VKSND quận Gò Vấp kháng nghị án sơ thẩm, bị đơn đề nghị đổi thẩm phán vì lo ngại "thiếu khách quan"?

TP HCM: Góc khuất một hộ dân bị “dồn vào chân tường” vì mua đất bằng giấy viết tay

TP HCM: Một hộ dân bị “dồn vào chân tường” vì… mua đất bằng giấy viết tay?!

Mua đất bằng giấy viết tay có được cấp Sổ đỏ không?

TP HCM: Quận Gò Vấp gián tiếp "đẩy" một hộ dân "vào chân tường" vì mua đất bằng giấy tay?

Kháng nghị bản án sơ thẩm

Theo đó, liên quan đến những diễn biến mới của vụ “Một hộ dân bị “dồn vào chân tường” vì mua đất bằng giấy tay”, vừa qua Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) quận Gò Vấp đã có Quyết định kháng nghị đối với bản án sơ thẩm số 507/2019/DS-ST của Toà án nhân dân (TAND) quận Gò Vấp. Trong đó, kiến nghị TAND TP HCM làm rõ một số nội dung quan trọng như: Cần xác định về thời hiệu khởi kiện; Xác định tại thời điểm giao dịch các đương sự có đủ điều kiện chuyển nhượng, điều kiện tách thửa và cấp giấy CNQSDĐ đối với từng thửa đất hay không? Hay việc định giá đất đã thực sự chính xác…

Trên cơ sở kháng nghị của VKS và đơn kháng cáo của các đương sự liên quan, ngày 24/12/2019, TAND TP HCM ra Thông báo thụ lý vụ án số 630/2019/TLPT-DS về “Tranh chấp hợp đồng dân sự chuyển nhượng quyền sử dụng đất” trên. Đến ngày 19/2/2020, Tòa ban hành Quyết định số 690/2020/QĐ-PT đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm.

Trước đó, như Pháp luật Plus từng phản ánh nhưng thông tin liên quan đến vụ việc “Một hộ dân bị “dồn vào chân tường” vì mua đất bằng giấy tay” đã thu hút được đông đảo dư luận quan tâm. Đây là vụ án về “Tranh chấp hợp đồng dân sự chuyển nhượng quyền sử dụng đất” giữa nguyên đơn là ông Phan Quý, bà Lê Thị Bích Thủy (ngụ phường Thạnh Lộc, Quận 12) và đồng bị đơn là ông Lê Văn Dư, Lê Sỹ Thắng, Khâu Văn Sỹ (ngụ quận Gò Vấp).

Đáng chú ý, “nạn nhân” và cũng là đồng bị đơn trong vụ án lần này không ai khác đó chính là ông Lê Văn Dư - một người cháu họ và cũng là người làm thuê cho vợ chồng ông Phan Quý suốt 20 năm qua, nhưng vì tin tưởng là “người một nhà”, được ông Quý bán cho miếng đất bằng giấy tay, rồi hứa hẹn sẽ sang tên, tách thửa cho nên đã nghe theo.

Sau khi mua đất (năm 2009), gia đình ông Dư đã chuyển về đây sinh sống ổn định, không tranh chấp với ai, tiến hành kê khai tạm trú tạm vắng và được chính quyền địa phương cấp số nhà để quản lý.

Tuy nhiên, theo phản ánh, khoảng cuối tháng 3/2017, con trai ông Quý là Phan Anh Tuấn tìm đến nhà ông Dư đưa ra lời đề nghị buộc ông Dư trả lại toàn bộ phần diện tích đất trước đây gia đình đã bán (bao gồm cả phần đất ông Dư nhận chuyển nhượng lại từ ông Khâu Văn Sỹ (500m²) và ông Lê Sỹ Thắng (87m²) (tổng diện tích của 3 người là 674m²), nhưng ông Dư không đồng ý.

Lấy lý do giao dịch mua bán này không hợp pháp (mua bán bằng giấy tay), các hộ tự ý chuyển nhượng đất cho nhau, nên ngày 29/6/2017, ông Quý đã làm đơn khởi kiện ra TAND quận Gò Vấp, yêu cầu ông Dư hoàn trả toàn bộ đất trước đây đã nhận chuyển nhượng.

Tại bản án sơ thẩm số 507/2019/DS-ST ngày 7/11/2019, TAND quận Gò Vấp đã tuyên xử: Hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất (QSDĐ) ngày 3/2/2002, được ký kết giữa vợ chồng ông Quý, bà Thủy với ông Sỹ về việc chuyển nhượng 500m² đất; Công nhận hai hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ ngày 18/4/2009, giữa vợ chồng ông Quý với ông Dư và ông Thắng (cháu ông Dư) mỗi người 87m², thuộc thửa 504, tờ bản đồ số 40 Phường 15, quận Gò Vấp. (Qua đó, ông Dư được quyền liên hệ cơ quan có thẩm quyền để đăng ký QSDĐ đối với 174m² đất trong tổng số 674m² đất).

Bản án cũng buộc các đồng bị đơn phải hoàn trả lại cho vợ chồng ông Quý phần diện tích 500m² đất nói trên; Công nhận phần diện tích 500m² đất cho vợ chồng ông Quý. Còn ông Quý, bà Thủy phải thanh toán cho ông Dư số tiền hơn 5,5 tỷ đồng (phần diện tích ông Dư mua lại của ông Sỹ)…

Không đồng tình với bản án sơ thẩm, các đương sự lần lượt có đơn kháng cáo. Trong đó, ông Phan Quý, bà Lê Thị Bích Thủy và ông Khâu Văn Sỹ kháng cáo toàn bộ bản án. Ông Lê Văn Dư kháng cáo một phần bản án.

Bị đơn kiến nghị thay đổi thẩm phán

Theo Quyết định số 690/2020/QĐ-PT thì thời gian mở phiên tòa sẽ diễn ra vào lúc 8h00 ngày 12/3/2020, Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa là ông Đỗ Khắc Tuấn. Thế nhưng, ngay sau khi nhận được quyết định trên, ông Dư lập tức có Đơn đề nghị thay đổi thẩm phán, vì lo ngại việc xét xử sẽ không đảm bảo khách quan.

Cụ thể, trong đơn đề nghị thay đổi thẩm phán, ông Dư cho biết: “Trong 20 năm đi làm giúp việc, quản gia cho gia đình ông Phan Quý, tôi nhiều lần bắt gặp ông Đỗ Khắc Tuấn đến nhà ông Quý chơi. Qua các lần gặp này tôi biết ông Tuấn và ông Quý là bạn thân thiết của nhau và có làm ăn chung” - Trích đơn của ông Dư.

Cũng theo ông Dư, việc thẩm phán Đỗ Khắc Tuấn được phân công giải quyết vụ án và là Chủ tọa phiên tòa phúc thẩm xét xử tranh chấp lần này sẽ ảnh hưởng đến sự vô tư, khách quan trong quá trình giải quyết vụ án. Do đó, để đảm bảo vụ án được xét xử một cách khách quan, đúng quy định, ông Dư đề nghị được thay đổi thẩm phán Đỗ Khắc Tuấn bằng một thẩm phán khác.

Cần cung cấp tài liệu chứng minh?

Nhận định về vụ việc này, Thạc sĩ – Luật sư Phan Mạnh Thăng (Giám đốc Công ty Luật Long Phan PMT – Đoàn Luật sư TP HCM): Về thủ tục, theo quy định tại khoản 14 Điều 70 Bộ luật Tố tụng Dân sự (BLTTDS) 2015 về quyền, nghĩa vụ của đương sự thì ông Dư có quyền yêu cầu thay đổi người tiến hành tố tụng, cụ thể ở đây là thay đổi thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa phúc thẩm.

Do vụ án chưa được đưa ra xét xử nên theo quy định tại khoản 1 Điều 56 BLTTDS 2015 thì yêu cầu thay đổi thẩm phán do Chánh án TAND TP HCM quyết định. Đơn ông Dư đã nộp rồi thì chờ đợi kết quả giải quyết của Chánh án.

Về nội dung, thẩm phán có thể bị thay đổi nếu thuộc một trong các trường hợp được quy định tại Điều 52, 53 BLTTDS 2015, cụ thể như sau:Họ đồng thời là đương sự, người đại diện, người thân thích của đương sự.

Họ đã tham gia tố tụng với tư cách là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, người làm chứng, người giám định, người phiên dịch trong cùng vụ việc đó.

Có căn cứ rõ ràng cho rằng họ có thể không vô tư trong khi làm nhiệm vụ.

Họ cùng trong một Hội đồng xét xử và là người thân thích với nhau; trong trường hợp này, chỉ có một người được tiến hành tố tụng.

Họ đã tham gia giải quyết theo thủ tục sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm hoặc tái thẩm vụ việc dân sự đó và đã ra bản án sơ thẩm, bản án, quyết định phúc thẩm, quyết định giám đốc thẩm hoặc tái thẩm, quyết định giải quyết việc dân sự, quyết định đình chỉ giải quyết vụ việc, quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự, trừ trường hợp là thành viên của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao, Ủy ban Thẩm phán TAND cấp cao thì vẫn được tham gia giải quyết vụ việc đó theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm.

Họ đã là người tiến hành tố tụng trong vụ việc đó với tư cách là Thẩm tra viên, Thư ký tòa án, Kiểm sát viên, Kiểm tra viên.

Trường hợp cụ thể trong vụ án này, ông Dư nên nộp kèm với đơn các tài liệu cụ thể chứng minh mối quan hệ giữa thẩm phán và nguyên đơn. Trên cơ sở các tài liệu này, ông Dư có thể viện dẫn điều 16 BLTTDS 2015 về nguyên tắc bảo đảm sự vô tư, khách quan trong tố tụng dân sự để yêu cầu Chánh án ban hành quyết định thay đổi thẩm phán.

Pháp luật Plus sẽ tiếp tục thông tin về vụ việc.