Xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Tây Ban Nha sẽ gặp nhiều thách thức

Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam (VASEP) cho hay, theo số liệu thống kế của Hải quan Việt Nam, 4 tháng đầu năm 2025 kim ngạch xuất khẩu (XK) cá ngừ sang Tây Ban Nha tăng 10%. Tuy nhiên, XK cá ngừ sang Tây Ban Nha có xu hướng tăng trưởng không ổn định và có xu hướng giảm.

Không chỉ những tháng đầu năm 2025, mà từ năm 2020 trở lại đây XK sang thị trường này cũng không ổn định và kim ngạch XK ngày càng giảm. Chỉ trong 5 năm, giá trị XK sang thị trường này đã giảm 29%.

Theo các doanh nghiệp, ngoài những nguyên nhân nội tại trong nước như hạn chế về nguồn nguyên liệu đánh bắt của đội tàu trong nước, những vướng mắc về thủ tục cấp xuất nhập khẩu…, cạnh tranh gia tăng tại thị trường này cũng đang tác động tới XK cá ngừ sang thị trường này.

Theo Thương vụ Việt Nam tại Tây Ban Nha, triển vọng xuất khẩu của Việt Nam sang Tây Ban Nha trong thời gian tới sẽ gặp khó khăn và thách thức nhiều hơn trước.

Nguyên nhân từ bối cảnh sức ép cạnh tranh thị trường ngày càng lớn khi EU và Tây Ban Nha ưu tiên thúc đẩy phê chuẩn Hiệp định FTA giữa EU với Mexico và các nước khối Mercosur ngay trong năm nay đã nối lại đàm phán các hiệp định FTA với các nước ASEAN khác như Thái Lan, Indonesia và Philipines, đây đều là những quốc gia mạnh về XK cá ngừ...

Bên cạnh đó, các biện pháp áp thuế bổ sung của chính quyền Trump đối với các hàng hóa nhập khẩu từ EU và Tây Ban Nha sẽ làm hạn chế luồng hàng hóa tái xuất khẩu từ EU và làm giảm cơ hội nhập khẩu hàng hóa dưới dạng nguyên liệu thô phục vụ sản xuất xuất khẩu sang thị trường Mỹ.

Các nước đối thủ chính, nhất là đối với hàng thủy sản, đến từ châu Mỹ La tinh và Bắc Phi - nơi có các ưu thế vượt trội về địa lý, chi phí và thời gian vận chuyển hàng hóa và sẵn có mối quan hệ truyền thống đặc biệt với cộng đồng nói tiếng Tây Ban Nha đông đảo. Điều này khiến hàng thuỷ sản XK của Việt Nam, trong đó có cá ngừ, sang thị trường này phải cạnh tranh gay gắt.

Mặt khác, diễn biến chính sách đáng chú ý là Chính phủ Tây Ban Nha lên kế hoạch ứng phó với đe dọa về thuế quan và tái khởi động thương mại trị giá 14,1 tỷ euro ứng phó với quyết định tăng thuế đối với các sản phẩm châu Âu của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Kế hoạch bao gồm 14,1 tỷ euro để giảm thiểu tác động tiêu cực của chiến tranh thương mại và "xây dựng lá chắn" để bảo vệ nền kinh tế Tây Ban Nha, trong đó 7,4 tỷ euro khoản tài chính cấp mới và 6,7 tỷ euro sẽ khai thác sử dụng từ các công cụ hiện hành... cũng tác động tới hàng hoá nhập khẩu vào nước này.

Bà Nguyễn Hà - Chuyên gia thị trường cá ngừ của VASEP cho hay: "Ngoài những vấn đề trên, việc Tây Ban Nha cũng đưa ra áp dụng một số quy định chính sách đáng lưu ý có tác động đến thương mại quốc tế như các biện pháp khẩn cấp để ứng phó với mối đe dọa thuế quan và tái khởi động thương mại; quy định tiêu chuẩn chất lượng đối với dầu thực vật ăn được; quy định của Liên minh châu Âu về sức khỏe động vật liên quan đến nghĩa vụ giám sát của chủ trang trại... do đó, dự kiến XK cá ngừ của Việt Nam sang thị trường này sẽ còn nhiều biến động".