Triết lý nhân sinh trong mâm cỗ Tết của người miền biển
Mâm cỗ Tết người miền biển hiện lên như một bức tranh sống động, giao thoa giữa lòng thành kính và sự tri ân sâu sắc không chỉ với tổ tiên ông bà mình mà còn đối với mẹ đại dương bao la.
Khác với sự cầu kỳ, quy chuẩn của mâm cỗ kinh kỳ hay nét ngọt ngào của miền sông nước, cỗ Tết vùng biển mang cái hồn hào sảng, mạnh mẽ và đậm đà đúng chất "ăn sóng nói gió".
Mâm cỗ cỗ của người miền biển thường có cá thu, cá ngừ đại dương, ốc biển tươi rói hay những khoanh chả mực vàng ươm, thơm nức mùi biển cả. Hay những con tôm xả.
Người dân biển quan niệm rằng, dâng lên tổ tiên những sản vật tinh túy nhất từ khơi xa không chỉ là báo công sau một năm bám biển, mà còn là lời cầu nguyện cho một năm mới mưa thuận gió hòa, thuyền về đầy ắp cá tôm.
Sự độc đáo của ẩm thực Tết miền biển còn nằm ở cách biến tấu đầy sáng tạo từ những nguyên liệu quen thuộc.
Đó có thể là là đĩa mực khô xào măng thanh ngọt, hay bát canh chua cá bớp nóng hổi giúp xua tan cái lạnh của gió biển đêm giao thừa.
Không thể thiếu trên mâm cỗ là chén nước mắm cốt nguyên chất – tinh túy từ nhiều loại cá biển, biểu tượng cho sự gắn kết bền chặt và lòng thủy chung son sắt của con người với biển khơi.
Từng món ăn đều được chuẩn bị đầy đặn, trình bày rực rỡ với sắc đỏ của tôm, sắc vàng của cá, tạo nên một chỉnh thể sung túc, thể hiện khát khao về một cuộc sống no đủ, vững chãi trước mọi sóng gió cuộc đời.
Ăn miếng bánh, nếm vị cá, người ta như thấy cả vị mặn của mồ hôi, vị nồng của biển và niềm tự hào mãnh liệt về nguồn cội của những ngư dân nơi đầu sóng ngọn gió.
Trên mâm cỗ đậm hương vị mặn mòi của biển cả, người ta thấy sự hài hòa của màu sắc, hương vị, thấy cả triết lý nhân sinh về âm - dương, vuông - tròn, cũng như khát vọng về một năm mới may mắn, thuận buồm xuôi gió...
