Truy tố cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai cùng 30 bị can

Theo cáo trạng, các bị can đã có nhiều sai phạm trong hoạt động mua bán quặng sắt, than cốc, gây thất thoát tài sản Nhà nước hàng trăm tỷ đồng.

Cụ thể, bị can Bùi Thanh Bình (cựu Tổng Giám đốc Công ty Việt Trung) bị truy tố về 3 tội danh: "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí", "Nhận hối lộ" và "Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp".

Hai bị can Lê Ngọc Hưng (cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai cũ) và Đỗ Trường Giang (cựu Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lào Cai cũ) cùng bị truy tố về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ". 

Hai bị can Nguyễn Duy Dũng (cựu Kế toán trưởng Công ty Việt Trung) và Trịnh Khôi Nguyên (Chuyên viên Ban Tài chính kế toán VNS, cựu Thành viên HĐTV Công ty Việt Trung) cùng bị truy tố về 2 tội: "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp".

Các bị can Mai Văn Tinh (cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên VNS), Đậu Văn Hùng (cựu Tổng Giám đốc VNS), cùng các cựu thành viên Hội đồng quản trị VNS gồm Đặng Thúc Kháng, Nguyên Minh Xuân, Lê Phú Hưng và 11 bị can khác cùng bị truy tố về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí".

Các bị can cùng bị truy tố tội "Đưa hối lộ" gồm: Nguyễn Văn Bình (Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Pháp); Nguyễn Văn Đức (Tổng Giám đốc Công ty Việt Phát); Ngô Tiến Cương (Giám đốc Công ty TNHH Tiến Đại Phát); Nguyễn Duy Nghiệp (Giám đốc Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu Nông sản An Bình); Nguyễn Xuân Tốt (Giám đốc Công ty Trung Thành Thái Nguyên); Lê Xuân Định (lao động tự do, trú tại xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ).

Bị can Nguyễn Ngọc Khiêm (Phó Giám đốc một công ty du lịch) bị truy tố về tội "Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi".

Nhận hối lộ 25 tỷ đồng để 'tạo điều kiện' cho doanh nghiệp

Theo cáo trạng truy tố, Tổng Công ty Thép Việt Nam - CTCP là doanh nghiệp có 100% vốn Nhà nước. Năm 2006, Tổng Công ty Thép Việt Nam cùng Công ty Khoáng sản Lào Cai (Lamico) và một doanh nghiệp Trung Quốc góp vốn thành lập Công ty Việt Trung. Doanh nghiệp này thực hiện dự án Nhà máy Gang thép Lào Cai tại Khu công nghiệp Tằng Loỏng, tỉnh Lào Cai.

Trong quá trình thực hiện dự án và hoạt động mua bán quặng sắt, than cốc, các bị can là lãnh đạo doanh nghiệp đã có nhiều sai phạm, trong đó có hành vi đưa, nhận hối lộ.

Cáo trạng xác định, bị can Bùi Thanh Bình được bổ nhiệm giữ chức thành viên Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc Công ty Việt Trung, là người đại diện theo pháp luật, trực tiếp điều hành toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, trong đó có việc mua bán quặng sắt và than cốc.

Để được cung cấp than cốc cho Công ty Việt Trung, Nguyễn Văn Bình (Chủ tịch Công ty Việt Phát) và Nguyễn Xuân Tốt (Giám đốc Công ty Trung Thành) đã gặp Bùi Thanh Bình, đề nghị chi tiền từ 40.000 đồng đến 200.000 đồng cho mỗi tấn than cốc. Trước đề nghị này, Bùi Thanh Bình nói rằng, sau khi các doanh nghiệp hoàn thành việc ký kết và thực hiện hợp đồng thì tự quyết định.

Tại các cuộc họp, Bùi Thanh Bình đã chỉ đạo về chủ trương mua than cốc, đồng thời gọi cấp dưới là Bùi Sỹ Ngọc lên phòng làm việc, yêu cầu tạo điều kiện để Công ty Trung Thành Thái Nguyên và Công ty Việt Phát được cung cấp than cốc cho Công ty Việt Trung.

Cáo trạng xác định, trong giai đoạn mua sắm liên quan, Công ty Việt Trung phải tổ chức đấu thầu rộng rãi hoặc chào hàng cạnh tranh theo quy định của Luật Đấu thầu. Tuy nhiên, các bị can vẫn tổ chức chào giá cạnh tranh trên cơ sở quy chế mua sắm nội bộ, không xây dựng giá dự toán theo quy định.

Bằng phương thức trên, từ năm 2015 đến năm 2020, Công ty Việt Phát và Công ty Trung Thành đã bán cho Công ty Việt Trung tổng cộng 286.855 tấn than cốc, trị giá hơn 2.020 tỷ đồng. Sau khi thực hiện các hợp đồng cung cấp than cốc, Nguyễn Văn Bình và Nguyễn Xuân Tốt đã đưa cho Bùi Thanh Bình tổng cộng 25 tỉ đồng.

Trong đó, số tiền đưa hối lộ trong giai đoạn 2018 - 2020, thời điểm các quy định của Bộ luật Hình sự về tội phạm tham nhũng trong khu vực ngoài Nhà nước có hiệu lực, là hơn 18 tỷ đồng.

Kết quả thẩm định giá xác định, Công ty Việt Trung đã mua than cốc với giá cao hơn giá thị trường hơn 29 tỷ đồng. Cơ quan tố tụng xác định đây là khoản thiệt hại của Công ty Việt Trung phát sinh từ hành vi đưa, nhận hối lộ.

Căn cứ tỉ lệ góp vốn của các thành viên và thời điểm ký kết các hợp đồng mua bán than cốc trong giai đoạn 2015-2020, cơ quan truy tố xác định, thiệt hại tài sản Nhà nước tương ứng với phần vốn đầu tư của Tổng công ty Thép Việt Nam và Công ty Lamico trước ngày 23/2/2016 (thời điểm Lamico thoái vốn Nhà nước) là hơn 10 tỷ đồng. Đối với giai đoạn sau khi Lamico thoái vốn Nhà nước, thiệt hại tài sản Nhà nước được xác định là hơn 3 tỷ đồng.

Theo cáo trạng, tổng thiệt hại tài sản Nhà nước do các hành vi vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản gây thất thoát, lãng phí của các bị can trong vụ án là 679 tỷ đồng.

Ngoài những sai phạm trong hoạt động mua bán than cốc, bị can Bùi Thanh Bình còn bị cáo buộc nhận hàng chục tỉ đồng từ các doanh nghiệp để tạo điều kiện mua quặng sắt với giá thấp hơn giá thị trường.

Theo cáo trạng truy tố, trong quá trình bán quặng sắt cho các doanh nghiệp trong nước, theo đề nghị của đại diện các doanh nghiệp, Bùi Thanh Bình đã đồng ý bán quặng sắt khai thác tại mỏ Quý Xa với giá thấp hơn giá thị trường. Đổi lại, Bùi Thanh Bình nhận tiền từ các doanh nghiệp được tạo điều kiện mua quặng sắt.

Cáo trạng xác định, thông qua việc đồng ý bán quặng sắt mỏ Quý Xa với giá thấp hơn giá thị trường, Bùi Thanh Bình đã nhận tổng cộng 62,2 tỷ đồng từ 8 doanh nghiệp.

Theo nội dung cáo trạng, ngoài số tiền 25 tỷ đồng nhận từ các doanh nghiệp cung cấp than cốc, Bùi Thanh Bình còn nhận 62,2 tỷ đồng liên quan đến hoạt động bán quặng sắt, với tổng số tiền được xác định là 87,2 tỷ đồng.

Cáo trạng cũng xác định, Nguyễn Ngọc Khiêm (Chuyên viên Ban Tài chính kế toán VNS, cựu Thành viên HĐTV Công ty Việt Trung) đã lợi dụng ảnh hưởng đối với ông Nguyễn Văn Vịnh (cựu Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai, đã bị phạt tù năm 2024, trong vụ tiếp tay cho Công ty Lilama khai thác trái phép hơn 1,5 triệu tấn quặng Apatit, gây thiệt hại hơn 312 tỷ đồng), để tác động đến các bị can Lê Ngọc Hưng và Đỗ Trường Giang, tạo điều kiện cho doanh nghiệp xuất khẩu quặng sắt.

Theo cơ quan tố tụng, đầu năm 2019, Nguyễn Duy Nghiệp (Giám đốc Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu Nông sản An Bình - Công ty An Bình) có nhu cầu mua quặng sắt của Công ty Việt Trung để kinh doanh trong nước và xuất khẩu.

Nghiệp liên hệ với Lê Xuân Định (làm nghề xem phong thủy) nhờ giúp đỡ do biết Định có mối quan hệ với Bùi Thanh Bình. Định đồng ý giúp Nghiệp mua 300.000 tấn quặng sắt với giá rẻ và nhận số tiền 120.750 USD cùng 10 tỷ đồng.

Cuối tháng 10/2019, để xuất khẩu số quặng trên, Nghiệp và Định nhờ Nguyễn Ngọc Khiêm (Phó giám đốc công ty du lịch) tác động đến lãnh đạo tỉnh Lào Cai và Sở Công Thương. Khiêm đồng ý giúp đỡ, đưa ra chi phí 100.000 USD.

Sau khi nhận tiền, Khiêm gặp Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Văn Vịnh nhờ hỗ trợ để UBND tỉnh Lào Cai có văn bản đề nghị Bộ Công Thương cho phép Công ty An Bình xuất khẩu quặng. Ông Vịnh hướng dẫn Khiêm liên hệ với Lê Ngọc Hưng và Đỗ Trường Giang để thực hiện thủ tục.

Kết quả điều tra bổ sung xác định, trong 3 lần nhận tiền từ lãnh đạo Công ty An Bình, có 2 lần Khiêm nhận tổng cộng 100.000 USD và 4 tỷ đồng để hỗ trợ xin hạn ngạch, tạo điều kiện xuất khẩu quặng sắt cho doanh nghiệp theo đề nghị của Lê Xuân Định.

Từ số tiền nhận được, Khiêm đưa cho Lê Ngọc Hưng 100 triệu đồng và Đỗ Trường Giang 50 triệu đồng. Số tiền còn lại là 3,85 tỷ đồng và 100.000 USD được xác định do Khiêm hưởng lợi cá nhân.