Du lịch để thi lấy bằng do nước Anh cấp là một hiện tượng bắt đầu ngày càng phổ biến, do việc bằng cấp của Anh có giá trị quốc tế, dành cho đủ mọi đối tượng và nhu cầu, từ thi tốt nghiệp phổ thông, năng khiếu âm nhạc, cho đến thi chứng chỉ du lịch, khách sạn nhà hàng hay tài chính kế toán.
 |
| Ảnh minh họa. |
Nước Anh có hai kỳ thi tốt nghiệp phổ thông. Bậc đầu tiên là GCSE (General Certificate of Secondary Education), tức là bằng tốt nghiệp cấp hai. Nếu cấp hai ở một số nước kết thúc vào lớp 9 thì cấp hai của nước Anh kết thúc vào lớp 11, do đó bằng cấp hai ở một số nước như Ba Lan không đủ để được xét tuyển vào các trường cao đẳng dạy nghề hay huấn luyện ngành nghề đặc biệt.
Tương tự vậy, kỳ thi tốt nghiệp cấp ba ở Anh, gọi là A level, được thực hiện vào năm lớp 13, cho nên nhiều sinh viên tốt nghiệp phổ thông trung học ở các nước khác phải sang đây học một năm dự bị để hội đủ điều kiện vào đại học.
Tuy nhiên, khác biệt với hệ thống giáo dục ở một số nước, trẻ em ở Anh có thể tự học ở nhà và đi thi để lấy bằng cấp phổ thông, cho nên ở bất kỳ lứa tuổi nào cũng có thể đăng ký thi lấy bằng, thi riêng từng môn một mỗi năm.
Chính vì vậy mà có những trường hợp các em bé chưa đến tuổi vào lớp 1, nhưng có năng khiếu toán và được phụ huynh kèm riêng ở nhà, mà 5 tuổi là đã có bằng GCSE môn toán cơ bản. Bộ giáo dục qui định và tổ chức các hội đồng thi cho cả chục môn học khác nhau, trong đó có bằng GCSE về tiếng nước ngoài, tức là với trình độ dành cho người nước ngoài, mà các em bé người nước ngoài về cơ bản là có thể thi đậu dễ dàng.
Làm thế nào để được nhận vào các trường cao đẳng? Thường các trường cao đẳng chỉ cần 4 bằng GCSE cơ bản là nhận học viên, và khá nhiều tập đoàn lớn có chương trình vừa làm việc vừa học nghề như Mc Donald với bằng cấp trong ngành nhà hàng và quản lý dịch vụ, hay National Rail với bằng cấp trong ngành kỹ sư công chaính.
Nhiều học viên từ các nước có quyền lao động ở Anh sang thi để vừa học vừa làm theo hướng này, còn học sinh từ các nước có truyền thống đầu tư kiến thức cho con cái thì cho các em sang thi để vào đại học sớm. Cách đây không lâu một học sinh Hồng Kông nổi tiếng vì mới 13 tuổi đã có đủ điểm để vào đại học.
Hiện phổ biến nhất là phụ huynh một số nước cho con sang Anh học từ năm lớp 10 để thi GCSE rồi sau đó là A-level, vì với các gia đình có điều kiện thì tiết kiệm chi phí bằng cách chỉ sang đây thi chưa phải là chọn lựa tối ưu, và có sẵn một số trường trung học ở Anh sang các nước tuyển sinh trực tiếp và thay cha mẹ chăm sóc cho các em ở bên này, gửi vào gia đình nuôi người Anh.
Trường hợp gia đình chỉ muốn cho con sang Anh sống và vui chơi trong vài tháng, và không muốn đi du lịch theo tour ngắn ngày, thì nên chọn lựa ra sao? Visa Anh thường cấp cho phép ra vào nhiều lần trong vòng 6 tháng cho nên sau chuyến du lịch thì du khách có thể ở lại cho đủ 180 ngày trong quy định.
Với đối tượng học viên là gia đình, các trường cũng đưa ra chương trình vừa học vừa chơi, hoặc bố mẹ học và con được bảo mẫu đưa đi bảo tàng chơi, hoặc con học còn bố mẹ thì được đưa đi mua sắm. Mô hình này thường phổ biến ở các thành phố nhỏ như đại học Oxford và Cambridge.
Ngoài ra còn có học sinh các nước sang Anh để thi trình độ âm nhạc theo tiêu chuẩn của bằng cấp quốc tế ABRSM (Associated Board of Royal Schools of Music - Hội đồng các trường nhạc hoàng gia Anh). Hệ thống này có các môn thi như lý thuyết âm nhạc, đàn piano hay đàn keyboard, guitar, kèn và nhiều loại nhạc cụ khác nhau, mà trình độ bậc 7 được coi như là một bằng cấp nghề nghiệp được công nhận quốc tế, cho phép các em sau này có thể đi dạy nhạc kiếm sống hoặc dùng như một điều kiện để xét tuyển vào đại học hay xin học bổng.
Tại Đông Nam Á, khác với visa một số nước như Mỹ được cấp sau khi phỏng vấn, visa Anh do đại sứ quán ở Bangkok ra quyết định cho toàn bộ vùng Đông Nam Á. Người làm thủ tục phải chứng minh qua hồ sơ rằng mình có đủ tài chính, ví dụ như giấy tờ nhà hay bảng lương và hợp đồng lao động, đồng thời cũng phải kèm thêm các loại giấy tờ chứng minh mình còn mối quan hệ cần phải quay về như là chồng con còn đang sống ở trong nước, còn nhà cửa, còn công việc đang tiến triển thuận lợi ở vị trí lãnh đạo, hay giảng viên đại học.
Thi lấy các bằng cấp kế toán, du lịch hay nhà hàng ở Anh được lợi gì? Ngành kế toán ở một số nước thường đánh giá rất cao chứng chỉ AAT của nước Anh, được công nhận trên toàn thế giới và thường được các tập đoàn quốc tế yêu cầu, bất kể nhân viên có thể đã tốt nghiệp đại học kế toán ở nước mình hay chưa. Do đó, sang Anh vài tháng để học và thi chứng chỉ AAT là một trong các xu hướng thường gặp ở một số nước, do công ty cử đi, hoặc cá nhân tự đi.
Tương tự, bằng của Anh trong ngành du lịch và dịch vụ không chỉ là thế mạnh cho người lao động trong các khách sạn quốc tế mà còn có thể là yếu tố quyết định để thi tuyển vào vị trí quản lý hay giám đốc trong ngành nhà hàng khách sạn, chưa kể đến cơ hội chuyển sang làm việc ở nước khác trong cùng hệ thống của tập đoàn quốc tế và tiến dần vào các vị trí lãnh đạo ở trụ sở chính.
Ngoài chuyện một tấm bằng, mà thực ra có thể sang thi ở các chi nhánh như Bangkok và Singapore, thì thời gian đi học ở Anh cũng được đánh giá cao về kỹ năng sống và cơ hội tiếp cận với môi trường khác.
