Xây dựng "Ngày Văn hóa Việt Nam" trở thành thương hiệu văn hóa đặc trưng của Hà Nội

Kế hoạch xác định việc quán triệt, triển khai "Ngày Văn hóa Việt Nam" là nhiệm vụ trọng tâm gắn với thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Nghị quyết số 02-NQ/TW về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, Chương trình số 08-CTr/TU của Thành ủy và các chủ trương của Đảng về xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam.

Một trong những quan điểm xuyên suốt được Kế hoạch xác định là lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực phát triển; chú trọng xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, hiện đại; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, nhân văn, sáng tạo, kỷ cương trong gia đình, nhà trường, cơ quan, doanh nghiệp, cộng đồng và trên không gian mạng.

"Ngày Văn hóa Việt Nam" được xác định là điểm nhấn hằng năm để hội tụ, tôn vinh, lan tỏa những thành tựu, giá trị, mô hình, sản phẩm, không gian và sáng kiến văn hóa tiêu biểu của Thủ đô; đồng thời tạo động lực thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế văn hóa, từng bước chuyển hóa các giá trị văn hóa Hà Nội thành nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Kế hoạch nhấn mạnh yêu cầu phát huy đặc trưng, bản sắc Thăng Long - Hà Nội, gắn bảo tồn với phát huy giá trị và sáng tạo, đưa di sản vào đời sống đương đại; tăng cường kết nối văn hóa với khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, giáo dục, du lịch và công nghiệp văn hóa, tạo ra những sản phẩm và không gian văn hóa có chất lượng, góp phần nâng cao sức mạnh mềm, vị thế và sức cạnh tranh của Thủ đô.

Đáng chú ý, Thành phố định hướng chuyển từ tổ chức các hoạt động văn hóa đơn lẻ sang từng bước kiến tạo hệ sinh thái văn hóa - sáng tạo. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò định hướng, kiến tạo; đồng thời phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân, sự tham gia của các thiết chế văn hóa, địa phương, doanh nghiệp, đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức, nghệ nhân, thế hệ trẻ và các chủ thể sáng tạo.

Phát huy vị thế "Hà Nội - Thành phố sáng tạo", Thành phố đặt mục tiêu từng bước chuyển hóa di sản, tri thức và sức sáng tạo thành tài sản trí tuệ, sản phẩm, dịch vụ, thương hiệu và nguồn lực phát triển; kết nối bảo tồn di sản với đổi mới sáng tạo, công nghiệp văn hóa và hội nhập quốc tế.

Theo Kế hoạch, đến năm 2030, "Ngày Văn hóa Việt Nam" tại Hà Nội được định hướng trở thành dấu mốc văn hóa thường niên, điểm hội tụ các hoạt động phát triển văn hóa của Thủ đô; góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, hình thành người Hà Nội thanh lịch, văn minh, hiện đại; phát huy giá trị di sản, khơi dậy đổi mới sáng tạo, thúc đẩy công nghiệp văn hóa và kinh tế văn hóa.

Thành phố phấn đấu hình thành hệ sinh thái văn hóa - sáng tạo giàu bản sắc, đa dạng, hiện đại; xây dựng một số trung tâm, sự kiện, sản phẩm và thương hiệu văn hóa, sáng tạo có tầm quốc gia, từng bước vươn tầm khu vực và quốc tế; đồng thời đẩy mạnh quảng bá hình ảnh Hà Nội "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo", phát triển du lịch văn hóa và thu hút các nguồn lực xã hội đầu tư cho văn hóa.

Các hoạt động hưởng ứng được tổ chức hằng năm, lấy ngày 24/11 và tháng 11 làm điểm nhấn, gắn với các nhiệm vụ xây dựng và phát triển văn hóa được triển khai thường xuyên trong năm.

Việc tổ chức phải thiết thực, có trọng tâm, tạo sản phẩm và dấu ấn riêng của Thủ đô; ưu tiên những mô hình, sản phẩm, không gian văn hóa có khả năng tiếp tục duy trì, phát huy và nhân rộng sau mỗi kỳ tổ chức, khắc phục tình trạng hình thức, dàn trải.

Kế hoạch yêu cầu xây dựng hệ thống chủ đề, thông điệp và nội dung tuyên truyền phù hợp với từng giai đoạn, từng nhóm đối tượng; làm nổi bật các giá trị "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo", hướng tới xây dựng Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc".

Cùng với phát huy hiệu quả báo chí, truyền thông và hệ thống thông tin cơ sở, Thành phố sẽ tăng tỷ trọng các sản phẩm đa phương tiện, sản phẩm số, nội dung kể chuyện và dữ liệu trực quan; theo dõi phản hồi xã hội, kịp thời điều chỉnh thông điệp và xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc về lịch sử, văn hóa, con người Việt Nam và Thủ đô.

Một nội dung quan trọng được Kế hoạch đặt ra là chủ động xây dựng, bảo vệ và phát huy chủ quyền văn hóa trên không gian số; đẩy mạnh số hóa, bảo tồn, quảng bá và khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa; phát triển hệ sinh thái nội dung văn hóa số mang đậm bản sắc Việt Nam và Thăng Long - Hà Nội.

Thành phố phát huy vai trò của Ban Chỉ đạo 35 Thành ủy, Ban Công tác 35 cấp ủy cơ sở trong chủ động nhận diện, nâng cao sức đề kháng trong phòng ngừa, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, thông tin xấu độc, sai lệch; góp phần giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc trong kỷ nguyên số.

Bên cạnh đó, Kế hoạch đặc biệt đề cao vai trò chủ thể của Nhân dân, đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức, nghệ nhân, doanh nghiệp và thế hệ trẻ trong sáng tạo, gìn giữ, thực hành và phát huy các giá trị văn hóa.

Học sinh, sinh viên, thanh niên được khuyến khích tham gia đề xuất ý tưởng, sáng tạo nội dung số, ứng dụng công nghệ trong bảo tồn, phát huy di sản và tổ chức các hoạt động văn hóa cộng đồng.

Việc triển khai "Ngày Văn hóa Việt Nam" đồng thời gắn chặt với xây dựng môi trường văn hóa và hệ giá trị, chuẩn mực người Hà Nội; coi trọng văn hóa công vụ, văn hóa ứng xử nơi công cộng, ý thức giữ gìn cảnh quan, di sản và không gian chung; chú trọng xây dựng đời sống văn hóa tại khu vực nông thôn, ngoại thành, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, các làng nghề và cộng đồng dân cư.

Kế hoạch xác định lộ trình thực hiện từ năm 2026 đến năm 2030 theo hướng kế thừa, liên tục và có trọng tâm.

Năm 2026 tập trung tạo nền tảng nhận thức, thống nhất tư duy và định hướng triển khai; bước đầu lựa chọn một số hoạt động, sản phẩm truyền thông, sản phẩm số, mô hình hoặc không gian văn hóa tiêu biểu.

Giai đoạn 2027-2028 tập trung lan tỏa giá trị, kết nối nguồn lực, hình thành các chuỗi hoạt động hưởng ứng có chủ đề, bản sắc, tăng cường liên kết giữa địa phương, thiết chế văn hóa, không gian sáng tạo, trường học, doanh nghiệp và cộng đồng.

Giai đoạn 2029-2030 tập trung nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức lan tỏa; từng bước định vị "Ngày Văn hóa Việt Nam" trở thành hoạt động chính trị - văn hóa thường niên mang bản sắc, dấu ấn riêng của Hà Nội, gắn với phát triển du lịch văn hóa, công nghiệp văn hóa và nền kinh tế văn hóa.

Ban Thường vụ Thành ủy lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất việc thực hiện Kế hoạch. Ban Tuyên giáo Thành ủy là cơ quan tham mưu, giúp Ban Thường vụ Thành ủy, Thường trực Thành ủy lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng và tổ chức triển khai công tác tuyên truyền; chủ trì tham mưu xây dựng chủ đề, thông điệp, nội dung tuyên truyền hằng năm, định hướng thông tin trên báo chí, truyền thông và môi trường số.

Đảng ủy UBND Thành phố lãnh đạo UBND Thành phố chỉ đạo cụ thể hóa, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước; bảo đảm đồng bộ với các chương trình, kế hoạch phát triển văn hóa, công nghiệp văn hóa, chuyển đổi số và phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố; bố trí, huy động các nguồn lực và điều kiện cần thiết để triển khai Kế hoạch theo quy định.

Kế hoạch yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị triển khai nghiêm túc, thiết thực, hiệu quả; tăng cường kiểm tra, giám sát và đánh giá theo hướng coi trọng chuyển biến thực chất, tác động đối với nhận thức, hành vi văn hóa và sức lan tỏa trong xã hội; kịp thời phát hiện, biểu dương, nhân rộng những mô hình mới, cách làm sáng tạo, hiệu quả.