Tuyển sinh đại học 2026: Điểm thi tốt nghiệp không còn là “tấm vé riêng”
Từ năm 2026, nhiều trường đại học dự kiến không còn sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT như một phương thức xét tuyển độc lập. Thay vào đó, các cơ sở đào tạo chuyển sang mô hình xét tuyển tổng hợp, kết hợp nhiều tiêu chí nhằm đánh giá toàn diện năng lực thí sinh.
Hàng loạt trường chuyển sang xét tuyển kết hợp
Theo kế hoạch tuyển sinh mới, 8 trường thành viên thuộc hệ thống Đại học Quốc gia TP HCM sẽ không còn xét tuyển riêng bằng điểm thi tốt nghiệp THPT.
Các trường gồm: Trường Đại học Bách khoa, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Trường Đại học Quốc tế, Trường Đại học Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Kinh tế - Luật, Trường Đại học Khoa học Sức khỏe và Trường Đại học An Giang.
Trong số này, Trường Đại học Bách khoa đã áp dụng cách làm trên từ năm 2021.
Từ năm 2026, toàn bộ các trường trong hệ thống sẽ triển khai phương thức tuyển sinh thống nhất, cho phép sử dụng kết quả nhiều tiêu chí khác nhau khi xét tuyển.
Cụ thể, thí sinh có thể dùng điểm thi tốt nghiệp THPT, kết quả kỳ thi Đánh giá năng lực do Đại học Quốc gia TP HCM tổ chức, kết quả học tập THPT (học bạ) cùng một số tiêu chí bổ sung để tham gia xét tuyển.
Theo nguyên tắc chung, điểm xét tuyển được tính theo công thức tổng hợp có trọng số giữa các tiêu chí. Trong đó, điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm thi Đánh giá năng lực và điểm học bạ đều được đưa vào tính toán.
Tùy từng trường và từng ngành đào tạo, các hệ số sẽ được điều chỉnh khác nhau nhưng đều đảm bảo cả ba yếu tố đều có vai trò trong kết quả cuối cùng. Toàn bộ điểm xét tuyển sau đó được quy đổi về thang điểm 100.
Các trường thành viên được quyền tự chủ trong việc xác định ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào, xây dựng hệ số quy đổi cho từng tiêu chí và lựa chọn cách thức phù hợp với đặc thù ngành đào tạo.
Đồng thời, các cơ sở đào tạo phải chịu trách nhiệm giải trình nhằm bảo đảm tính minh bạch và công bằng cho thí sinh.
Nhiều trường đại học khác cũng thay đổi
Không chỉ trong hệ thống Đại học Quốc gia TP HCM, một số trường đại học lớn khác cũng điều chỉnh phương thức tuyển sinh.
Đại học Kinh tế TP HCM dự kiến không còn xét tuyển học bạ hay điểm thi tốt nghiệp THPT theo hình thức độc lập. Thay vào đó, trường chỉ áp dụng hai phương thức gồm xét tuyển thẳng theo quy định của Bộ GD-ĐT và xét tuyển kết hợp.
Hai phương thức này được áp dụng chung cho toàn bộ các chương trình đào tạo của trường như chương trình tiếng Việt, chương trình tiếng Anh toàn phần, bán phần, Cử nhân tài năng ISB và Cử nhân ASIA Co-op.
Nhà trường xây dựng công thức xét tuyển chung nhằm hướng tới nhóm học sinh có năng lực học tập toàn diện, khả năng ngoại ngữ tốt và học sinh đến từ các trường chuyên.
Tương tự, Trường Đại học Công nghiệp TP HCM cũng cho biết sẽ chuyển sang hình thức xét tuyển tổng hợp thay vì tách riêng từng phương thức như trước đây.
Điểm thi tốt nghiệp chỉ phản ánh một giai đoạn ngắn
Theo các chuyên gia giáo dục, xu hướng kết hợp nhiều tiêu chí trong tuyển sinh đại học đang ngày càng phổ biến.
Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Công nghiệp TP HCM, cho rằng cách xét tuyển kết hợp giúp bảo đảm tính công bằng tốt hơn cho thí sinh.
Việc sử dụng học bạ hay điểm thi tốt nghiệp như một kênh độc lập vẫn tồn tại nhiều hạn chế, bởi mức độ đánh giá giữa các trường phổ thông và các địa phương có sự khác nhau.
Trong khi đó, các trường đại học khó có đủ dữ liệu để phân tích phổ điểm học bạ theo từng khu vực nhằm xây dựng công thức quy đổi chính xác cho mọi thí sinh.
Vì vậy, xét tuyển tổng hợp được xem là giải pháp giúp giảm bớt rủi ro về sự chênh lệch.
Các kỳ thi chung quy mô lớn thường được đặt trọng số cao hơn nhằm phản ánh sát năng lực thực tế. Việc xác định điểm trúng tuyển dựa trên tổng điểm có trọng số cũng giúp hạn chế tình trạng điểm số “ảo”, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh minh bạch hơn.
Thạc sĩ Phạm Thái Sơn, Giám đốc tuyển sinh Trường Đại học Công Thương TP HCM, cho rằng việc không còn xét tuyển độc lập bằng điểm thi tốt nghiệp THPT có thể trở thành xu hướng trong thời gian tới.
Theo ông, kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn giữ vai trò quan trọng nhưng chủ yếu phản ánh kết quả ôn tập trong một giai đoạn ngắn. Nếu chỉ dựa vào kết quả của một kỳ thi duy nhất để xét tuyển đại học có thể khiến việc học tập bị lệch hướng.
Do đó, việc áp dụng công thức xét tuyển tổng hợp với nhiều tiêu chí sẽ khuyến khích học sinh học tập toàn diện hơn, đồng thời giúp quá trình tuyển sinh trở nên minh bạch và thuận lợi cho thí sinh khi đăng ký.
Các trường đại học cũng đang hướng tới việc kết hợp thêm nhiều yếu tố như điểm thi đánh giá năng lực, chứng chỉ ngoại ngữ, kết quả học bạ hay các bài thi năng khiếu để lựa chọn thí sinh phù hợp với yêu cầu đào tạo trong giai đoạn mới.
