Xót xa về những dự án trăm tỷ bỏ không ở Quảng Ninh

Chung cư hay lô cốt hoang

Hàng chục năm nay, những người thường xuyên đi qua khu vực trụ sở Công ty nước Quảng Ninh (thuộc phường Hồng Hải, TP Hạ Long) không khỏi thắc mắc về một công trình đen đúa nằm cách đó chỉ một con ngõ.

Họ luôn tự hỏi đó có phải là một lô cốt cũ từ thời “Pháp thuộc” để lại hay mới được xây dựng mà rêu mốc lại phủ kín, sắt thép từ các mái bê tông màu đen đâm lên tua tủa.

Thế nhưng những người dân sống gần đó thì ai cũng biết đây là dự án tòa nhà chung cư Quawaco của Công ty cổ phần Nước sạch Quảng Ninh.

Theo tìm hiểu của phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam, dự án tòa nhà chung cư Quawaco nằm sát cạnh trụ sở Công ty cổ phần nước sạch Quảng Ninh thuộc địa bàn phường Hồng Hải, TP Hạ Long, Quảng Ninh khởi công quý IV/2010.

Dự kiến hoàn thành và đi vào hoạt động qúy IV/2013, tuy nhiên đến 27/3/2014 công ty đã tạm dừng dự án để xin điều chỉnh quy hoạch và ngừng thi công từ đó đến nay.

Tổng chi phí dở dang đã tập hợp trên báo cáo tài chính của công ty là hơn 61 tỷ đồng.

Theo lý giải của lãnh đạo Công ty cổ phần Nước sạch Quảng Ninh tại nhiều báo cáo UBND tỉnh Quảng Ninh và Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước, dự án phải dừng lại do tình hình bất động sản trầm lắng, dự án không thu hút được nguồn vốn của bên có nhu cầu mua nhà.

Ngày 13/12/2022, công ty đã có văn bản đề nghị UBND tỉnh Quảng Ninh đồng ý đề xuất chủ trương cho công ty được chấm dứt hoạt động đầu tư và trả lại đất thực hiện dự án.

Ngày 9/3/2023, UBND tỉnh Quảng Ninh đã có Văn bản số 1335/VP về việc chấm dứt đầu tư dự án tòa nhà chung cư.

Trao đổi với phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam, ông Hoàng Ngọc Hà, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Nước sạch Quảng Ninh cho biết, công ty đang tiếp tục báo cáo UBND tỉnh Quảng Ninh xin ý kiến về chủ trương chấp thuận cho công ty thực hiện tự chấm dứt hoạt động của dự án.

“Sau khi dự án được chấm dứt, Sở Tài chính sẽ hướng dẫn công ty thực hiện việc thanh lý, xử lý chi phí dở dang của dự án và xác định giá trị quyền sử dụng đất, giá trị còn lại gắn liền với đất để hoàn trả lại cho công ty theo quy định tại Điều 3, điều 4 Thông tư 80/2017/TT-BCT của Bộ tài chính để thu hồi chi phí đã đầu tư vào dự án theo quy định”, ông Hà nói.

Được biết, ngày 29/3/2024, Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội đã ra quyết định số 193/QĐ-SGDHN về diện duy trì cảnh báo đối với cổ phiếu NQN của Công ty cổ phần Nước sạch Quảng Ninh.

Lý do duy trì diện cảnh báo do báo cáo tài chính năm 2023 bị tổ chức kiểm toán đưa ra ý kiến kiểm toán ngoại trừ từ 3 năm liên tiếp trở lên.

Ý kiến ngoại trừ trên báo cáo tài chính trong 3 năm liên tiếp đối với Công ty cổ phần Nước sạch Quảng Ninh liên quan đến dự án tòa nhà chung cư Quawaco.

Đơn vị kiểm toán cho rằng không thể thu thập được tài liệu cần thiết để đánh giá giá trị tổn thất của dự án này và ảnh hưởng của vấn đề này đến báo cáo tài chính của công ty nên không thể xác định liệu có cần thiết phải điều chỉnh số liệu liên quan đến khoản mục chi phí sản xuất kinh doanh dở dang dài hạn hay không.

Tuy nhiên, có thể thấy, tòa nhà chung cư đang xây dựng dở dang đã xong tầng hầm và 1 tầng nổi, nếu phương án chấm dứt dự án và trả lại đất cho UBND tỉnh Quảng Ninh được phê duyệt thì phải phá bỏ công trình dở dang này.

Như vậy số tiền hơn 61 tỷ đồng ngân sách đã đầu tư không thể thu hồi được.

Vậy ai sẽ là người chịu trách nhiệm với khoản thất thoát này?.

Theo tìm hiểu của phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam, Công ty cổ phần Nước sạch Quảng Ninh đang có ý định xin chủ trương điều chỉnh để xây dựng tòa chung cư này thành trụ sở cho Xí nghiệp nước Hòn Gai.

Tuy nhiên dư luận cho rằng việc này là không khả thi vì đang trong thời điểm sáp nhập, tinh gọn mà lại xây dựng thêm là rất lãng phí.

Có thể thấy, việc sử dụng tiền ngân sách nhà nước đầu tư dự án ngoài ngành để dở dang sau hàng chục năm đến nay vẫn không thể tìm ra phương án tháo gỡ gây lãng phí ngân sách nhà nước rất lớn.

Dân khát giống, vùng sản xuất thủy sản bỏ không

Cũng tại Quảng Ninh, một công trình trăm tỷ khác "bỏ không" gây lãng phí ngân sách Nhà nước, khiến dư luận bức xúc. Đó là công trình "Dự án đầu tư xây dựng vùng sản xuất giống nhuyễn thể tập trung và vùng ươm, nuôi trồng chất lượng cao" có vốn đầu tư hơn 136 tỷ đồng do Sở NN &PTNT Quảng Ninh làm chủ đầu tư, sau 6 năm hoàn thành vẫn chưa được vận hành đúng công năng. Trong khi ngư dân "khát" nguồn giống tại chỗ thì Vùng sản xuất trên gần như vẫn "bỏ không".

Làm nghề nuôi cá lồng bè trên biển ở huyện Vân Đồn đã chục năm nay, ông Dương Văn Xuyên giám đốc HTX làng chài Bái Tử Long cho biết, người nuôi trồng thủy sản như chúng tôi rất cần nguồn giống sản xuất tại chỗ. Bởi vì nếu nhập giống từ những tỉnh khác về tỷ lệ cá chết rất nhiều.

Thậm chí vừa rồi HTX nhập 10 nghìn con giống cá song loại 3-4 lạng/con nhưng chỉ sau vài tháng cá chết hết.

“Cá giống sản xuất ở nơi khác nước biển không giống với nước biển ở Vân Đồn nên khả năng thích nghi rất kém.

Nếu được sản xuất ngay tại Vân Đồn thì tỷ lệ cá nuôi chắc chắn sẽ cao hơn rất nhiều, mà giá nhập lại thấp hơn do không phải mất phí di chuyển.

Chúng tôi rất mong muốn có một cơ sở sản xuất giống cá tại Quảng Ninh để hỗ trợ cho bà con nuôi trồng”, anh Xuyên cho biết.

Ước muốn của anh Xuyên cũng giống như ước muốn của hàng nghìn hộ nuôi trồng thủy sản ở Vân Đồn, Quảng Yên, Cẩm Phả… thế nhưng hàng chục năm nay vẫn chưa thành hiện thực mặc dù 6 năm trước Vân Đồn đã hoàn thành đầu tư dự án hạ tầng vùng sản xuất giống nhuyễn thể tập trung Vân Đồn.

Dự án đầu tư xây dựng vùng sản xuất giống nhuyễn thể tập trung và vùng ươm, nuôi trồng chất lượng cao được triển khai thực hiện trên vịnh Bái Tử Long thuộc xã Vạn Yên (Vân Đồn, Quảng Ninh) từ năm 2017.

Dự án có tổng nguồn vốn đầu tư hơn 136 tỷ đồng do Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn (NN &PTNT) tỉnh Quảng Ninh làm chủ đầu tư.

Thế nhưng đến nay sau 6 năm hoàn thành, dự án này vẫn chưa thể lựa chọn được nhà đầu tư để triển khai các công việc tiếp theo để sản xuất giống thủy sản như quyết định phê duyệt mà chỉ được Sở NN&PTNT giao cho Trung tâm Khuyến nông tỉnh quản lý, sử dụng.

Trung tâm khuyến nông tỉnh Quảng Ninh thì cũng chỉ ươm dưỡng (không sản xuất) được một ít giống hàu để cung cấp cho người nuôi quanh vùng.

Theo trả lời của lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh, tỉnh đã xem xét đến 3 phương án lựa chọn nhà đầu tư, như thu hút nhà đầu tư theo quy định tại Nghị định số 63/NĐ-CP (4/5/2018) của Chính phủ về đầu tư theo hình thức PPP; tổ chức lựa chọn nhà đầu tư dự án có sử dụng đất, mặt nước theo quy định của Luật Đầu tư; xây dựng đề án sử dụng tài sản công gắn liền với đất và giá trị quyền sử dụng đất, mặt nước vào mục đích cho thuê, kinh doanh theo quy định của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017.

Cùng với đó, UBND tỉnh đã tổ chức nhiều cuộc họp để thống nhất phê duyệt phương án lựa chọn nhà đầu tư nhưng hiện vẫn chưa chốt được một phương án cụ thể nào.

Theo lý giải của Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ninh, việc chưa thống nhất được phương án lựa chọn nhà đầu tư là do khung pháp lý về chính sách và thu hút đầu tư hiện có nhiều thay đổi; các quy định của pháp luật về nhà đầu tư, pháp luật về quản lý tài sản công (tài sản đã được đầu tư từ ngân sách nhà nước) còn có nội dung chưa thống nhất, chồng chéo, hướng dẫn thực hiện chưa rõ ràng dẫn đến cách hiểu và áp dụng, vận dụng của các sở, ban, ngành của tỉnh còn chưa thống nhất.

Trong cuộc họp mới đây của Chi hội nuôi biển Vân Đồn, ông Phạm Ngọc Thanh, Chủ tịch HĐQT công ty cổ phần Phú Thịnh Vân Đồn cho biết, Vân Đồn là một vùng nuôi lớn và có lợi thế hơn hẳn những vùng nuôi biển khác trên cả nước.

Thế nhưng đến nay Vân Đồn vẫn chưa thể sản xuất được giống đó là khó khăn rất lớn cho người nuôi biển.

“Vì chờ đợi quá lâu rồi, trong khi vụ nào cũng phải nhập giống nuôi và tỷ lệ bệnh tật rất lớn.

Nuôi biển như thế này không thể bền vững được. Chúng tôi đang lên kế hoạch tự tổ chức sản xuất giống mà không phụ thuộc vào dự án hạ tầng vùng sản xuất giống nhuyễn thể tập trung Vân Đồn”, ông Thanh nói.

Có thể thấy, với 136 tỷ đồng vốn ngân sách đã được đầu tư nhưng dự án hạ tầng vùng sản xuất giống nhuyễn thể tập trung Vân Đồn lại không thể tìm được nhà đầu tư đủ tiêu chuẩn.

Trong khi rất nhiều doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh mong muốn được đầu tư dự án sản xuất giống tại đây là một điều hết sức vô lý.

Sau 6 năm, tỉnh Quảng Ninh vẫn chưa thống nhất được phương án lựa chọn nhà đầu tư với những lý giải khó hiểu. Việc lãng phí hàng trăm tỷ tiền ngân sách xây dựng dự án rồi bỏ hoang sẽ được quy trách nhiệm cho ai?

Trong khi người nuôi biển và nhiều doanh nghiệp ở Quảng Ninh vẫn đang khát giống…