Trẻ em có nên tiêm vaccine ngừa COVID-19?

Nhiều quốc gia đang tiến hành tiêm vaccine COVID-19 cho trẻ

Trẻ em có rủi ro khi tiêm vaccine COVID – 19 là có thật, nhưng tỉ lệ này rất thấp, điều này được khẳng định từ các số liệu cũng như các chuyên gia y tế tại nhiều nước trên thế giới.

Tại hầu hết các nước, vaccine Pfizer được coi là lựa chọn thích hợp nhất để tiêm cho trẻ em dưới 18 tuổi.Trong khi đó, vaccine Moderna cũng đã xong thủ tục thử nghiệm lâm sàng và được công nhận tiêm cho trẻ em ở một số quốc gia ở Châu Âu. Một số vaccine khác được các quốc gia sử dụng cho trẻ nhưng chỉ ở mức độ quốc gia thay vì mức độ toàn cầu.

Mới đây, truyền thông đưa tin, nhiều nước trong khu vực như Thái Lan, Campuchia đã bắt đầu tiến hành tiêm vaccine ngừa COVID – 19 cho trẻ em dưới 18 tuổi. Bắt đầu từ tháng 10/2021, Thái Lan bắt đầu tiêm vaccine Pfizer cho trẻ em từ 12-17 tuổi, với điều kiện bắt buộc là gia đình trẻ đồng ý. Chính phủ nước này sẽ dành 4,8 triệu liều vaccine COVID-19 của Pfizer để tiêm cho học sinh lứa tuổi nói trên.

Campuchia thậm chí còn “đi nhanh” hơn khi đã tiêm vaccine cho đối tượng trẻ từ 12-18 tuổi trước đó, và từ ngày 17/9, Campuchia bắt đầu tiêm vaccine COVID-19 cho trẻ em từ 6 đến 12 tuổi. Campuchia đang sử dụng vaccine COVID-19 của các hãng dược Sinovac, Sinopharm và AstraZeneca để tiêm cho người lớn, cũng như trẻ trên 12 tuổi. Vaccine dùng cho trẻ 6-12 tuổi là Sinovac.

Những nước sở hữu nhiều hoặc tự sản xuất vaccine COVID-19 Mỹ và nhiều nước châu Âu cũng đã nhanh chóng tiến hành các chương trình tiên chủng vaccine COVID – 19 cho trẻ em. Thậm chí, Cuba đang tiến hành tiêm hàng loạt cho trẻ mới biết đi (2 tuổi). Tất cả nhằm sớm mở cửa trường học an toàn và sớm đạt miễn dịch cộng đồng.

Tại Mỹ, ngành y tế đang cân nhắc đến việc tiêm vaccine Pfizer-BioNTech cho trẻ em từ 5 đến 11 tuổi vào tháng 10. Tại Anh, sau khi tiến hành tiêm cho trẻ ở độ tuổi 16-17 trong tháng 8, các cố vấn y tế hàng đầu của Chính phủ Anh khuyến nghị tất cả trẻ em từ 12-15 tuổi nên tiêm một liều vaccine để giảm sự lây lan COVID-19 trong trường học và tránh gián đoạn học tập. Và Anh cũng đã quyết định tiêm vaccine cho trẻ từ 12-15 tuổi.

Việc tiêm vaccine ngừa COVID-19 cho trẻ em không còn là vấn đề mới mẻ đối với các nước trên thế giới, tuy nhiên, ở khía cạnh y học, đó đây vẫn còn nhiều bàn cãi quanh tác động của vaccine đến sự an toàn tuyệt đối của trẻ.

Theo đánh giá của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và ghi nhận ở một số quốc gia, bệnh COVID-19 ở trẻ em thường rất nhẹ, và trẻ ở độ tuổi càng nhỏ thì khả năng càng ít nguy hiểm. Đồng thời, trẻ mắc bệnh cũng có nguy cơ tăng nặng rất thấp. Thống kê toàn cầu cho thấy, trong số các ca COVID-19 diễn biến nặng, trẻ em và vị thành niên dưới 18 tuổi chỉ chiếm 2-4,8%. Tuy nhiên, những trẻ em và thanh thiếu niên có bệnh lý nền, tình trạng sẽ có thể nặng hơn nhiều nếu mắc COVID-19. Đồng thời, những trẻ đã nhiễm COVID-19 cũng phải đối diện với nguy cơchịu những ảnh hưởng lâu dài sau khi hồi phục.

Ngay tại Anh, các mũi tiêm đầu cho trẻ em đã và đang được thực hiện với vaccine Pfizer. Tuy nhiên, về mũi 2, các chuyên gia trong ngành y tế nước này cho rằng chưa nên tiến hành, cần thực hiện thêm các nghiên cứu lâm sàng để cho ranhững dữ liệu cần thiết. Người ta cân nhắc đến nguy cơ viêm cơ tim, đặc biệt xảy ra ở nam giới trong độ tuổi thanh thiếu niên, sau liều thứ hai là vaccine Pfizer.

Đã có báo cáo về việc các vaccine COVID - 19 công nghệ mRNA như vaccine do Pfizer và Moderna phát triển có thể gây ra chứng viêm cơ tim, đặc biệt ở nam giới là trẻ em và thanh niên trẻ.

Tuy nhiên tình trạng này là cực kỳ hiếm gặp, với tỉ lệ chưa tới 1 trong 1 triệu trường hợp trên toàn thế giới.

Hiện tại, Anh đang tiến tới thử nghiệm tiêm trộn các loại vaccine khác nhau, thông qua nghiên cứu này nhằm tìm ra liều vaccine thứ hai tốt nhất cho thanh thiếu niên có nguy cơ viêm tim nhẹ nghiên cứu phản ứng miễn dịch của trẻ khi tiêm trộn.

Trước tình hình này, một số nơi đang tiến hành tiêm cho trẻ em như Hồng Kong cũng quyết định chỉ tiêm mũi 1 và tạm dừng chờ những kết quả nghiên cứu rồi mới đưa ra quyết định có tiêm mũi hai hay không.

Tiêm cho trẻ em - nên triển khai theo giai đoạn?

Thời gian qua, tại Việt Nam, dư luận xôn xao vì những trường hợp trẻ em “đột nhiên” được tiêm vaccine ngừa COVID– 19 ở đây đó các tỉnh thành như Cần Thơ, Hà Nội. Điều này khiến một bộ phận dư luận hiểu lầm rằng Việt Nam đang tiến hành triển khai tiêm vaccine cho trẻ. Một số phụ huynh cũng bày tỏ sự quan ngại, hoặc sốt ruột về tiến trình tiêm vaccine cho trẻ để trẻ có thể nhanh chóng đến trường, trở về cuộc sống bình thường.

Tuy nhiên, thực tế việc tiêm ngừa cho trẻ em vẫn đang trong quá trình cân nhắc dựa trên tình hình thực tế và các nghiên cứu y khoa.

Theo văn bản được Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên ký, Bộ Y tế cho biết việc một số cơ sở tiêm chủng tiêm vaccine COVID-19 cho người dưới 18 tuổi không đúng với hướng dẫn của Bộ Y tế.Trong giai đoạn hiện nay, vẫn tục triển khai tiêm chủng cho người từ 18 tuổi trở lên, không tiêm cho lứa tuổi ngoài hướng dẫn của Bộ Y tế. Trường hợp có điều chỉnh về lứa tuổi, Bộ Y tế sẽ có hướng dẫn sau.

Đồng thời, Bộ Y tế đang tích cực tìm kiếm nguồn cung vaccine cho phòng chống dịch, trong đó có cả nguồn vaccine dành cho người dưới 18 tuổi.

Trước đó, tại Hội nghị tổng kết năm học 2020-2021,Thủ tướng đã yêu cầu tìm nguồn vaccine tiêm cho học sinh để sớm trở lại trường. Điều khiến các chuyên gia y tế và nhiều quốc gia cân nhắc, đó là mức độ cần thiết phải tiêm vaccine cho trẻ em.

Số liệu tại TPHCM cho thấy, tính đến đầu tháng 9, TP HCM đã điều trị cho khoảng 14.800 trẻ em dưới 16 tuổi mắc COVID-19, trong đó có 12.000 em đã khỏi bệnh, còn hơn 2.800 ca đang điều trị. Có 13 trường hợp bệnh nhân là trẻ em tử vong, chiếm tỷ lệ 0,1%. Các trường hợp này hầu hết có bệnh lý nền, trong đó có trường hợp rất nặng như ung thư.

Chính vì vậy, các chuyên gia y tế cũng đã đưa ra nhiều khuyến cáo về việc cần thiết tiêm cho trẻ nhỏ, nhưng cần “tiêm có lộ trình” theo sự ưu tiên trước sau và tuỳ vào từng thực trạng, mục tiêu của mỗi quốc gia, khu vực.

Theo Tiến sĩ Đinh Xuân Anh Tuấn (Bệnh viện Cochin, Paris), trẻ em nhiễm COVID – 19 có tỉ lệ tăng nặng và tử vong là cực kỳ thấp so với người lớn, chính vì thế, trẻ em nên được tiêm nhưng cần ưu tiên tiêm cho trẻ em có bệnh lý nền, bị tổn thương hệ miễn dịch…

Còn ý kiến riêng của bác sĩ Trương Hữu Khanh - Trưởng khoa Nhiễm - Thần Kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP HCM) thì cho biết, trong quá trình hỗ trợ các gia đình có F0, hầu hết trẻ em nhiễm COVID – 19 triệu chứng rất nhẹ và hồi phục nhanh khiến các phụ huynh phải ngạc nhiên. Tuy nhiên, như thế không có nghĩa là trẻ em không phải đối diện với các nguy cơ. Chính vì không có triệu chứng, trẻ em rất có thể mang virus và lây bệnh cho những người khác, nhất là các đối tượng nguy cơ cao như ông bà lớn tuổi, người có bệnh nền nặng… Theo bác sĩ Khanh, với tình hình trong nước hiện nay nên dành sự ưu tiên tiêm tối đa cho các đối tượng người lớn tuổi, người có nguy cơ cao, sau đó cân nhắc đến việc tiêm sao an toàn cho trẻ em.