Việt Nam lọt Top các quốc gia sản xuất thép hàng đầu thế giới

Nâng cao năng lực tự chủ chuỗi sản xuất

Với kết quả này, Việt Nam đã vượt qua Italy để chính thức gia nhập nhóm 10 quốc gia sản xuất thép lớn nhất toàn cầu.

Tính chung 4 tháng đầu năm 2026, sản lượng thép thô trong nước đạt khoảng 8,5 triệu tấn, đạt mức tăng trưởng 8,4% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đà tăng trưởng này tiếp tục củng cố vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng công nghiệp khu vực, đặc biệt trong bối cảnh thị trường thép toàn cầu đang có nhiều biến động.

Sự thay đổi thứ hạng trên bản đồ thép thế giới một phần chịu tác động từ sự dịch chuyển của các quốc gia khác. Iran, quốc gia từng duy trì vị trí trong nhóm 10 nước sản xuất thép lớn nhất thế giới, đã tụt xuống vị trí thứ 12 do một số nhà máy lớn bị ảnh hưởng bởi xung đột quân sự.

Yếu tố này đã tạo ra khoảng trống giúp Việt Nam vươn lên. Tuy nhiên, giới chuyên môn nhìn nhận việc Việt Nam lọt vào Top 10 chủ yếu phản ánh quá trình tích lũy và nâng cao năng lực sản xuất nội tại kéo dài nhiều năm qua.

Nếu như giai đoạn đầu những năm 2000, phần lớn doanh nghiệp trong nước còn phụ thuộc vào phôi thép nhập khẩu để cán thép xây dựng thông thường, thì hiện nay ngành thép đã bước sang giai đoạn tự chủ sâu hơn về chuỗi sản xuất.

Theo Hiệp hội Thép Việt Nam, năng lực sản xuất hiện tại đã mở rộng sang nhiều dòng thép kỹ thuật cao phục vụ công nghiệp cơ khí, đóng tàu, năng lượng và hạ tầng quy mô lớn.

Những năm gần đây, hàng loạt khu liên hợp gang thép quy mô lớn được đầu tư và đi vào vận hành ổn định.

Các tổ hợp sản xuất hiện đại này có khả năng cung ứng thép chất lượng cao như thép cơ khí chế tạo, thép cho ngành ô tô, hay thép phục vụ năng lượng tái tạo.

Sự mở rộng danh mục sản phẩm giúp Việt Nam cải thiện khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị công nghiệp toàn cầu, đóng vai trò làm nguyên liệu đầu vào cho nhiều ngành công nghiệp chế biến, chế tạo có giá trị gia tăng cao.

Trong cơ cấu sản xuất này, khu vực doanh nghiệp tư nhân đang giữ vai trò ngày càng lớn, đóng góp tỷ trọng đáng kể bên cạnh khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và doanh nghiệp nhà nước.

Thách thức từ thị trường quốc tế và yêu cầu chuyển đổi xanh

Giới phân tích nhận định, việc gia nhập Top 10 không chỉ mang ý nghĩa về mặt quy mô sản xuất mà còn là thước đo cho mức độ phát triển của nền công nghiệp nặng trong nước.

Thép vốn là ngành nền tảng của công nghiệp hóa, có mối liên kết chặt chẽ với xây dựng, cơ khí, hạ tầng và năng lượng.

Tuy nhiên, đi cùng với sự tăng trưởng nhanh là áp lực cạnh tranh ngày càng lớn trên thị trường quốc tế.

Ngành thép Việt Nam hiện phải đối mặt với nhiều thách thức như biến động giá nguyên liệu đầu vào, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng và đặc biệt là yêu cầu giảm phát thải carbon trong sản xuất công nghiệp.

Hiện nay, các thị trường xuất khẩu lớn đang siết chặt tiêu chuẩn môi trường đối với sản phẩm thép nhập khẩu thông qua các cơ chế điều chỉnh carbon xuyên biên giới.

Bối cảnh này buộc các doanh nghiệp trong nước phải tăng tốc đầu tư vào công nghệ xanh, giảm phát thải nếu muốn duy trì lợi thế cạnh tranh dài hạn tại các thị trường quốc tế khó tính.

Ở thị trường nội địa, dư địa tăng trưởng của ngành thép trong thời gian tới vẫn phụ thuộc lớn vào tiến độ đầu tư công và sự phục hồi của thị trường bất động sản.

Các dự án hạ tầng quy mô lớn như đường sắt tốc độ cao, cảng biển, năng lượng tái tạo hay công nghiệp chế tạo được kỳ vọng sẽ là động lực tiêu thụ thép quan trọng trong những năm tiếp theo.