Yên Bái: Khai thác khoáng sản trái phép bùng phát trở lại tại xã Suối Giàng

Yên Bái sẽ vượt mốc 100 xã đạt chuẩn nông thôn mới vào cuối năm 2023

Thi công “ẩu”, dự án đường bê tông hàng trăm tỷ ở Yên Bái có đảm bảo chất lượng (?)

Yên Bái thu hồi một dự án bất động sản gần 5.000 tỷ đồng

Sở Tư pháp Yên Bái tập huấn nghiệp vụ xây dựng xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật

Trước đó, tình trạng khai thác vận chuyển đá cảnh tại thôn Suối Lóp, xã Suối Giàng có chiều hướng gia tăng, tác động tiêu cực tới môi trường sinh thái, gây sạt lở, vùi lấp nguồn nước và tiềm ẩn các mối nguy hiểm đe dọa tính mạng con người cũng như gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự trên địa bàn.

Để quản lý tốt khoáng sản chưa khai thác, huyện Văn Chấn đã phối hợp với UBND xã thành lập một chốt kiểm soát nhằm ngăn chặn triệt để tình trạng nêu trên.

Đồng thời, xã Suối Giàng đã tích cực tuyên truyền cho người dân về Luật Khoáng sản và trách nhiệm của họ trong việc bảo vệ khoáng sản chưa khai thác.

Khuyến khích người dân ký cam kết, không tham gia vào hoạt động khai thác đá cảnh trái phép. Bước đầu ổn định tình hình, dẹp bỏ nạn khai thác quy mô và chấm dứt tình trạng vận chuyển khoáng sản khối lượng lớn.

Tuy nhiên, có cung phải có cầu bởi hàng loạt những xưởng chế biến cùng những cửa hàng đá cảnh vẫn mọc lên ngay tại đầu đường rẽ vào thôn Suối Lóp khiến nhiều sản phẩm đá không rõ nguồn gốc được đà phát triển, mà bằng cách nào đó người ta vẫn vận chuyển trót lọt qua để bày bán hoặc chế biến công khai ngay sát hành lang đường mà không hề bị kiểm tra xử lý.

Thời gian gần đây, hiện tượng đào bới tìm kiếm đá cảnh đang có dấu hiệu bùng phát trở lại. Ban đầu người ta dùng các phương tiện thủ công như xà beng, cuốc xẻng kết hợp với thiết bị máy khoan cắt, đào bới ở những vị trí hiểm hóc khiến các sườn đồi núi trở nên nham nhở. Đất và đá thải mặc sức lăn xuống theo chiều dốc vùi lấp và tăng nguy cơ sạt lở trong mùa mưa bão.

Những người tham gia hoạt động này sử dụng các chiêu trò nhỏ lẻ nhưng lại rất hiệu quả, như việc độ xe máy dạng cà tàng để chở đá cảnh. Mỗi chiếc xe khi được độ thêm các phụ kiện sẽ có khả năng chở lên đến vài ba tạ đá một chuyến.

Theo ghi nhận của nhóm phóng viên báo Pháp Luật Việt Nam ngày 5/7/2023, tình trạng này khác hoàn toàn so với cảnh khai thác đá rầm rộ mà các phương tiện truyền thông đã đưa tin trước đó.

Hiện nay, việc khai thác đá được thực hiện thông qua phương pháp đào bới thủ công kết hợp với máy khoan cắt, chủ yếu tại các khu vực dốc ngược và vách đá dựng đứng.

Những người thực hiện công việc đào bới đá cảnh chia nhau thành từng tốp, ẩn khuất rải rác sau những tảng đá lớn hoặc bờ bụi nên rất khó phát hiện.

Tiếng búa đục bốp chát cùng tiếng máy khoan cắt gầm rít chỉ ngừng lại trong chốc lát rồi trở lại hoạt động hối hả.

Tốp thợ đá chợt dừng trong giây lát nhìn chúng tôi với ánh mắt nghi ngờ dò xét rồi một người trong nhóm lớn tiếng quán triệt: "Xem thì được, nhưng không được quay phim chụp ảnh đâu đấy nhé vì đợt này đang bị cấm".

Khi được hỏi về giá trị của những sản phẩm khai thác và lý do vẫn có thể vận chuyển được đá cảnh ra bên ngoài dù có chốt kiểm tra?

Nhóm này cho biết, hầu hết những viên đá lớn phải bỏ lại, chỉ chở được những phiến đá nhỏ. Mỗi chuyến xe máy chở đá cảnh ra đường nhựa chỉ có giá trị khoảng 4-5 trăm nghìn đồng, còn đối với việc vượt qua chốt kiểm tra bằng cách nào, mọi người chỉ cười và không trả lời cụ thể.

Đi sâu vào cuối thôn Suối Lóp, có ít nhất 3 xưởng xẻ đá đang hoạt động. Tiếng máy cưa xẻ đá xoang xoảng hoà quện với tiếng máy mài đá xoen xoét tạo âm thanh hỗn độn vang vọng núi rừng.

Nước thải có màu trắng đục từ việc làm mát lưỡi cưa liên thục chảy ra mặt đường rồi thoát ra môi trường, cùng với đó là vô số đầu mẩu đá vụn cũng được tống thẳng xuống các sườ dốc khe núi.

Người thợ xẻ đá cũng vừa cắt đứt mạch, anh ta dùng búa tạ đập rời 2 phiến đá lớn rồi dừng nghỉ quệt mồ hôi nhìn những người khách lạ phân bua: "Mệt lắm bọn em làm nốt lô này là nghỉ thôi cũng sắp hết rồi, vì dạo này máy xúc bị cấm không ai đào đá về cho nữa".

Thấy chúng tôi ngỏ ý muốn mua đá số lượng lớn, người đàn ông vui vẻ tiếp thị chỉ từng sản phẩm với đủ loại giá từ vài ba trăm nghìn tới hàng triệu đồng tùy theo kích cỡ chênh lệch giữa đá thô và đá đã được đánh bóng.

Những người thợ đá còn khẳng định, sau khi sơ chế họ phải vận chuyển bằng xe máy tới tận ngoài thị trấn mới bán được sản phẩm.

Ngày 10/7/2023. Trao đổi với PV báo Pháp luật Việt Nam, ông Lường Văn Tâm - Chủ tịch xã Suối Giàng cho biết: "Đúng là có việc mấy ngày nay rộ lên tình trạng khai thác đá trái phép, tôi cũng đã chỉ đạo Công an cắm chốt để xử lý việc này. Còn đối với việc xưởng sơ chế đá, trước đó chúng tôi cũng đã yêu cầu đóng cửa xưởng không cho hoạt động".

"Việc tái diễn tình trạng khai thác đá và xưởng sơ chế đá trái phép, tôi sẽ chỉ đạo lực lượng chức năng vào cuộc xử lý", ông Tâm cho hay.

Trước đó, Chủ tịch UBND tỉnh Yên Bái Trần Huy Tuấn đã có văn bản yêu cầu UBND các huyện, thị và Thành phố chủ động tổ chứ lực lượng, tập trung chỉ đạo và kiên quyết ngăn chặn, giải tán, chấm dứt hoạt động khai thác khoáng sản trái phép trên địa bàn quản lý, đặc biệt các địa bàn trọng điểm, phức tạp.

Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong hoạt động khoáng sản, đặc biệt các trường hợp tái phạm, không kịp thời khắc phục tồn tại, trường hợp vượt quá thẩm quyền phải kịp thời báo cáo UBND tỉnh chỉ đạo, giải quyết.

Chỉ đạo các cơ quan ban ngành của cập huyện và cấp xã tăng cường công tác tuyên truyền, vận động người dân thực hiện nghiêm các quy định pháp luật trong việc bảo vệ tài nguyên khoáng sản chưa khai thác tại địa phương theo ý kiến chỉ đạo của UBND tỉnh và các quy định có liên quan.

Chủ tịch UBND cấp huyện chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh khi để xảy ra tình trạng khai khoáng sản trái phép trên địa bàn mà không xử lý hoặc để diễn ra kéo dài.

Báo Pháp luật Việt Nam sẽ tiếp tục thông tin về vụ việc này.