Vì sao các đại lí đồng loạt đưa Chubb Life Việt Nam ra tòa?

Thị trường bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam: Doanh nghiệp ngoại “lấn sân”

Ngành bảo hiểm Việt Nam doanh thu 6 tháng đầu năm ước đạt 71.147 tỷ đồng

Bảo hiểm mua dễ, khó đòi doanh nghiệp kêu ai?

Bị Bảo hiểm Bưu điện PTI cò quay gây khó khăn, khách hàng ngậm ngùi mang xe tự đi sửa

Hoàn trả gần 1 tỉ đồng mới cho chấm dứt hợp đồng

Vừa qua, Tòa soạn Pháp luật Plus có nhận được đơn cầu cứu của ông Quách Anh Kiệt (ngụ phường 5, quận 5, TP HCM) về việc tranh chấp hợp đồng và khoản tiền bồi thường với Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ Chubb Việt Nam (gọi tắt là Chubb Life).

Theo hồ sơ thể hiện, ngày 26/3/2018, ông Kiệt có ký “Hợp đồng điều hành và phát triển hoạt động đại lý bảo hiểm” số CHUBB-1MN01-AMD/0111097032018 (gọi tắt là “Hợp đồng”) với Chubb Life. Theo đó, Chubb Life sẽ cấp cho ông Kiệt một mã số đại lí trên hệ thống quản lý của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam. Mã số này là duy nhất và chỉ được sử dụng tại một doanh nghiệp bảo hiểm.

Đến ngày 10/10/2018, ông Quách Anh Kiệt đơn phương kí một “Bản cam kết”, trong đó có điều khoản sẽ làm việc tối thiểu 3 năm kể từ ngày ký và không nghỉ việc trong tời hạn cam kết với bất kì lí do nào. Ngoài ra, nếu vi phạm cam kết, ông Kiệt sẽ phải bồi thường cho Chubb Life một khoản tiền tương đương với tổng các khoản thu nhập mà ông đã nhận được trong 12 tháng gần nhất.

Sau đó, khoảng cuối năm 2018, vì nhiều lý do, ông Kiệt thấy không còn phù hợp với công việc tại Chubb Life nên đã có thông báo chấm dứt hợp đồng đại lý.

Tuy nhiên, ngày 30/1/2019, Chubb Life đã có Thông báo số 005/2019/TB gửi cho ông Kiệt về việc đề nghị hoàn tất các nghĩa vụ tài chính liên quan đến việc chấm dứt Hợp đồng. Cụ thể, Chubb Life căn cứ vào Hợp đồng và Bản cam kết nêu trên, yêu cầu ông Kiệt phải bồi thường số tiền 901.441.666 đồng.

Đồng thời, Chubb Life cũng ra điều kiện rằng, ông Kiệt phải thực hiện xong nghĩa vụ tài chính là đóng đầy đủ số tiền gần 1 tỉ đồng đó, Công ty mới ban hành quyết định chấm dứt hợp đồng. Ngoài ra, Chubb Life cũng nêu rõ, sau khi ông Kiệt hoàn tất nghĩa vụ thanh toán thì công ty sẽ thanh toán khoản hỗ trợ hoạt động theo quy định tại Hợp đồng.

Ông Kiệt cho rằng, yêu cầu và cách xử lí như vậy của Chubb Life là hết sức vô lí, chèn ép. Bởi, điểm d điều 9.1 trong Hợp đồng có quy định rõ AMD (Đại lí được Công ty chỉ định làm thành viên của Ban điều hành và Phát triển kinh doanh) có quyền chấm dứt hợp đồng ít nhất 15 ngày trước ngày mong muốn chấm dứt. Chính vì điều khoản đó nên ông Kiệt (là AMD) khẳng định mình hoàn toàn có quyền chấm dứt Hợp đồng theo ý chí và nguyện vọng của mình.

Ngoài ra, theo hồ sơ ông Kiệt cung cấp, còn có những đoạn tin nhắn và email trao đổi giữa ông với Chubb Life. Qua đó, ông Kiệt cho rằng, Bản cam kết trên không phải do ông tự nguyện kí mà có sự tác động, hướng dẫn theo mẫu, thúc ép từ phía Chubb Life.

Vì quá bức xúc, ông Kiệt đã nhiều lần gửi đơn thư đến Chubb Life để khiếu nại và yêu cầu công ty có cách giải quyết hợp lý, đảm bảo quyền lợi công bằng cho nhân viên. Tuy nhiên, suốt một thời gian dài, ông Kiệt và Chubb Life vẫn không tìm được tiếng nói chung, khiến tranh chấp kéo dài.

Cũng theo trình bày của ông Kiệt, việc Chubb Life không thanh lý hợp đồng, không hỗ trợ rút mã đại lí khỏi hệ thống đã khiến ông Kiệt không thể xin được việc ở Công ty Bảo hiểm khác, điều này đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống, kinh tế của ông.

Do đó, ông Kiệt đã khởi kiện Chubb Life lên TAND quận 1 và hiện đã được Tòa thụ lí và đang trong quá trình giải quyết.

Ngoài trường hợp của ông Kiệt, Pháp luật Plus cũng đã nhận được phản ánh và hồ sơ của 5 người lao động khác cũng vướng vào tranh chấp với Chubb Life. Trong đó, có 3 người cũng đã khởi kiện Chubb Life lên TAND quận 1.

Đáng lưu ý, cả 3 người này cũng rơi vào trường hợp tương tự như ông Kiệt, khi Chubb Life yêu cầu họ phải thanh toán một khoản tiền bồi thường mới cho chấm dứt Hợp đồng.

Mập mờ mối quan hệ giữa Hợp đồng và Bản cam kết

Có thể thấy, mấu chốt của tranh chấp xuất phát từ “Bản cam kết” mà ông Kiệt đơn phương kí kết với Chubb Life. Trong văn bản trả lời, Chubb Life cũng căn cứ vào Bản cam kết để đưa ra số tiền bồi thường đó. Tuy nhiên, điều lạ là trong tất cả 14 trang của Hợp đồng lại không hề có bất cứ nội dung hay điều khoản nào có đề cập đến sự tồn tại của Bản cam kết.

Hơn nữa, trong Hợp đồng đã quy định rõ, AMD được đơn phương chấm dứt hợp đồng. Thế nhưng, Bản cam kết lại có điều khoản “…không đơn phương chấm dứt hợp đồng”. Liệu điều này có đang chồng chéo và mâu thuẫn với quyền lợi của AMD hay không? Khi rõ ràng họ được quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng nhưng lại “phải” kí bản cam kết gắn bó và phải chịu bồi thường khi đơn phương chấm dứt Hợp đồng. Bản cam kết này thực chất là gì và có giá trị pháp lí như thế nào mà Chubb Life có thể dùng làm căn cứ để đòi một khoản tiền bồi thường không hề nhỏ?

Về phía ông Kiệt lại cho rằng, Bản cam kết trên có sự “tác động” của công ty chứ không phải cam kết tự nguyện?!

Liên quan vụ việc, theo chuyên gia bảo hiểm Trương Minh Cát Nguyên, làm việc tại Văn phòng Luật sư Tila và Cộng sự (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết:

Thứ 1, trong Bản cam kết và trong tất cả các văn bản hợp đồng mà hai bên kí kết không có nội dung nào ghi nhận việc ông Kiệt cam kết “bán sức lao động” dài hạn để nhận trước một khoản tiền của Chubb Life. Điều đó nghĩa là không có mối quan hệ nhân quả nào để làm phát sinh nghĩa vụ tài chính là số tiền bồi thường trên.

Thứ 2, cần phải xác định lại mối liên quan giữa Bản cam kết và Hợp đồng. Khi đó, sẽ có hai trường hợp xảy ra.

Trường hợp 1, Bản cam kết là phụ lục không tách rời của Hợp đồng đại lý thì ông Kiệt có nghĩa vụ bồi thường khi vi phạm hợp đồng theo Điều 565 Bộ luật dân sự. Hoặc nếu vi phạm hợp đồng đại lí bảo hiểm mà gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của bên mua bảo hiểm thì Chubb Life có thể yêu cầu ông Kiệt theo Điều 88 Luật Kinh doanh bảo hiểm. Tuy nhiên, ông Kiệt không vi phạm nghĩa vụ của bên được ủy quyền và không gây thiệt hại nào cho bên mua bảo hiểm.

Trường hợp 2, Bản cam kết là giao dịch dân sự nằm ngoài Hợp đồng thì đây là giao dịch dân sự thông thường, các quan hệ pháp luật điều chỉnh việc ông Kiệt bồi thường cho Chubb Life được quy định tại Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015. Chubb Life không chứng minh được hành vi ông Kiệt từ chối nhận ủy quyền của Chubb Life thuộc các hành vi phải bồi thường quy định tại Điều 584 Bộ luật Dân sự.

Như vậy, cho dù Bản cam kết có là một bộ phận cấu thành của hợp đồng hay không thì nghĩa vụ bồi thường của ông Kiệt phải được hiểu theo các điều chỉnh pháp luật về “bồi thường thiệt hại” trong giao dịch dân sự nói trên.

Trong khi đó, để xác minh lại toàn bộ phản ánh trên, ngày 5/9 phóng viên đã đến Trụ sở Chubb Life để làm việc và trao đổi thông tin. Tại đây, một nhân viên tên Trần Thị Tuyết Minh, xưng là người thuộc bộ phận truyền thông của Chubb Life đã tiếp nhận và cam kết sẽ phúc đáp lại tất cả những nội dung báo chí yêu cầu bằng văn bản trong thời gian sớm nhất. Tuy nhiên, đến nay chúng tôi vẫn chưa nhận được phản hồi từ phía công ty này.