Việc tha tù trước thời hạn đã là chế định, không nhất thiết phải theo dịp

Hà Nội chính thức bắt buộc dự án xây dựng mới phải có tầng hầm để xe

Bắc Giang: Con bị đâm chết, bố mẹ tố công an xã “thiếu trách nhiệm”

Theo thông tin mới đây từ Tổng cục Thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp (Tổng cục VIII - Bộ Công an) thì dịp Quốc khánh 2/9 năm nay, Nhà nước không tổ chức đặc xá đối với phạm nhân. Thay vào đó, cơ quan chức năng sẽ chính thức áp dụng Đề án tha tù trước thời hạn có điều kiện từ ngày 1/1/2018.

Theo Đề án tha tù trước thời hạn có điều kiện đã được Thủ tướng phê duyệt, Bộ Công an sẽ phối hợp với TANDTC và các cơ quan liên quan triển khai thực hiện tha tù trước thời hạn có điều kiện thường xuyên theo quý (mỗi năm ba lần).

Việc triển khai căn cứ vào kết quả thẩm định của Hội đồng Thẩm định hồ sơ đề nghị tha tù trước thời hạn có điều kiện của cơ quan quản lý thi hành án hình sự, các trại giam, trại tạm giam thuộc Bộ Công an, trại tạm giam thuộc Bộ Quốc phòng.

Tha tù trước thời hạn có điều kiện là một chính sách hình sự mới hết sức nhân đạo được quy định tại Bộ luật Hình sự năm 2015 nhằm thực hiện chủ trương “đề cao hiệu quả phòng ngừa và tính hướng thiện trong việc xử lý người phạm tội” đã được nêu rõ trong Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020.

Về bản chất, tha tù trước thời hạn có điều kiện là việc cho phép người đang chấp hành hình phạt tù có đủ điều kiện theo quy định được quay trở về với cộng đồng để cải tạo, sửa chữa lỗi lầm với sự giúp đỡ, giám sát của gia đình, các cơ quan, đoàn thể xã hội và họ phải tuân thủ một số nghĩa vụ nhất định.

Nếu vi phạm các nghĩa vụ đến một mức độ nào đó thì Tòa án sẽ hủy bỏ việc tha trước thời hạn và buộc họ phải chấp hành phần hình phạt tù còn lại chưa chấp hành.

Với Việt Nam thì đây là chế định mới nhưng trên phạm vi thế giới thì có rất nhiều nước đã áp dụng từ rất lâu do những mặt tích cực mà nó đem lại. Cụ thể, quy định này một mặt tạo điều kiện cho người bị kết án phạt tù có cơ hội được cải tạo trong môi trường bình thường, qua đó hạn chế những tác động tiêu cực do việc giam giữ mang lại, tạo thuận lợi cho việc phục hồi, tái hòa nhập cộng đồng của họ.

Mặt khác, với các điều kiện thử thách chặt chẽ đặt ra cho người được tha tù trước thời hạn sẽ có tác dụng giáo dục họ sống có trách nhiệm, có kỷ luật, tăng quyết tâm sửa chữa lỗi lầm, khắc phục nguyên nhân, điều kiện phạm tội, qua đó bảo đảm hiệu quả trong việc phòng ngừa tái phạm.

Không những thế, biện pháp này khuyến khích, nâng cao trách nhiệm của cộng đồng, gia đình, các đoàn thể xã hội trong việc phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước trong việc tham gia giám sát, giáo dục, phục hồi người được tha tù trước thời hạn, góp phần thực hiện chủ trương xã hội hóa công tác thi hành án của Nhà nước ta, giảm gánh nặng ngân sách cho Nhà nước liên quan đến công tác quản lý, giám sát, chế độ ăn ở, sinh hoạt, học tập của phạm nhân.

Đặc biệt, với việc áp dụng chế định này, hàng năm sẽ một lượng lớn phạm nhân được trả tự do và do đó, giúp giảm bớt tình trạng quá tải trong các cơ sở giam giữ hiện nay, qua đó cải thiện các điều kiện sinh hoạt cho người đang chấp hành án phạt tù.

Căn cứ điều kiện tha tù trước thời hạn có điều kiện và số lượng phạm nhân hiện đang quản lý, dự kiến số người sẽ được tha tù trước thời hạn có điều kiện sau hai năm thực hiện là khoảng gần 20.000 người.

Với số lượng người được tha tù trước thời hạn có điều kiện dự kiến như trên, trung bình mỗi đơn vị hành chính cấp xã sẽ quản lý từ 2 - 3 người được tha tù trước thời hạn. Theo tính toán, chi phí trung bình mỗi năm cho một phạm nhân khoảng gần 10 triệu đồng.

Vì thế, việc thực hiện Đề án trên sẽ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước khoảng 200 tỷ đồng mỗi năm và giảm nhu cầu biên chế hơn 3.000 cán bộ, chiến sĩ của các cơ sở giam giữ.

Trung tướng Nguyễn Ngọc Bằng, Tổng cục trưởng Tổng cục Thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp: “Không phải dịp Quốc khánh nào cũng đặc xá, thông thường đặc xá là những năm chẵn. Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1/1/2018 quy định sẽ tiến hành thực hiện việc tha tù trước thời hạn có điều kiện. Đó là những đối tượng chấp hành án tốt trong trại giam sẽ được tha tù trước thời hạn về thi hành tại nơi cư trú. Số người được tha tù trước thời hạn cũng tương tự như đặc xá. Có thể hiểu tha tù trước thời hạn tức là thay đổi hình thức chấp hành án, phạm nhân vẫn đang chấp hành án, nhưng không phải trong tù mà chấp hành án tại nơi cư trú. Tuy nhiên, quy định mới này thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật.