm Văn phòng QH, Chánh Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia Lê Quang Mạnh, đó trước hết phải là những người có bản lĩnh chính trị vững vàng và ý thức sâu sắc về sứ mệnh đại diện.
ĐBQH là người được Nhân dân trực tiếp trao quyền, thay mặt Nhân dân thực thi quyền lực nhà nước ở cấp cao nhất. Vì vậy, mỗi ĐB phải tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Nhân dân, với Hiến pháp; đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết, trước hết; không để mình bị chi phối bởi lợi ích cục bộ hay nhóm lợi ích.
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cạnh tranh toàn cầu, bản lĩnh ấy càng trở nên quan trọng, bởi QH chính là nơi bảo vệ lợi ích chiến lược, lâu dài của đất nước bằng công cụ pháp luật và chính sách.
Không những thế, ĐBQH khóa XVI phải có năng lực hoạch định và phản biện chính sách ở tầm cao. Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, trí tuệ nhân tạo, biến đổi khí hậu, già hóa dân số… là những vấn đề vừa mang tính toàn cầu, vừa có tác động sâu rộng đến Việt Nam.
Mỗi đạo luật, mỗi nghị quyết của QH hôm nay đều có thể tạo ra hiệu ứng nhiều năm sau. Điều đó đòi hỏi ĐB không chỉ nắm chắc thực tiễn trong nước mà còn phải có tư duy so sánh, tiếp cận thông lệ quốc tế, biết phân tích tác động đa chiều và dự báo được những rủi ro chính sách.
Luật pháp trong giai đoạn mới phải vừa bảo đảm định hướng chính trị, vừa minh bạch, ổn định, khả thi và tạo động lực cho đổi mới sáng tạo. ĐB vì thế phải xem xét, quyết định trên cơ sở dữ liệu thực chứng và một tinh thần cởi mở, đổi mới, sáng tạo.
Đặc biệt, theo ông Mạnh, ĐBQH phải có tính chuyên nghiệp và trách nhiệm đến cùng. QH ngày càng hoạt động theo hướng chuyên nghiệp hóa, tăng tỷ lệ ĐB chuyên trách, đòi hỏi mỗi ĐB phải đầu tư nghiêm túc hơn nữa cả về thời gian và trí tuệ cho công việc nghị trường.
Sự chuẩn bị kỹ lưỡng trước mỗi phiên họp; khả năng tranh luận thẳng thắn nhưng xây dựng; tinh thần theo dõi, giám sát việc thực hiện các nghị quyết đến kết quả cuối cùng…
Giám sát, chất vấn không chỉ để “nêu vấn đề” mà để thúc đẩy thay đổi, tạo chuyển biến thực chất trong quản lý, điều hành.
ĐBQH phải là người theo đuổi đến cùng các cam kết và kiến nghị sau giám sát, bảo đảm luật, nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống.
Đó là những biểu hiện rất cụ thể của tính chuyên nghiệp và tính trách nhiệm trong hoạt động nghị trường mà mỗi ĐB phải luôn ghi nhớ và thực hiện.
Ngoài ra, QH là diễn đàn dân chủ cao nhất của đất nước. Ở đó, tiếng nói của ĐB phải phản ánh trung thực ý chí, nguyện vọng của cử tri; phải dám nêu vấn đề khó, dám bày tỏ chính kiến trên tinh thần xây dựng; dám chịu trách nhiệm về quyết định của mình.
Vì vậy, mỗi ĐBQH cần có phẩm chất liêm chính và dũng khí chính trị. Điều này sẽ củng cố niềm tin của Nhân dân đối với cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.
Với sự lãnh đạo của Đảng, sự đồng thuận và giám sát của Nhân dân, cùng tinh thần đổi mới, cầu thị của đội ngũ ĐB được lựa chọn kỹ lưỡng, dân chủ, QH khóa XVI được tin tưởng sẽ hoàn thành tốt sứ mệnh của mình: xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc cho phát triển nhanh và bền vững; tiếp tục khẳng định vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam và thực sự là biểu tượng của ý chí, khát vọng phát triển của dân tộc trong giai đoạn mới.
