Việt Nam đẩy nhanh lộ trình chuyển đổi năng lượng công bằng

Quyết định này nhằm tạo đột phá trong phát triển năng lượng tái tạo, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Đề án được xây dựng trên cơ sở gắn kết chặt chẽ với các định hướng lớn như Quy hoạch điện VIII và các nghị quyết chiến lược của Trung ương.

Trọng tâm của Đề án là vừa đáp ứng đầy đủ nhu cầu điện cho phát triển kinh tế - xã hội, vừa thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch theo hướng công bằng và bền vững.

Một trong những mục tiêu quan trọng đến năm 2030 là hoàn thiện hệ thống thể chế, tạo môi trường đầu tư thuận lợi để thu hút nguồn lực vào các lĩnh vực then chốt như điện gió ngoài khơi, điện mặt trời và hệ thống lưu trữ năng lượng.

Song song với đó, Việt Nam sẽ xây dựng các tiêu chuẩn kỹ thuật về môi trường và phát thải khí nhà kính đối với những công nghệ mới như hydro xanh, amoniac xanh nhằm bảo đảm phù hợp với thông lệ quốc tế.

Về các chỉ tiêu cụ thể, tỷ lệ năng lượng tái tạo trong tổng công suất nguồn điện dự kiến đạt khoảng 47% vào năm 2030, trong khi công suất nhiệt điện than được kiểm soát ở mức hợp lý.

Lượng phát thải khí nhà kính từ ngành điện sẽ được khống chế nghiêm ngặt, phù hợp với lộ trình giảm phát thải quốc gia và các cam kết quốc tế.

Đáng chú ý, Việt Nam sẽ đẩy mạnh hợp tác với các đối tác quốc tế để nâng cấp hạ tầng truyền tải điện, phát triển hệ thống điện thông minh có khả năng tích hợp quy mô lớn các nguồn năng lượng tái tạo, đồng thời hình thành ít nhất hai trung tâm công nghiệp và dịch vụ năng lượng tái tạo tại những khu vực có tiềm năng lớn.

Không chỉ dừng lại ở công nghệ và hạ tầng, Đề án JETP còn đặc biệt nhấn mạnh yếu tố “chuyển đổi công bằng”.

Nội dung này thể hiện qua việc chú trọng tạo việc làm mới, đào tạo lại lực lượng lao động và bảo đảm an sinh cho các nhóm dễ bị tổn thương trong quá trình dịch chuyển từ năng lượng truyền thống sang năng lượng sạch.

Giai đoạn sau năm 2030, Việt Nam hướng tới việc hoàn thiện hệ sinh thái năng lượng sạch, trong đó năng lượng tái tạo trở thành nguồn chủ đạo.

Các ngành công nghiệp liên quan như sản xuất thiết bị, lưu trữ điện, hydro xanh hay amoniac xanh sẽ được thúc đẩy phát triển mạnh mẽ nhằm nâng cao năng lực tự chủ.

Đặc biệt, định hướng không xây mới các nhà máy nhiệt điện than và từng bước loại bỏ các nhà máy cũ nếu không thể chuyển đổi nhiên liệu cho thấy quyết tâm chuyển dịch mạnh mẽ của Chính phủ.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Đề án xác định hàng loạt nhiệm vụ trọng tâm như hoàn thiện chính sách, thúc đẩy chuyển đổi điện than, phát triển hệ thống truyền tải và đẩy nhanh xây dựng lưới điện thông minh.

Đây được xem là nền tảng quan trọng để Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực năng lượng sạch, mở ra cơ hội trở thành trung tâm năng lượng tái tạo của khu vực trong những thập kỷ tới.