Vĩnh Phúc: Văn hóa tạo nền tảng tinh thần vững chắc cho phát triển kinh tế, xã hội

Trong đó, phải kể đến Chương trình hành động số 41 của Tỉnh ủy về thực hiện Nghị quyết số 08 của BCH Trung ương Đảng về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn; Quyết định số 02 của UBND tỉnh ban hành Quy định thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội trên địa bàn tỉnh; Chỉ thị số 02 của UBND tỉnh về tăng cường công tác quản lý và tổ chức lễ hội trên địa bàn tỉnh; Kế hoạch số 6530 của UBND tỉnh về thực hiện Chiến lược phát triển gia đình tỉnh Vĩnh Phúc đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030…

Công tác bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa được tỉnh chú trọng. Nhiều công trình văn hóa được đầu tư, tôn tạo và phát huy vai trò đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân. Trong nhiệm kỳ, 3 di tích gồm: danh thắng Tây Thiên, huyện Tam Đảo; kiến trúc nghệ thuật tháp Bình Sơn, huyện Sông Lô; kiến trúc nghệ thuật đình Thổ Tang, huyện Vĩnh Tường được công nhận di tích quốc gia đặc biệt.

Tháp gốm men chùa Trò, xã Yên Phương, huyện Yên Lạc được công nhận bảo vật quốc gia. Ngoài ra, có 3 di sản văn hóa phi vật thể nằm trong danh mục văn hóa phi vật thể quốc gia gồm: Tín ngưỡng thờ Quốc Mẫu Tây Thiên, hát soọng cô của người Sán Dìu, lễ rước nước đền Ngự Dội. Đặc biệt, di sản văn hóa phi vật thể kéo song Hương Canh được UNESCO vinh danh và công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Trên cơ sở định hướng của Nghị quyết Trung ương 5, khóa VIII xác định "Di sản văn hóa là tài sản vô giá, gắn kết cộng đồng dân tộc, là cốt lõi của bản sắc dân tộc, cơ sở để sáng tạo những giá trị văn hóa truyền thống, văn hóa cách mạng, bao gồm cả văn hóa vật thể và phi vật thể". Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Vĩnh Phúc đã chỉ đạo triển khai thực hiện công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh gắn với phát triển du lịch và sự phát triển bền vững của tỉnh.

Trong đó đã đầu tư cơ sở hạ tầng, trùng tu, tôn tạo các di tích lịch sử, văn hóa, tiêu biểu, các di tích quốc gia đặc biệt với tổng kinh phí hàng nghìn tỷ đồng.

Ông Ngô Duy Đông, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao & Du lịch cho biết: “Để nâng cao, phát huy giá trị di tích lịch sử, văn hóa phục vụ khách tham quan du lịch, các di tích được phân cấp về UBND các huyện, thành phố quản lý. Từ đó, các địa phương đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực, thực hiện tốt công tác bảo vệ di sản, khiến sức hút của các di tích, di sản ngày càng lớn.

Nhiều di tích, di sản đã nằm trong các điểm tour, tuyến du lịch cố định của tỉnh, trong đó có những di tích được các đơn vị lữ hành lựa chọn để thiết kế nhiều sản phẩm riêng, trọn gói đưa vào khai thác như chùa Hà, Tây Thiên, Tam Đảo, Đại Lải. Điều này cho thấy di tích, di sản văn hóa đã và đang là thành tố rất quan trọng của du lịch Vĩnh Phúc.”

Song song với việc duy tu, bảo dưỡng, phát huy giá trị các di sản, tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị chuyên môn phối hợp chặt chẽ với các địa phương trong công tác quản lý, thực hiện nếp sống văn minh tại di tích lịch sử văn hóa; tiến hành kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn các huyện, thành phố; tổ chức thành công nhiều hội thảo được các nhà khoa học đánh giá cao.

Từ năm 2015 đến tháng 3/2020, Văn Miếu tỉnh Vĩnh Phúc đã đón hơn 55.000 lượt khách tham quan, bình quân hơn 11.000 lượt khách mỗi năm. Bảo tàng tỉnh đã sưu tầm, tiếp nhận, phục chế hơn 1.600 tài liệu, hiện vật gồm các chất liệu gốm, đá, đồng, giấy thời kỳ từ đầu công nguyên đến năm 1930 phục vụ trưng bày chuyên đề tại bảo tàng và bổ sung kho hiện vật gốc; tiến hành kiểm kê, phân loại, hơn 6.600 hiện vật; bảo quản trên 7.300 hiện vật tại kho cơ sở. Đồng thời, tổ chức trưng bày phát huy giá trị di sản văn hóa thông qua hiện vật trưng bày tại bảo tàng và các cuộc trưng bày chuyên đề, trưng bày lưu động.

Phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa được sự quan tâm, chỉ đạo sâu sát của cấp ủy đảng, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở và sự hưởng ứng mạnh mẽ của cộng đồng dân cư. Phong trào đã huy động và vận động nhân dân tích cực đóng góp các nguồn lực xây dựng cơ sở vật chất, hạ tầng văn hóa, tạo chuyển biến rõ rệt thông qua việc đầu tư xây dựng, nâng cấp hệ thống kết cấu hạ tầng, xây dựng nông thôn mới.

Nhiều giá trị văn hóa dân tộc được bảo tồn, phát huy, hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở được duy trì, phát triển, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, đấu tranh đẩy lùi các tệ nạn, hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân.

Nhiều công trình nhà văn hóa cơ sở được xây mới, trở thành điểm hẹn sinh hoạt văn hóa cộng đồng của mọi người dân. Đến nay, toàn tỉnh Vĩnh Phúc có 137 trung tâm văn hóa, thể thao cấp xã; 1.358 nhà văn hóa, khu thể thao thôn, tổ dân phố. Các công trình, thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở đã phát huy giá trị, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân các địa phương. Thực hiện hiệu quả, chất lượng phong trào xây dựng cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp văn hóa; xây dựng gia đình văn hóa, làng văn hóa, tổ dân phố văn hóa, trung bình mỗi năm, toàn tỉnh có từ 80%-85% cơ quan, đơn vị đạt chuẩn văn hóa. Đến cuối 2019, tỷ lệ gia đình văn hóa đạt 91%, có 91,3% thôn làng, tổ dân phố đạt danh hiệu làng văn hóa, vượt chỉ tiêu Nghị quyết đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI đề ra.

Xác định văn hóa tạo nền tảng tinh thần vững chắc cho phát triển du lịch, góp phần phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh, những năm qua, Vĩnh Phúc luôn chú trọng đầu tư cơ sở hạ tầng, đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá xúc tiến du lịch. Đến nay, toàn tỉnh có 410 cơ sở lưu trú du lịch, trong đó có 3 khách sạn 5 sao, 1 khách sạn 4 sao; 4 khách sạn 3 sao; có 13 doanh nghiệp hoạt động kinh doanh lữ hành. Những năm qua, các cơ sở lưu trú đã tăng cường duy tu, bảo dưỡng trang thiết bị; chất lượng dịch vụ ở các cơ sở lưu trú ngày càng tốt hơn, bước đầu mang lại sự hài lòng cho khách du lịch.

Nhờ đó, khách du lịch đến Vĩnh Phúc tăng dần qua các năm. Năm 2015, toàn tỉnh đón 3,4 triệu lượt khách đến tham quan, nghỉ dưỡng, trong đó, có 23.000 lượt khách quốc tế; doanh thu du lịch đạt 1.170 tỷ đồng. Đến năm 2019, các chỉ tiêu trong lĩnh vực du lịch đã hoàn thành vượt mức Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh giao với khoảng 6,1 triệu lượt khách, trong đó có 43.500 lượt khách quốc tế, doanh thu du lịch đạt 1.910 tỷ đồng.

Với nhiệm vụ xây dựng kết cấu hạ tầng, cơ sở vật chất phục vụ hoạt động văn hóa đồng bộ, hiện đại, nhiệm kỳ tới, Vĩnh Phúc tiếp tục nâng cao chất lượng phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” gắn với chương trình xây dựng nông thôn mới, hình thành các mô hình nông thôn mới kiểu mẫu. Tiếp tục nhân rộng các mô hình mới trong xây dựng đời sống văn hóa, xây dựng gia đình, khu dân cư, cơ quan, đơn vị văn hóa; nhân rộng các điển hình về nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội. Đồng thời, bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa đặc thù của tỉnh; đẩy mạnh công tác nghiên cứu, lập hồ sơ quy hoạch các di tích xếp hạng và đầu tư tu bổ hệ thống di tích.

Để công tác bảo tồn và phát huy giá trị các di tích gắn với phát triển du lịch và sự phát triển bền vững, Vĩnh Phúc tiếp tục tập trung phát triển các loại hình du lịch văn hóa, đặc biệt là du lịch di sản, du lịch tâm linh theo loại hình và đặc trưng các di tích lịch sử văn hóa và cảnh quan thiên nhiên của từng địa phương; khai thác, phát huy giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể để phục vụ du lịch.

Đẩy mạnh tuyên truyền, xúc tiến du lịch để quảng bá rộng rãi sản phẩm du lịch văn hóa trong và ngoài nước nhằm thu hút các dự án bảo tồn, đầu tư di tích và thu hút khách du lịch. Đồng thời, tập trung đầu tư, đẩy mạnh sản xuất các sản phẩm văn hóa đáp ứng nhu cầu mua sắm của khách du lịch, nâng chất các điểm di tích đã có nhiều khách tham quan du lịch, như: Tam Đảo, Tây Thiên, Đại Lải, các di tích quốc gia đặc biệt, bảo tàng, nhà hát, làng nghề thủ công truyền thống, khu vui chơi giải trí, góp phần xây dựng thương hiệu du lịch của tỉnh.

Phát triển văn hóa thành nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế, xã hội, Vĩnh Phúc sẽ tập trung các nguồn lực khai thác tốt tiềm năng, lợi thế về du lịch của địa phương; xây dựng Vĩnh Phúc trở thành điểm đến hấp dẫn, tạo sự khác biệt, có tính cạnh tranh cao và có uy tín trên bản đồ du lịch cả nước, phấn đấu đưa Vĩnh Phúc vào vùng trọng điểm du lịch quốc gia.