Triển khai nhiều giải pháp nhằm giảm tử vong trẻ em dưới 5 tuổi

Tốc độ giảm tử vong trẻ em có xu hướng chậm lại

Trong Chỉ thị nêu rõ, năm 2022 và 2023 tỷ suất tử vong trẻ em dưới 1 tuổi và dưới 5 tuổi đều đạt vượt mức Chính phủ giao, tuy nhiên, tình trạng sức khỏe và tử vong ở trẻ sơ sinh, dưới 1 tuổi và dưới 5 tuổi tại vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số cao gấp 2- 3 lần so với các vùng thành thị, đồng bằng (theo số liệu của Tổng cục Thống kê năm 2022).

Tốc độ giảm tử vong trẻ em trên toàn quốc có xu hướng chậm lại, trong 5 năm qua trung bình mỗi năm chỉ giảm được 0,22‰.

Theo Bộ Y tế, tử vong trẻ em dưới 5 tuổi của Việt Nam (18,9‰) cao gấp 2,4 lần Thái Lan (8‰- nguồn UNICEF), mặt khác, việc thực hiện các can thiệp chuyên môn nhằm giảm tử vong trẻ sơ sinh tại các bệnh viện tuyến tỉnh, tuyến huyện có chiều hướng giảm.

Ngày 10/9/2021, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1493/QĐ-TTg ban hành Chương trình can thiệp giảm tử vong trẻ em dưới 5 tuổi đến năm 2030, tuy nhiên, cho đến nay chưa có tỉnh nào bố trí ngân sách của địa phương để triển khai thực Quyết định này (theo báo cáo của 52 tỉnh).

Nhằm giảm tử vong trẻ em và thực hiện quyết liệt Quyết định số 1493/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Y tế yêu cầu giám đốc Sở Y tế tham mưu với Ủy ban nhân dân tỉnh/thành phố ban hành Chỉ thị của Chủ tịch UBND tỉnh/TP về tăng cường chăm sóc sức khỏe trẻ em nhằm giảm tử vong trẻ em dưới 5 tuổi tập trung vào các nội dung như tăng cường bố trí ngân sách địa phương, kết hợp với hỗ trợ của Trung ương, lồng ghép các Chương trình mục tiêu Quốc gia và các nguồn vốn hợp pháp khác để tập trung thực hiện các giải pháp can thiệp, các chỉ tiêu giảm tử vong trẻ em tại Quyết định 1493 của Thủ tướng.

Đồng thời, chỉ đạo các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có chuyên ngành sản, nhi củng cố, nâng cao năng lực xử trí cấp cứu và hồi sức sơ sinh; thực hiện rộng rãi các can thiệp chuyên môn về chăm sóc thiết yếu bà mẹ và trẻ sơ sinh trong và ngay sau đẻ thường/mổ đẻ, chăm sóc trẻ bằng phương pháp Kangaroo theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế.

Tăng cường triển khai khám sức khỏe định kỳ cho trẻ em, trong đó, có sử dụng rộng rãi, hiệu quả sổ theo dõi sức khỏe bà mẹ và trẻ em phiên bản giấy và phiên bản điện tử- là công cụ theo dõi liên tục và quản lý sức khỏe trẻ em.

Tăng cường phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi; áp dụng rộng rãi Quyết định số 4976/QĐ-BYT ngày 30/11/2020 của Bộ trưởng Bộ Y tế về xây dựng thực đơn cân bằng dinh dưỡng đối với phụ nữ có thai, bà mẹ cho con bú và trẻ em từ 7- 60 tháng tuổi.

Tăng cường triển khai tiêm chủng vaccine

Bộ Y tế cũng nhắc các địa phương tăng cường triển khai tiêm chủng các vaccine cho các đối tượng thuộc Chương trình Tiêm chủng mở rộng đảm bảo đạt tỷ lệ, an toàn, hiệu quả; Chỉ đạo chính quyền các cấp, các Sở, ban, ngành liên quan đẩy mạnh việc thực hiện các giải pháp giảm tử vong trẻ em do dịch bệnh, đuối nước, tai nạn thương tích, tai nạn giao thông, ngộ độc thực phẩm, thiên tai...;

Cùng đó, củng cố, nâng cao hiệu quả hoạt động của mạng lưới nhân viên y tế thôn bản, cô đỡ thôn bản và bố trí kinh phí chi trả phụ cấp cho nhân viên y tế thôn bản, cô đỡ thôn bản theo các quy định hiện hành.

Tăng cường công tác truyền thông, đa dạng các hình thức và phương tiện truyền thông phù hợp, hiệu quả tại địa phương về chăm sóc sức khỏe trẻ em; Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, liên thông, kết nối các nền tảng cơ sở dữ liệu về sức khỏe để quản lý sức khỏe trẻ em.

Bên cạnh đó, các tỉnh/TP cần tăng cường giám sát các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh công lập, ngoài công lập trên địa bàn trong việc thực hiện các giải pháp, các can thiệp chuyên môn về chăm sóc, cấp cứu sơ sinh, chăm sóc sức khỏe trẻ em.

Đối với các cơ sở khám chữa bênh, Bộ trưởng Bộ Y tế yêu cầu thiết lập, vận hành hệ thống "Báo động đỏ" nội viện và liên viện về sản khoa và nhi khoa trong xử trí cấp cứu, hồi sức sơ sinh, trẻ em tại bệnh viện và cấp cứu ngoại viện theo hướng nhanh chóng, kịp thời và hiệu quả.

Chú trọng cấp cứu ngạt sơ sinh, hồi sức sơ sinh tại phòng sinh; nếu tiên lượng vượt quá khả năng chuyên môn, cần chuyển tuyến phù hợp, kịp thời. Trong trường hợp đang xử trí cấp cứu nếu chuyển tuyến không đảm bảo an toàn có thể hội chẩn trực tuyến với tuyến trên để được hỗ trợ.

Thực hiện rộng rãi chăm sóc thiết yếu bà mẹ và trẻ sơ sinh trong và ngay sau đẻ thường/mổ đẻ và chăm sóc trẻ sơ sinh bằng phương pháp Kangaroo, đảm bảo đúng quy định, đầy đủ và hiệu quả các bước theo quyết định hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế;

Duy trì, thường xuyên củng cố hoạt động và bố trí đủ nhân lực để thực hiện chăm sóc và điều trị trẻ sơ sinh theo các cấp khám bệnh, chữa bệnh đảm bảo hoạt động hiệu quả;

Bộ Y tế cũng yêu cầu các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được giao nhiệm vụ chỉ đạo tuyến, thực hiện thêm các nhiệm vụ: Đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát chuyên môn, chỉ đạo tuyến, chuyển giao hỗ trợ kỹ thuật cho tuyến dưới về chuyên ngành sơ sinh, nhi khoa; tăng cường tổ chức các lớp tập huấn cập nhật kiến thức, nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn kỹ thuật về cấp cứu, hồi sức sơ sinh, kỹ năng thực hiện các can thiệp chuyên môn do Bộ Y tế ban hành.

Đối với các đơn vị thuộc Bộ Y tế, Bộ trưởng Bộ Y tế yêu cầu theo chức năng, nhiệm vụ có trách nhiệm phối hợp với Vụ Sức khỏe bà mẹ - trẻ em trong việc tổ chức triển khai thực hiện Chỉ thị đảm bảo đúng quy định và hiệu quả.