Việt Nam đóng góp tích cực vào phát triển du lịch bền vững trong hợp tác Tiểu vùng Mê Kông mở rộng

Đây là sự kiện quan trọng bên lề Phiên họp Nhóm Công tác du lịch Tiểu vùng Mê Kông mở rộng (TWG) lần thứ 56 và các hội nghị liên quan tại Việt Nam đang diễn ra tại Ninh Bình.

Hội nghị thu hút 100 đại biểu đến từ các quốc gia thành viên GMS. Các đại biểu đại diện cho cơ quan du lịch quốc gia, các hiệp hội, doanh nghiệp du lịch hoạt động trong lĩnh vực phát triển du lịch bền vững, cùng các đối tác quan trọng của GMS như Hiệp hội Du lịch Châu Á - Thái Bình Dương (PATA) và Mạng lưới Du lịch Sinh thái Châu Á. Các chuyên gia đến từ Thụy Sỹ, quốc gia đi đầu về du lịch bền vững, đã tham gia chia sẻ kinh nghiệm về các tiêu chuẩn quốc tế.

Cùng các đối tác trong khu vực, Hội nghị thảo luận, chia sẻ các kinh nghiệm về phát triển du lịch bền vững của các quốc gia GMS và Thụy Sỹ nhằm cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế, lợi ích xã hội và bảo vệ môi trường.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu bày tỏ cảm ơn sự hỗ trợ của Chính phủ Thụy Sĩ thông qua SECO đối với Dự án Du lịch Thụy Sĩ vì Phát triển bền vững tại Việt Nam (ST4SD), cùng sự đồng hành của Helvetas Việt Nam và các tổ chức quốc tế trong thúc đẩy du lịch bền vững.

Theo Phó Cục trưởng Hà Văn Siêu, Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế điểm đến hàng đầu khu vực. Năm 2024, Việt Nam được World Travel Awards vinh danh là Điểm đến hàng đầu châu Á và Điểm đến thiên nhiên hàng đầu châu Á.

Lượng khách quốc tế đến Việt Nam năm 2024 đạt 17,6 triệu lượt, tăng 39,5% so với năm 2023. Trong 10 tháng đầu năm 2025, Việt Nam đón 17,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 21,5% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này được cho là đến từ chính sách thị thực thông thoáng hơn, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và việc thúc đẩy các mô hình du lịch bền vững.

Sau hơn 30 năm hợp tác, du lịch đã trở thành một trong những trụ cột quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế và kết nối khu vực GMS. Tuy nhiên, ngành vẫn đối mặt với thách thức như biến đổi khí hậu, áp lực hạ tầng, chia sẻ lợi ích chưa đồng đều và yêu cầu bảo tồn di sản.

Việc thông qua Chiến lược Phát triển Du lịch GMS đến năm 2030 được đánh giá là dấu mốc quan trọng định hướng cho giai đoạn phát triển mới, hướng đến một GMS xanh, bền vững và gắn kết. “Hội nghị lần này là cơ hội để các nước thành viên và chuyên gia quốc tế chia sẻ kinh nghiệm, thảo luận giải pháp và đề xuất các hành động cụ thể nhằm đưa chiến lược vào thực thi”, Phó Cục trưởng Hà Văn Siêu nhấn mạnh.

Nhân dịp này, Việt Nam đưa ra một số đề xuất, gồm: Xây dựng khung hành động dựa trên tiêu chuẩn du lịch bền vững toàn cầu (GSTC) để tạo dựng hình ảnh chung của GMS như một điểm đến xanh, bền vững và có trách nhiệm; Cơ quan du lịch quốc gia các nước GMS cam kết hỗ trợ doanh nghiệp và các bên liên quan thực thi chính sách phát triển bền vững, phù hợp với các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) của Liên Hợp quốc và tiêu chuẩn GSTC; Việt Nam sẽ phối hợp cùng các nước GMS thông qua MTCO để hoàn thiện báo cáo tổng hợp các đề xuất đã thống nhất, nhằm tiếp tục hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau trong phát triển du lịch bền vững; Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đang báo cáo Chính phủ về việc tăng cường chính sách thúc đẩy du lịch bền vững, hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

Tới đây, đầu tháng 12/2025, Việt Nam sẽ tổ chức Diễn đàn Du lịch Xanh Quốc gia nhằm triển khai các chính sách chuyển đổi xanh trong ngành du lịch.

Phát biểu tại hội nghị, ông Etienne Jenni, Giám đốc Cục Xúc tiến Thương mại, Tổng cục Kinh tế Thụy Sỹ nhấn mạnh du lịch là ngành có sức mạnh chuyển đổi, góp phần bảo tồn bản sắc, di sản và thúc đẩy sinh kế, đặc biệt ở khu vực nông thôn. Tuy nhiên, sự tăng trưởng thiếu điều phối có thể gây áp lực lên môi trường - yếu tố cốt lõi tạo nên sức hấp dẫn của điểm đến. Ông nhấn mạnh du lịch và biến đổi khí hậu có mối liên hệ chặt chẽ, và phát triển bền vững phải dựa trên đổi mới, hợp tác và cam kết dài hạn.

Giám đốc Cục Xúc tiến Thương mại, Tổng cục Kinh tế Thụy Sỹ đánh giá Tiểu vùng Mê Kông mở rộng là khu vực có tiềm năng lớn nhưng cũng dễ tổn thương trước biến động khí hậu và áp lực tăng trưởng du lịch. Do đó, các mô hình quản lý điểm đến mới và hợp tác liên quốc gia là cần thiết để đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

Ninh Bình được nhắc đến như một ví dụ điển hình về du lịch bền vững, khi địa phương kết hợp hiệu quả giữa bảo tồn cảnh quan, phát triển du lịch cộng đồng và nâng cao giá trị văn hóa.

Ông cũng chia sẻ ấn tượng về các mô hình du lịch cộng đồng, nông nghiệp hữu cơ và các sáng kiến do phụ nữ dẫn dắt tại Hội An - minh chứng cho thấy tính bền vững đang được hiện thực hóa từng ngày. Những giải pháp đơn giản như điện mặt trời, giảm rác thải hay tiết kiệm tài nguyên có thể tạo nên thay đổi thực chất nếu được nhân rộng và tích hợp vào chiến lược du lịch địa phương.

Ông Etienne Jenni cho biết, Dự án Du lịch Thụy Sĩ vì Phát triển Bền vững (ST4SD) đang hỗ trợ Việt Nam trong hai lĩnh vực trọng tâm: Củng cố quản trị du lịch, xây dựng tiêu chuẩn và mô hình tăng trưởng bền vững; Phát triển nguồn nhân lực thông qua các chương trình đào tạo lãnh đạo và quản lý du lịch - khách sạn.

Giám đốc Cục Xúc tiến Thương mại, Tổng cục Kinh tế Thụy Sỹ khẳng định: “Hội nghị hôm nay không chỉ là cột mốc mà còn là lời kêu gọi hành động. Thụy Sĩ sẽ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam và các nước GMS trong hành trình xây dựng ngành du lịch xanh, bao trùm và bền vững”.

Ông Bùi Văn Mạnh, Giám đốc Sở Du lịch Ninh Bình chia sẻ tại hội nghị, Ninh Bình là vùng đất giàu giá trị lịch sử - văn hóa với hệ sinh thái đa dạng gồm núi, hang, rừng nguyên sinh, đất ngập nước và kho tàng hơn 5.000 di tích. Nổi bật nhất là Quần thể danh thắng Tràng An - di sản thế giới hỗn hợp duy nhất của Việt Nam và Đông Nam Á. Từ nền tảng này, Ninh Bình phát triển mạnh mẽ trở thành trung tâm du lịch di sản - sinh thái hàng đầu, được du khách yêu mến vì sự bình yên và bản sắc.

Mười tháng đầu năm 2025, Ninh Bình đón 17,5 triệu lượt khách, trong đó có 1,72 triệu khách quốc tế, doanh thu hơn 19.000 tỷ đồng. Điểm đến nhiều lần được vinh danh bởi các tổ chức quốc tế như Booking.com, Forbes và World Travel Awards.

Ông Mạnh khẳng định, là thành viên tích cực của GMS, Ninh Bình kiên định với định hướng du lịch xanh và bền vững, tăng cường hợp tác, phát triển sản phẩm gắn với di sản, ứng dụng chuyển đổi số và kết nối quốc tế. Với tinh thần cởi mở và trách nhiệm, Ninh Bình mong muốn cùng các nước GMS xây dựng tuyến kết nối di sản Mê Công, góp phần thúc đẩy tăng trưởng xanh và nâng cao vị thế của toàn khu vực.

Tại hội nghị, đã diễn ra 2 phiên thảo luận chuyên sâu: Phiên thảo luận thứ nhất về Kiến thức và kinh nghiệm phát triển du lịch bền vững tại các nước GMS. Các đại biểu thảo luận sôi nổi về các mô hình phát triển du lịch hiệu quả, các tiêu chuẩn quốc tế cần áp dụng, cách huy động nguồn lực và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này.

Phiên thứ hai trao đổi về Tầm nhìn và Hành động của GMS đối với phát triển du lịch bền vững, nhằm định hình tầm nhìn và các mục tiêu chung đầy tham vọng đến năm 2030, đồng thời xác định rõ vai trò điều phối của Văn phòng Điều phối Du lịch Mê Công (MTCO) và sự tham gia tích cực của tất cả các bên liên quan trong việc triển khai chiến lược chung của khu vực.