Về Lý Sơn nghe kể chuyện “âm vọng Hoàng Sa, Trường Sa“
Trong những chuyến hải trình ra Hoàng Sa, Trường Sa, tiếng kêu từ ốc u gắn với bao câu chuyện can trường của dân binh.
Hàng vạn người nô nức dự lễ hội Hoa tam giác mạch ở Hà Giang
Hà Giang: Khai mạc Lễ hội Hoa Tam giác mạch lần thứ V
Tưng bừng không gian và ẩm thực mùa lễ hội tại Premier Village Phu Quoc Resort
Kiểm tra, giám sát công tác An toàn vệ sinh thực phẩm tại Lễ hội Du lịch Thác Bản Giốc
Sắp tới ngày diễn ra Lễ hội Karva Chauth 2019
Từ bao đời nay, những câu chuyện về đội Hùng binh Hoàng Sa năm xưa luôn ăn sâu trong tâm thức mọi người. Các thế hệ người dân trên đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi tiếp nối truyền thống cha ông, ngày đêm vươn khơi bám biển, khẳng định chủ quyền biển đảo của Việt Nam.
Từ bao đời nay, tiếng ốc u ăn sâu trong tâm thức người dân Lý Sơn.
Tiếng ốc u, một thanh âm quen thuộc gắn liền với người dân đảo Lý Sơn từ bao đời nay. Hàng trăm năm trước, ốc u là phương tiện liên lạc trên biển duy nhất của đội Hùng binh Hoàng Sa khi họ vâng lệnh Vua ban, vượt sóng, tiến ra quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa, cắm những cột mốc đầu tiên, khẳng định chủ quyền biển đảo của Tổ quốc. Theo năm tháng, tiếng ốc u vang vọng năm xưa đã đi vào lời ru, thơ ca, gắn liền với cuộc sống của người dân trên đảo Lý Sơn.
Tiếng ốc u trong khúc hát ru của người mẹ Lý Sơn tiễn chồng, tiễn con ra Hoàng Sa từ thuở xưa vang vọng tới bây giờ. Bà Đỗ Thị Hảo ở thôn Tây, xã An Vĩnh, huyện đảo Lý Sơn đã hơn 70 tuổi vẫn giữ được giọng hát đầy xúc cảm qua những bài hát ru về Đội Hùng binh Hoàng Sa. Có nhiều bài hát ru về Đội Hùng binh Hoàng Sa nhưng theo “người đàn bà hát ru giữa biển” Đỗ Thị Hảo thì khúc hát ru Ốc u như tiếng vọng từ ngàn xưa, khắc sâu vào tâm khảm của bao thế hệ người dân trên đảo Lý Sơn.
"Thời xa xưa, trên đảo này chỉ lấy ốc u làm lệnh. Trong các đội thuyền đi ra giữ Hoàng Sa, chủ thuyền bảo một người bạn cầm con ốc u thổi lên. Anh em trong đội thuyền nghe ốc u nổi lên thì lo ăn uống để lên thuyền ra Hoàng Sa" - bà Đỗ Thị Hảo cho biết.
Vào đầu thế kỷ XVII, Chúa Nguyễn đã cho lập đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải tại làng An Vĩnh và An Hải, nay thuộc đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Nhiệm vụ của đội Hùng binh Hoàng Sa là đo đạc hải trình, dựng bia, cắm mốc chủ quyền và thu lượm sản vật tại Hoàng Sa và Trường Sa.
Trong hành trang mang theo của những binh phu có một thứ không thể thiếu đó là những con ốc u. Trong những chuyến hải trình ra Hoàng Sa, Trường Sa, tiếng kêu từ ốc u gắn với bao câu chuyện can trường của dân binh.
Ông Võ Chú (85 tuổi ở xã An Vĩnh, huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) là thế hệ thứ 4 trong dòng tộc biết thổi ốc u. Mỗi dịp dân trên đảo tổ chức Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa, tiếng ốc u mà ông thổi vang dội vào từng vách núi, con sóng, vọng ra tận khơi xa như nhắc nhớ về các lớp hùng binh năm xưa.
Ông Võ Chú là thế hệ thứ 4 trong dòng tộc biết thổi ốc u.
Hằng năm, cứ vào khoảng tháng 3 Âm lịch, các tộc họ ở đảo Lý Sơn lại tổ chức Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa để tri ân các bậc tiền nhân với nhiều nghi lễ truyền thống như: Lễ Cung nghinh, Lễ yết và rước thần, linh vị binh phu Hoàng Sa, Lễ tế cổ truyền, Lễ thả hình nhân thế mạng... Sau phần lễ, tiếng ốc u hòa cùng tiếng chiêng, tiếng trống vang lên từng hồi dài như hiệu lệnh xung trận. Thanh niên trai tráng các tộc họ rước thuyền từ đình làng xuống biển. Đoàn thuyền mô hình cùng những hình nhân thế mạng được thả xuống biển tưởng niệm đội hùng binh Hoàng Sa thuở xưa dong thuyền mở cõi.
Năm 2013, Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch công nhận là di sản phi vật thể quốc gia. Chị Nguyễn Thúy Hiền - một du khách từ Hà Nội đến tham quan đảo Lý Sơn nhận xét, Lễ hội này trở thành sản phẩm du lịch hấp dẫn, níu chân du khách. Chị mong muốn lễ hội này được phát huy và bảo tồn, để tri ân những người lính Hoàng Sa đã có công khai phá và cắm cột mốc khẳng định chủ quyền biển đảo Việt Nam.
Ông Dương Hữu Nghĩa, Phó Ban Quản lý Đình làng An Hải, huyện Lý Sơn, hậu duệ đời thứ 12 của dòng họ Dương ở đảo Lý Sơn kể rằng, vào thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, các vị cao niên và bà con trong làng tụ họp về đình làng làm lễ cúng vọng các vị tiền nhân, tổ chức các hoạt động vui xuân đón Tết, cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa…
Lễ thả hình nhân thế mạng, tại Lễ Khao lề Thế lính Hoàng Sa .
Sáng Mùng 1, mọi người thường tề tựu về để mừng tuổi Thần. Tối Mùng 3, ở làng có lễ Động thổ, khai thổ đầu tiên ở làng, chuẩn bị cho nhân dân lao động sản xuất trong năm mới. Sáng Mùng 4, tiếp tục lễ thần lễ trong và nghinh thần ra ngoài để cạnh độ tứ linh: long, ly, quy, phụng để đua thuyền để cầu mưa thuận gió hòa, nhân an, vật thành; phục vụ bá tánh nhân dân và du khách tứ phương…
Những ngày đầu năm mới, sau khi thắp hương ông bà tại nhà thờ tộc họ, ngư dân và bà con trên đảo đến dâng hương, tưởng nhớ tổ tiên tại đình làng An Vĩnh, An Hải và Nhà trưng bày Hải đội Hoàng Sa. Mọi người cầu mong năm mới trời yên biển lặng, thuận buồm, xuôi gió.
Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa.
Ông Nguyễn Quốc Chinh- Chủ tịch Nghiệp đoàn Nghề cá An Hải, huyện Lý sơn, tỉnh Quảng Ngãi cho biết, sau những ngày vui xuân đón Tết, ngư dân trên đảo làm lễ cúng mở cửa biển đầu năm mới, cùng nhau vươn khơi bám biển.
"Mỗi ngư dân dù khó khăn thế nào cũng kiên quyết bám biển Hoàng Sa đến cùng để bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc" - ông Nguyễn Quốc Chinh cho biết./.
