Vĩnh Long phát lệnh trữ nước ngọt, chủ động ứng phó xâm nhập mặn mùa khô 2025-2026
Trước dự báo xâm nhập mặn mùa khô 2025-2026 diễn biến phức tạp, có khả năng xâm nhập sâu và kéo dài, ngày 16/1, tỉnh Vĩnh Long chính thức phát lệnh trữ nước ngọt trên toàn địa bàn, triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm bảo đảm nguồn nước sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản.
Nguy cơ xâm nhập mặn cao hơn trung bình nhiều năm
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, xâm nhập mặn trong mùa khô 2025–2026 được dự báo ở mức sâu hơn trung bình nhiều năm, tương đương mùa khô 2022-2023; riêng một số tuyến sông có khả năng tương đương mùa khô 2024-2025.
Cụ thể, ranh mặn 4‰ - ngưỡng ảnh hưởng đến cây trồng, có thể xâm nhập đến xã Giao Long trên sông Cửa Đại; Nhuận Phú Tân - Trung Ngãi - Quới An trên sông Cổ Chiên và xã An Phú Tân trên sông Hậu; khu vực Tiên Thủy - Phước Mỹ Trung trên sông Hàm Luông. Trong khi đó, ranh mặn 1‰ được dự báo có thể vươn xa trên 70km, tác động đến nhiều khu vực thuộc vùng Chợ Lách và Trà Ôn.
Toàn tỉnh có khoảng 83/124 xã, phường nằm trong vùng nguy cơ bị ảnh hưởng với cấp độ rủi ro thiên tai cấp 2. Trường hợp xâm nhập mặn diễn biến gay gắt như mùa khô lịch sử 2019–2020, phạm vi ảnh hưởng có thể mở rộng đến 117/124 xã, phường, với rủi ro thiên tai cấp 3.
Mặn đến sớm, đe dọa sản xuất nông nghiệp và thủy sản
Thực tế cho thấy, từ đầu tháng 01/2026, độ mặn trên các sông chính như Cửa Đại, Hàm Luông, Cổ Chiên và sông Hậu tăng nhanh, nhiều thời điểm cao hơn trung bình nhiều năm. Ranh mặn 4‰ đã xâm nhập sâu từ 16km đến hơn 40km tính từ cửa sông.
Đặc biệt, có nơi ranh mặn 1‰ xâm nhập trên 50km, ảnh hưởng trực tiếp đến các vùng sản xuất lúa, cây ăn trái và rau màu trọng điểm của tỉnh. Trong năm 2026, Vĩnh Long có hơn 451.000ha gieo trồng cây hàng năm; riêng vụ đông xuân, đến giữa tháng 1 đã xuống giống trên 72.000ha. Nếu mặn xâm nhập kéo dài sẽ tác động trực tiếp đến sinh trưởng và năng suất. Sự biến động bất thường của độ mặn có thể làm thay đổi môi trường ao nuôi, gia tăng nguy cơ dịch bệnh và chi phí sản xuất khi toàn tỉnh chuẩn bị thả nuôi hơn 115.000ha thủy sản các loại.
Triển khai đồng bộ giải pháp, phát lệnh trữ nước toàn tỉnh
Tỉnh ủy và UBND tỉnh Vĩnh Long đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, yêu cầu các sở, ngành và địa phương chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống hạn mặn, bảo đảm an ninh nguồn nước cho sinh hoạt và sản xuất.
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long Lâm Văn Tân cho biết, đơn vị đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc thường xuyên cập nhật, thông báo kịp thời tình hình xâm nhập mặn; xây dựng lịch thời vụ phù hợp, hướng dẫn người dân xuống giống đúng thời điểm và áp dụng các biện pháp phòng, chống hạn mặn hiệu quả. Các sở, ngành và địa phương cũng chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản điều hành, bảo đảm sự thống nhất.
Với các giải pháp phi công trình, tỉnh yêu cầu vận hành linh hoạt hệ thống cống, trạm bơm để tranh thủ trữ nước ngọt khi độ mặn thấp; đẩy nhanh tiến độ nạo vét kênh mương, sửa chữa công trình thủy lợi và tăng cường liên thông hệ thống cấp nước giữa các nhà máy, trạm cấp nước.
Không chủ quan, bảo đảm nguồn nước cho phát triển bền vững
Tại các địa phương chịu ảnh hưởng trực tiếp, chính quyền cơ sở đã xây dựng kế hoạch nạo vét kênh mương trong năm 2026; đồng thời theo dõi sát độ mặn, thông báo kịp thời để người dân điều chỉnh lịch lấy nước, tưới tiêu phù hợp.
Ông Châu Văn Hòa - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long nhấn mạnh, việc bảo đảm nguồn nước là điều kiện tiên quyết để hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2026–2030. Trên cơ sở đánh giá thực tế, tỉnh thống nhất phát lệnh trữ nước trên toàn địa bàn, yêu cầu các cấp, các ngành và địa phương triển khai nghiêm túc, tuyệt đối không chủ quan trước diễn biến ngày càng phức tạp của hạn hán, xâm nhập mặn.
