Trung tâm Giải mã Lượng tử Quang Trung tiên phong ươm mầm khoa học lượng tử, góp phần hiện thực hóa chiến lược phát triển KH-CN của tỉnh Gia Lai

Bước đi tiên phong về giải mã Lượng tử này của nhà trường đã góp phần hiện thực hóa chủ trương phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của tỉnh Gia Lai. Đồng thời, mở ra một mô hình phát triển mới cho giáo dục đại học Việt Nam - nơi nhà trường không chỉ thực hiện nhiệm vụ đào tạo mà còn trở thành trung tâm kiến tạo tri thức, kết nối nguồn lực quốc tế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đóng góp trực tiếp vào năng lực cạnh tranh quốc gia.

Chỉ ba tháng sau khi ký kết các thỏa thuận hợp tác chiến lược với những đối tác công nghệ lượng tử hàng đầu thế giới như Quandela (Pháp), Quannova và Open Quantum Institute (OQI), Trường Đại học Quang Trung đã chính thức ra mắt Trung tâm Giải mã Lượng tử Quang Trung (Trung tâm), đồng thời công bố Chương trình phát triển nhân lực, nhân tài lượng tử Việt Nam.

Khoảng thời gian ngắn từ cam kết hợp tác đến hiện thực hóa bằng một trung tâm nghiên cứu, đào tạo và trải nghiệm khoa học hiện đại không chỉ cho thấy năng lực triển khai của nhà trường mà còn khẳng định tầm nhìn chiến lược, tinh thần đổi mới và khát vọng tiên phong trong lĩnh vực công nghệ sâu (Deep Tech).

Đây cũng là bước đi thiết thực góp phần hiện thực hóa chủ trương phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của tỉnh Gia Lai trong bối cảnh công nghệ lượng tử là một trong mười công nghệ chiến lược Việt Nam theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, và vẫn còn là lĩnh vực mới tại Việt Nam và trên thế giới.

Từ hợp tác quốc tế đến hành động thực chất

Trong cuộc đua làm chủ các công nghệ lõi của thế kỷ XXI, lượng tử được xem là nền tảng chiến lược, cùng với trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và công nghệ sinh học, tạo nên sức cạnh tranh của các quốc gia trong tương lai. Tuy nhiên, tại Việt Nam, lĩnh vực này vẫn đang ở giai đoạn khởi đầu, đòi hỏi sự tham gia mạnh mẽ của các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ.

Nắm bắt xu hướng đó, Trường Đại học Quang Trung đã lựa chọn cách tiếp cận khác biệt khi chủ động thiết lập mạng lưới hợp tác với các tổ chức khoa học và doanh nghiệp công nghệ lượng tử quốc tế.

Chỉ trong vòng ba tháng sau lễ ký kết các biên bản ghi nhớ hợp tác với Quandela, Quannova và Open Quantum Institute, nhà trường đã đưa những cam kết thành hành động cụ thể bằng việc thành lập Trung tâm Giải mã Lượng tử Quang Trung và công bố chương trình phát triển nguồn nhân lực lượng tử Việt Nam.

Tốc độ triển khai này cho thấy mục tiêu của nhà trường không dừng ở các thỏa thuận hợp tác mang tính biểu tượng mà hướng đến xây dựng nền tảng nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ có khả năng tạo ra giá trị lâu dài.

Tiên phong đưa công nghệ lượng tử vào giáo dục đại học

Việc thành lập Trung tâm Giải mã Lượng tử Quang Trung đánh dấu bước chuyển quan trọng từ định hướng sang hành động trong chiến lược phát triển công nghệ sâu của nhà trường.

Không chỉ là nơi giới thiệu kiến thức về vật lý lượng tử, Trung tâm được thiết kế như một không gian trải nghiệm khoa học hiện đại, tích hợp khu trưng bày linh kiện lượng tử, mô hình chip lượng tử quang tử, khu khám phá lịch sử 100 năm phát triển của vật lý lượng tử, cùng các mô hình ứng dụng kết hợp giữa công nghệ lượng tử, trí tuệ nhân tạo, công nghệ thông tin và toán học. Đây sẽ là môi trường để học sinh, sinh viên, giảng viên và cộng đồng tiếp cận những thành tựu mới nhất của khoa học thế giới.

Quan trọng hơn, cùng với việc ra mắt Trung tâm, Trường Đại học Quang Trung đã công bố Chương trình phát triển nhân lực, nhân tài lượng tử Việt Nam giai đoạn 2026-2028, hướng đến xây dựng chương trình đào tạo chuyên sâu, hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, đầu tư phòng thí nghiệm hiện đại, mở rộng hợp tác quốc tế và nghiên cứu ứng dụng công nghệ lượng tử trong các lĩnh vực như an ninh mạng, tài chính - ngân hàng, trí tuệ nhân tạo, y sinh và vật liệu mới. Xa hơn, nhà trường đặt mục tiêu xây dựng Trung tâm Tính toán Lượng tử và AI trong năm 2027, từng bước tham gia chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

Theo TS. Tô Bá Lâm, Hiệu trưởng Trường Đại học Quang Trung, việc thành lập Trung tâm không đơn thuần là xây dựng một cơ sở nghiên cứu mới mà là sứ mệnh tiên phong nhằm rút ngắn khoảng cách công nghệ giữa Việt Nam và thế giới, tạo môi trường học tập, nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế để thế hệ trẻ Việt Nam có đủ năng lực làm chủ công nghệ lượng tử trong tương lai.

Góp phần hiện thực hóa chiến lược khoa học - công nghệ của Gia Lai

Sự kiện ra mắt Trung tâm Giải mã Lượng tử Quang Trung được đánh giá là một trong những hoạt động trọng điểm thuộc Chuỗi sự kiện Năm Lượng tử Gia Lai 2026 - sáng kiến chiến lược của tỉnh nhằm thúc đẩy nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn.

Trong bức tranh đó, Trường Đại học Quang Trung giữ vai trò hạt nhân của hợp phần giáo dục và đào tạo. Việc chủ động đầu tư vào công nghệ lượng tử không chỉ góp phần thực hiện mục tiêu phát triển khoa học - công nghệ của địa phương mà còn mở ra cơ hội xây dựng hệ sinh thái Deep Tech tại Gia Lai, thu hút các nhà khoa học, doanh nghiệp công nghệ và các tổ chức nghiên cứu quốc tế cùng tham gia phát triển.

Sự hiện diện của các đối tác như Quandela, Open Quantum Institute, Quannova cùng nhiều nhà khoa học uy tín trong và ngoài nước tại lễ ra mắt Trung tâm cho thấy hướng đi của Trường Đại học Quang Trung đã nhận được sự đồng hành của cộng đồng khoa học quốc tế.

Khẳng định vị thế tiên phong trong lĩnh vực Deep Tech

Trong bối cảnh công nghệ lượng tử còn là lĩnh vực mới ở Việt Nam, việc một trường đại học ngoài các trung tâm khoa học lớn chủ động đầu tư phát triển hạ tầng nghiên cứu, đào tạo nguồn nhân lực và xây dựng mạng lưới hợp tác quốc tế là bước đi mang ý nghĩa chiến lược.

Từ những thỏa thuận hợp tác ban đầu đến việc nhanh chóng hình thành Trung tâm Giải mã Lượng tử và công bố chương trình phát triển nhân lực lượng tử Việt Nam, Trường Đại học Quang Trung đã cho thấy tư duy phát triển bài bản, tầm nhìn dài hạn và quyết tâm tham gia vào cuộc đua công nghệ lõi của thế giới.

Đánh dấu mốc son 20 năm hình thành và phát triển với việc ra mắt Trung tâm Giải mã Lượng tử Quang Trung, Trường Đại học Quang Trung đã và đang từng bước khẳng định vị thế tiên phong trong lĩnh vực công nghệ lượng tử và Deep Tech. Đây không chỉ là câu chuyện hoạt động riêng của một cơ sở giáo dục, mà còn là minh chứng cho khát vọng đưa Gia Lai trở thành điểm sáng mới trên bản đồ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Việt Nam.

Phát biểu tại Lễ khởi động Trung tâm Giải mã Lượng tử Quang Trung, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Lâm Hải Giang nhấn mạnh, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng của phát triển. Đối với Gia Lai, việc tiếp cận các lĩnh vực công nghệ mới không chỉ nhằm bắt kịp xu thế của thế giới mà còn mở ra những cơ hội phát triển mới thông qua việc chuẩn bị nguồn nhân lực và xây dựng nền tảng tri thức. Trong bối cảnh công nghệ lượng tử còn là lĩnh vực mới tại Việt Nam, việc Trường Đại học Quang Trung chủ động xây dựng Trung tâm Giải mã Lượng tử thể hiện tầm nhìn chiến lược, tinh thần đổi mới và khát vọng đóng góp vào sự phát triển khoa học, công nghệ của tỉnh và đất nước.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, giá trị cốt lõi của Trung tâm không chỉ nằm ở hệ thống cơ sở vật chất hay các mô hình trưng bày mà quan trọng hơn là khả năng đưa những kiến thức khoa học còn mới mẻ, trừu tượng trở nên trực quan, dễ tiếp cận đối với học sinh, sinh viên và cộng đồng. Đây cũng sẽ là môi trường để phát hiện, nuôi dưỡng niềm đam mê nghiên cứu, kết nối và bồi dưỡng những tài năng trẻ trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, góp phần hiện thực hóa mục tiêu lấy con người làm trung tâm trong chiến lược phát triển công nghệ lượng tử của Việt Nam.