Vụ "Hủy hoại tài sản" trên sông Cau: Bị hại kháng cáo đề nghị hủy án vì cho rằng còn dấu hiệu bỏ lọt người phạm tội
Không đồng tình với Bản án hình sự sơ thẩm số 76/2026/HS-ST của TAND khu vực 10 (tỉnh Ninh Bình), bị hại Ông Văn Xiêm đã kháng cáo toàn bộ bản án, đề nghị cấp phúc thẩm hủy án để điều tra, xét xử lại vì cho rằng vụ án vẫn còn nhiều vấn đề chưa được làm rõ, từ dấu hiệu đồng phạm có tổ chức, nguy cơ bỏ lọt người tham gia thực hiện hành vi phạm tội đến việc xác định khung hình phạt và trách nhiệm bồi thường thiệt hại.
Theo dự kiến, sáng ngày 6/8/2026, TAND tỉnh Ninh Bình sẽ mở phiên tòa phúc thẩm xét xử vụ án "Hủy hoại tài sản" xảy ra trên khu vực sông Cau, xã Giao Phúc, tỉnh Ninh Bình, do người bị hại kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm. Phía bị hại đề nghị cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm số 76/2026/HS-ST của TAND khu vực 10 - Ninh Bình để điều tra, xét xử lại nhằm làm rõ toàn diện bản chất vụ án.
Từ tranh chấp mặt nước nuôi trồng thủy sản đến vụ án hình sự
Nội dung vụ án thể hiện, khu vực bãi bồi ven biển thuộc xóm Hùng Phong, xã Giao Phúc là nơi nhiều hộ dân sử dụng để nuôi trồng thủy sản trong thời gian dài. Tháng 6/2025, giữa ông Lê Văn Giản và anh Ông Văn Xiêm phát sinh tranh chấp về quyền sử dụng diện tích mặt nước ven sông Cau phục vụ việc nuôi hàu.
Ngày 19/6/2025, anh Xiêm đầu tư cắm cọc tre, đóng cọc ngầm và neo đậu bốn tổ hợp bè để chuẩn bị nuôi hàu đại dương. Đến sáng 24/6/2025, hai bên gặp nhau để xác định ranh giới nhưng không đạt được thống nhất.
Theo cáo trạng, mặc dù anh Xiêm đề nghị chờ chính quyền địa phương giải quyết, ông Lê Văn Giản vẫn cùng một số người đi thuyền đến khu vực bè nuôi, dùng dao cắt dây buộc, nhổ cọc tre, cắt dây neo rồi di chuyển bốn tổ hợp bè ra giữa dòng sông Cau.
Hậu quả được xác định làm hư hỏng và thất lạc nhiều tài sản gồm bốn trụ cọc tre (12 cây tre), hệ thống dây neo, cọc ngầm, một thùng phi bị mất, một thùng phi bị chìm và hai cây tre của bè bị dập. Sau vụ việc, anh Xiêm đã trình báo cơ quan Công an và giao nộp ba đoạn video ghi lại diễn biến vụ việc để phục vụ điều tra.
Tại phiên tòa sơ thẩm, bị cáo Lê Văn Giản bị tuyên phạt 9 tháng tù nhưng cho hưởng án treo; bị cáo Phạm Văn Huân 12 tháng cải tạo không giam giữ; bị cáo Nguyễn Văn Phóng 9 tháng cải tạo không giam giữ, cùng về tội "Hủy hoại tài sản" theo khoản 1 Điều 178 Bộ luật Hình sự.
Luật sư đề nghị cần làm rõ vai trò đồng phạm của hai người điều khiển phương tiện, cũng như dấu hiệu phạm tội có tổ chức
Là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị hại, luật sư Phạm Văn Chung (Công ty Luật TNHH We Win, Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho rằng vụ án còn nhiều nội dung chưa được làm rõ.
Theo luật sư Chung, việc bản án sơ thẩm xác định các bị cáo phạm tội theo khoản 1 Điều 178 Bộ luật Hình sự chưa phản ánh đầy đủ bản chất vụ án, trong khi mức hình phạt được áp dụng là quá nhẹ so với tính chất, mức độ hành vi.
Luật sư Chung phân tích, tài liệu trong hồ sơ thể hiện bị cáo Lê Văn Giản là người khởi xướng, tổ chức và chỉ đạo thực hiện hành vi; bị cáo Phạm Văn Huân trực tiếp nhổ cọc; bị cáo Nguyễn Văn Phóng chống sào giữ thăng bằng cho thuyền; ngoài ra còn có hai người khác điều khiển phương tiện theo sự chỉ đạo để phục vụ việc tiếp cận từng vị trí cọc.
Từ đó, luật sư cho rằng cần xem xét dấu hiệu phạm tội "có tổ chức" - tình tiết định khung quy định tại khoản 2 Điều 178 Bộ luật Hình sự - thay vì chỉ áp dụng khoản 1 Điều 178 như bản án sơ thẩm đã tuyên.
Bên cạnh đó, luật sư Chung đề nghị làm rõ vai trò của ông Lê Văn Bồi và ông Phạm Thanh Tùng bởi căn cứ vào các tài liệu chứng cứ được nêu trong hồ sơ vụ án đều thể hiện tại thời điểm xảy ra sự việc ngày 24/6/2025, trên thuyền có tổng cộng 5 người gồm các bị cáo Lê Văn Giản, Phạm Văn Huân, Nguyễn Văn Phóng cùng ông Lê Văn Bồi và ông Phạm Thanh Tùng.
Tuy nhiên, kết luận điều tra, cáo trạng cũng như bản án sơ thẩm đều xác định ông Bồi và ông Tùng không có hành vi liên quan đến việc hủy hoại tài sản nên không xem xét trách nhiệm hình sự.
Theo luật sư Chung, nhiều tài liệu trong hồ sơ lại thể hiện theo hướng khác.
Cụ thể, lời khai của nhân chứng Nguyễn Minh Thuật xác định ngoài việc bị cáo Giản cắt dây, bị cáo Huân nhổ cọc, bị cáo Phóng chống sào thì ông Bồi và ông Tùng là những người trực tiếp điều khiển thuyền.
Bên cạnh đó, chính bị cáo Phạm Văn Huân cũng khai hai người đi cùng đã lái thuyền theo sự chỉ đạo của bị cáo Giản để tiếp cận từng vị trí cọc phục vụ việc nhổ cọc. Bị cáo Lê Văn Giản cũng thừa nhận trên thuyền có người điều khiển phương tiện theo yêu cầu của mình.
Theo luật sư, những lời khai này còn phù hợp với các đoạn video do bị hại giao nộp trong quá trình điều tra. Từ đó, luật sư Chung cũng như gia đình bị hại đặt vấn đề rằng nếu không có người điều khiển thuyền theo chỉ đạo thì ba bị cáo khó có thể liên tục thực hiện các hành vi cắt dây, nhổ cọc và di chuyển đến nhiều vị trí khác nhau trên sông trong cùng thời điểm.
Tuy nhiên, những mâu thuẫn giữa các lời khai chưa được cơ quan tiến hành tố tụng làm rõ thông qua hoạt động đối chất, đồng thời cũng chưa tiến hành thực nghiệm điều tra để kiểm chứng diễn biến vụ việc.
Từ đây, luật sư Chung đưa ra quan điểm: "Cần tiếp tục xem xét những tình tiết nêu trên nhằm xác định đầy đủ vai trò của từng người có mặt trên thuyền, tránh nguy cơ bỏ lọt người thực hiện hành vi đồng phạm.
Ngoài dấu hiệu đồng phạm có tổ chức, luật sư Chung còn cho rằng các bị cáo đã nhiều lần thực hiện hành vi phá hủy tài sản mặc dù bị hại trực tiếp có mặt để ngăn cản, thể hiện dấu hiệu cố tình thực hiện hành vi đến cùng.
Đây là tình tiết cần được HĐXX cấp phúc thẩm xem xét trên cơ sở các quy định của Bộ luật Hình sự và hướng dẫn của Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao...”, luật sư Chung phân tích.
Luật sư cũng cho rằng việc cấp sơ thẩm áp dụng tình tiết giảm nhẹ "thành khẩn khai báo" đối với một số bị cáo cần được đánh giá lại bởi các bị cáo đều biết rõ vai trò của những người cùng có mặt trên thuyền nhưng vẫn khai báo theo hướng phủ nhận sự tham gia của ông Bồi và ông Tùng, nên cần xem xét tính khách quan của lời khai.
Bên cạnh đó, luật sư Chung cho rằng vụ án cũng chưa được xem xét đầy đủ đối với các hành vi xảy ra sau ngày 24/6/2025 bởi theo hồ sơ vụ án và lời khai của bị cáo Lê Văn Giản, sau sự việc nêu trên bị cáo còn nhiều lần tiếp tục cắt dây neo bè của gia đình anh Xiêm. Bị cáo Giản được cho là đã thừa nhận từng hai lần cắt dây ngầm để di chuyển các tổ hợp bè.
Do đó, luật sư Chung nhận định đây có thể là những hành vi độc lập cần tiếp tục được xác minh, điều tra để đánh giá đầy đủ bản chất khách quan của vụ án.
Không chỉ kháng cáo về phần hình sự, trong đơn kháng cáo, bị hại còn đề nghị cấp phúc thẩm xem xét lại toàn bộ phần bồi thường thiệt hại.
Do thiệt hại thực tế của anh Xiêm không chỉ dừng ở giá trị tài sản bị hủy hoại mà còn bao gồm các khoản chi phí khắc phục hậu quả, thời gian lao động bị mất, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, thu nhập cũng như những tổn thất khác phát sinh trong quá trình nuôi trồng thủy sản.
Vì vậy, phía bị hại cho rằng mức bồi thường mà bản án sơ thẩm đã tuyên chưa phản ánh đầy đủ thiệt hại thực tế, cần được cấp phúc thẩm xem xét lại trên cơ sở đánh giá toàn diện chứng cứ và diễn biến vụ án.
Trao đổi với phóng viên, luật sư Phạm Văn Chung bày tỏ kỳ vọng HĐXX TAND tỉnh Ninh Bình sẽ xem xét khách quan, toàn diện các tài liệu, chứng cứ đã được thu thập, làm rõ đầy đủ bản chất vụ án, bảo đảm nguyên tắc không làm oan người vô tội, không bỏ lọt tội phạm và giải quyết vụ án đúng quy định của pháp luật.
Báo Pháp luật Việt Nam sẽ tiếp tục thông tin về diễn biến phiên tòa phúc thẩm dự kiến diễn ra vào ngày 6/8/2026.
