Xóa điểm nghẽn, đưa cá rô phi trở thành ngành hàng xuất khẩu tỷ USD

Phát biểu tại hội thảo, ông Nhữ Văn Cẩn, Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư cho biết, ngành thủy sản đang dịch chuyển mạnh sang nuôi trồng với mục tiêu đạt 7 triệu tấn vào năm 2030 (chiếm 70% tổng sản lượng).

Cùng với tôm và cá tra, cá rô phi là đối tượng chủ lực nhờ thời gian nuôi ngắn, giá thành cạnh tranh và nguồn protein bền vững.

Trên thế giới, quy mô thị trường cá rô phi đạt 10 tỷ USD vào năm 2024 và dự kiến tăng lên 14,5 tỷ USD vào năm 2033.

Tại Việt Nam, sản lượng cá rô phi giai đoạn 2015 - 2025 tăng từ 188.000 tấn lên 420.000 tấn. Kim ngạch xuất khẩu năm 2025 đạt 99 triệu USD (thị trường Hoa Kỳ chiếm 53 triệu USD).

Riêng 6 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu đạt 68,7 triệu USD, tăng 65,9% so với cùng kỳ. Lãnh đạo Cục khẳng định, nếu tháo gỡ được các rào cản, cá rô phi hoàn toàn có thể cán mốc xuất khẩu 1 tỷ USD.

Hội thảo đã chỉ ra điểm nghẽn kìm hãm ngành hàng gồm: Nguồn giống chất lượng cao mới đáp ứng dưới 30% nhu cầu; hiệu quả sử dụng thức ăn thấp khiến giá thành cao; liên kết chuỗi lỏng lẻo; khó tiếp cận vốn và chứng nhận quốc tế; thiếu định hướng phát triển tổng thể toàn chuỗi.

Để giải quyết bài toán này, Dự án FAST-V do Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) tài trợ 15,26 triệu USD vốn viện trợ không hoàn lại sẽ triển khai giai đoạn 2026 - 2030 tại 8 tỉnh, thành phố (Hải Phòng, Hưng Yên, Ninh Bình, Thanh Hóa, An Giang, Cần Thơ, Vĩnh Long, Cà Mau).

Dự án tập trung nâng cao chất lượng con giống, tối ưu thức ăn, chuẩn hóa vùng nuôi, hỗ trợ công nghệ và mở rộng thị trường.

Mục tiêu hướng tới đạt sản lượng thương mại tích lũy 1,21 triệu tấn, doanh thu 1,25 tỷ USD, giảm hệ số chuyển đổi thức ăn xuống 1,2 và nâng tỷ lệ sống của cá lên 90%.