Trọng tài thương mại Việt Nam trước yêu cầu hội nhập quốc tế sâu rộng

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, GS.TS. Lê Hồng Hạnh, Chủ tịch VIAC nhấn mạnh, trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh hội nhập quốc tế và duy trì sức hấp dẫn đối với dòng vốn đầu tư nước ngoài, yêu cầu về một môi trường pháp lý ổn định, minh bạch và có khả năng dự đoán ngày càng trở nên quan trọng đối với cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư. Theo ông, rủi ro pháp lý hiện nay không còn chỉ xuất hiện ở giai đoạn phát sinh tranh chấp mà đã hiện diện xuyên suốt vòng đời đầu tư, từ quá trình xây dựng mô hình đầu tư, lựa chọn đối tác, đàm phán hợp đồng cho tới quá trình quản trị và vận hành doanh nghiệp. Ông cũng khẳng định vai trò của trọng tài và ADR không chỉ dừng lại ở việc giải quyết tranh chấp mà còn hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng ngừa rủi ro, xây dựng môi trường kinh doanh an toàn và bền vững hơn.

Ngay sau lễ khai mạc, Diễn đàn ghi nhận một dấu mốc quan trọng với Lễ ký kết Thỏa thuận Hợp tác (MOU) giữa VIAC và Hiệp hội Doanh nghiệp Singapore tại Việt Nam (SingCham). Đây là minh chứng cụ thể cho cam kết của VIAC trong việc tăng cường kết nối với cộng đồng doanh nghiệp, đồng hành cùng nhà đầu tư trong việc xây dựng năng lực quản trị rủi ro pháp lý và tiếp cận các cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả.

Mở đầu Phiên 1 với chủ đề “Môi trường đầu tư và an toàn pháp lý – Nền tảng cho hoạt động kinh doanh bền vững”, ông Đậu Anh Tuấn – Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) trình bày phát biểu dẫn đề về “Môi trường đầu tư và kinh doanh tại Việt Nam trong bối cảnh mới”. Trong phần trình bày, ông Tuấn nhận định Việt Nam đang bước vào một giai đoạn cải cách thể chế sâu rộng với nhiều tín hiệu tích cực về tăng trưởng, hội nhập và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Ông đặc biệt nhấn mạnh các định hướng cải cách liên quan tới bảo đảm an toàn pháp lý cho hoạt động kinh tế, thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân, cải cách thủ tục hành chính và nâng cao tính minh bạch của môi trường kinh doanh. Đồng thời, ông cũng chỉ ra rằng bên cạnh các cơ hội lớn, nhà đầu tư vẫn đang đối mặt với những thách thức liên quan tới tính ổn định và khả năng dự đoán của chính sách, tiếp cận vốn cũng như các thủ tục liên quan tới đầu tư, đất đai và triển khai dự án.

Tiếp nối phần dẫn đề, Phiên thảo luận "Bảo đảm an toàn pháp lý và nâng cao tính dự đoán trong môi trường đầu tư và kinh doanh tại Việt Nam" diễn ra dưới sự điều phối của Bà Vũ Thị Thu Hương – Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tư vấn EY Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Quốc tế các Nhà quản trị Tài chính Cấp cao (IAFEI), khu vực Châu Á Trọng tài viên VIAC, với sự tham gia của các chuyên gia đại diện cho cộng đồng nhà đầu tư quốc tế gồm: (i) Ông Ko Tae Yeon – Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KoCham); (ii) Bà Natalie Fairlie – Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Úc tại Việt Nam (AusCham); (iii) Ông Seck Yee Chung – Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Singapore tại Việt Nam (SingCham) và (iv) Ông Đậu Anh Tuấn (VCCI).

Từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài, các diễn giả đã chia sẻ thẳng thắn về những rủi ro và thách thức nổi bật trong môi trường đầu tư tại Việt Nam, đặc biệt liên quan đến tính ổn định, tính minh bạch và khả năng dự đoán của hệ thống pháp luật. Đồng thời, các chuyên gia cũng ghi nhận những nỗ lực cải cách mạnh mẽ của Việt Nam trong thời gian gần đây, cho rằng đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục củng cố niềm tin của cộng đồng đầu tư quốc tế đối với thị trường Việt Nam trong giai đoạn tới.

Tiếp nối chương trình là Phiên 2 với chủ đề “Quản trị rủi ro pháp lý và giải quyết tranh chấp trong hoạt động đầu tư, kinh doanh”, mở đầu bằng phát biểu dẫn đề của luật sư Vũ Lê Bằng – Luật sư thành viên, Đồng Quản lý Điều hành tại Nishimura & Asahi (Văn phòng Việt Nam) tại TP Hồ Chí Minh. Trong phần trình bày, luật sư Vũ Lê Bằng đã phác thảo bức tranh tổng thể về các rủi ro pháp lý phát sinh xuyên suốt vòng đời đầu tư và kinh doanh tại Việt Nam, từ giai đoạn gia nhập thị trường, triển khai dự án, tuân thủ pháp luật cho tới quản trị tranh chấp và thi hành. Diễn giả cũng nhấn mạnh rằng chiến lược tốt nhất đối với doanh nghiệp là chuẩn bị cho tranh chấp ngay từ trước khi tranh chấp phát sinh, thông qua việc nâng cao năng lực quản trị pháp lý, lưu giữ chứng cứ và lựa chọn cơ chế giải quyết tranh chấp phù hợp.

Tiếp nối là Tọa đàm "Quản trị rủi ro và xử lý tranh chấp trong thực tiễn hoạt động đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam", dưới sự điều phối của Luật sư Vũ Lê Bằng – Luật sư thành viên, Đồng Quản lý Điều hành tại Nishimura & Asahi Việt Nam (TP Hồ Chí Minh). Các diễn giả tham gia tọa đàm gồm: (i) LS. Dimitrios Katsikis – Luật sư Công ty Luật A&O Shearman (Singapore); (ii) Ông Vũ Ánh Dương – Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng Thư ký VIAC, chia sẻ về lựa chọn cơ chế giải quyết tranh chấp – trọng tài, hòa giải và các phương thức ADR khác; và (iii) Luật sư Bùi Văn Thành – Trưởng Văn phòng Luật sư Mặt Trời Mới, Trọng tài viên VIAC, Hòa giải viên VMC, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong xử lý tranh chấp và bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp.

Diễn đàn khép lại với phần trao đổi sôi nổi giữa diễn giả và đại biểu tham dự, ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp thiết thực từ cộng đồng doanh nghiệp, hãng luật và các nhà đầu tư. Sự kiện không chỉ là cơ hội đối thoại chính sách mà còn là diễn đàn kết nối hữu ích giữa cơ quan quản lý, cộng đồng kinh doanh và giới hành nghề pháp lý trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục nỗ lực xây dựng một môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và hấp dẫn hơn.