Xây dựng mô hình di sản kết nối gắn với các hành trình du lịch phát triển cộng đồng các dân tộc thiểu số

Quyết định nêu rõ, phê duyệt Dự án Xây dựng mô hình di sản kết nối gắn với các hành trình du lịch để phát triển cộng đồng các dân tộc thiểu số có di sản tương đồng gồm: Dự án Xây dựng mô hình kết nối di sản văn hóa phi vật thể “Nghề thủ công truyền thống của người Chăm” trong hành trình du lịch di sản Bàu Trúc - Mỹ Nghiệp (xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa) và Dự án Xây dựng mô hình kết nối di sản văn hóa phi vật thể “Nghề làm gốm của người Chăm” trong hành trình du lịch di sản Bình Đức - Bình Tiến (xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng).

Dự án được triển khai nhằm thực hiện nghiêm túc và có hiệu quả các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước về bảo vệ, gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa của các dân tộc thiểu số, gắn với phát triển du lịch bền vững tại địa phương, đặc biệt là các khu vực có di sản văn hóa phi vật thể thuộc loại hình nghề thủ công truyền thống độc đáo của người Chăm.

Phát huy tối đa hiệu quả nguồn lực đầu tư từ Nhà nước, xã hội và cộng đồng, kết hợp hài hòa các nguồn lực nội sinh nhằm bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa của các cộng đồng dân tộc thiểu số có di sản tương đồng, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân địa phương.

Nâng cao nhận thức, ý thức trân trọng và tự hào về di sản văn hóa trong cộng đồng, về công tác bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa của các dân tộc thiểu số, đồng thời quảng bá rộng rãi hình ảnh nghề thủ công truyền thống của người Chăm đến du khách trong và ngoài nước, biến di sản thành một sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc.

Các Dự án nói trên được xây dựng theo hướng liên kết các điểm di sản - du lịch tại các làng gốm Bàu Trúc - làng dệt Mỹ Nghiệp và các làng gốm Bình Đức - Bình Tiến thành những hành trình trải nghiệm liên vùng. Hành trình này không chỉ cho phép du khách tham quan, tìm hiểu và trực tiếp tham gia các công đoạn thực hành di sản mà còn mở rộng sang trải nghiệm không gian văn hóa - lịch sử của người Chăm, khám phá cảnh quan thiên nhiên, ẩm thực và các loại hình nghệ thuật truyền thống của vùng duyên hải - cao nguyên.

Nghề thủ công truyền thống của người Chăm” trong hành trình du lịch di sản Bàu Trúc - Mỹ Nghiệp. (Ảnh minh họa: Bộ VHTT&DL)

Thông qua mô hình, các cộng đồng chủ thể sẽ có cơ hội giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, kỹ năng và bí quyết nghề; đồng thời mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, nâng cao năng lực truyền dạy và quảng bá di sản ra ngoài phạm vi địa phương. Sự liên kết này góp phần hình thành mạng lưới kết nối di sản - du lịch xuyên tỉnh, thúc đẩy phát triển kinh tế - văn hóa vùng, đồng thời bảo vệ và phát huy giá trị nghề làm gốm truyền thống của người Chăm một cách bền vững.

Bộ VHTT&DL giao Cục Di sản văn hóa chủ trì, tổ chức, phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch các tỉnh: Khánh Hòa, Lâm Đồng và các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan triển khai, thực hiện.

Yêu cầu tổ chức xây dựng mô hình di sản kết nối gắn với các hành trình du lịch theo hướng phát triển đồng đều, cân bằng lợi ích giữa các cộng đồng dân tộc thiểu số, đảm bảo tính thiết thực, hiệu quả, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, phong tục, tập quán và môi trường sinh thái của địa phương có di sản tương đồng.

Tăng cường năng lực quản lý, vận hành và khai thác mô hình cho chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội và cộng đồng dân cư, nhằm sử dụng hiệu quả mô hình kết nối di sản tương đồng phục vụ mục tiêu bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch.

Thiết lập mối liên kết bền chặt, thường xuyên giữa các cộng đồng dân tộc thiểu số có di sản văn hóa phi vật thể tương đồng, tạo điều kiện để các cộng đồng trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật và cùng nhau quảng bá di sản ra thị trường du lịch.

Xây dựng kế hoạch triển khai rõ ràng, đảm bảo đúng tiến độ, tiết kiệm chi phí, đạt hiệu quả thực chất, vừa mang lại lợi ích trực tiếp cho cộng đồng, vừa góp phần bảo tồn bền vững di sản của cộng đồng trong dài hạn.