Việt Nam tôn trọng quyền đi qua vô hại phù hợp với UNCLOS

Tàu khu trục USS Curtis Wilbur của Mỹ. Ảnh: AFP

Ngày 31/1/2016, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Hải Bình nhấn mạnh Việt Nam tôn trọng quyền đi qua vô hại trong lãnh hải được thực hiện phù hợp với các quy định có liên quan của luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS) (Điều 17).

Phát biểu trên được Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam đưa ra khi được đề nghị cho biết phản ứng của Việt Nam về việc ngày 30/1/2016, Hải quân Mỹ thực hiện “chiến dịch tự do hàng hải” trong phạm vi 12 hải lý của Tri Tôn, thuộc quần đảo Hoàng Sa.

Theo đó, Người phát ngôn Lê Hải Bình một lần nữa nhấn mạnh Việt Nam khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa cũng như quần đảo Trường Sa.

Theo Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam, là quốc gia thành viên của UNCLOS, Việt Nam tôn trọng quyền đi qua vô hại trong lãnh hải được thực hiện phù hợp với các quy định có liên quan của luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982 (Điều 17).

“Việt Nam đề nghị tất cả các nước có đóng góp tích cực và thiết thực vào việc duy trì hòa bình và ổn định ở biển Đông, tôn trọng luật pháp quốc tế” – ông Bình nêu rõ.

Các phát biểu của Bộ Ngoại giao Việt Nam được đưa ra sau khi Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Mỹ Jeff Davis ngày 30/1 thông báo tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Curtis Wilbur của nước này đã thực hiện “quyền di chuyển không gây hại” trong phạm vi 12 hải lý từ đảo Tri Tôn thuộc quần đảo Hoàng Sa.

AFP dẫn lời ông Davis cho hay, chiến dịch của tàu hải quân Mỹ được thực hiện nhằm “thách thức những tuyên bố chủ quyền trên biển quá đáng của một số nước có tuyên bố chủ quyền tại quần đảo Hoàng Sa”.

Ông Davis cũng cho biết thêm rằng, chiến dịch của Hải quân Mỹ được thực hiện mà không báo trước với các bên nhằm thách thức những nỗ lực tìm cách ngăn cản các quyền hàng hải và tự do xung quanh các thực thể trên biển của các nước với việc yêu cầu xin phép trước hoặc thông báo về việc di chuyển tại các vùng biển đó.

Ông Davis nói thêm rằng, Mỹ không đứng về phía nào trong các tuyên bố chủ quyền ở biển Đông nhưng nước này “có lập trường vững chắc về việc bảo vệ các quyền, tự do và việc sử dụng hợp pháp vùng biển, không phận được bảo đảm cho tất cả các nước”.

Ông này cũng khẳng định tất cả các tuyên bố chủ quyền trên biển cần phải phù hợp với luật pháp quốc tế. Đảo Tri Tôn thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam nhưng đã bị Trung Quốc chiếm đóng trái phép từ năm 1974.

Tuyên bố của Bộ Quốc phòng Mỹ khẳng định các tuyên bố chủ quyền quá đáng của Trung Quốc liên quan đến đảo Tri Tôn không phù hợp với luật pháp quốc tế như đã được phản ánh trong UNCLOS.

Trước đó, hồi tháng 10 năm ngoái, Mỹ cũng đã điều tàu chiến vào khu vực 12 hải lý xung quanh đá Xu Bi thuộc quần đảo Trường Sa mà Trung Quốc đang tiến hành hoạt động cải tạo trái phép nhằm bác bỏ các yêu sách chủ quyền vô lý của Bắc Kinh ở đây.

Theo các nhà phân tích, động thái của hải quân Mỹ hôm 30/1 được cho là mạnh mẽ hơn lần trước vì đảo Tri Tôn là đảo lớn thứ 3 trong quần đảo Hoàng Sa chứ không phải đảo nhân tạo.

Hành động mới nhất của Mỹ cũng đã nhận được sự đồng tình của Australia. Phát biểu ngày 31/1, Bộ trưởng Quốc phòng Australia Marise Payne cho rằng, theo luật pháp quốc tế, tất cả các nước đều có quyền thực thi tự do hàng hải và hàng không, bao gồm ở biển Đông và Australia mạnh mẽ ủng hộ việc thực thi các quyền này, như hành động của Mỹ.

Australia Financial Review dẫn lời bà Payne cũng cho biết, Australia sẽ hành động chủ động hơn trong việc bảo vệ tuyến đường hàng hải ở biển Đông được lưu thông. Bà Payne cũng khẳng định Australia sẽ tăng cường hợp tác với Mỹ và các nước trong khu vực trong việc đảm bảo tự do lưu thông ở vùng biển này.