Tràng An - Bái Đính đón hơn 5 triệu khách tham quan trong năm 2015

Quần thể danh thắng Tràng An là địa danh du lịch tổng hợp văn hóa - thiên nhiên ở Ninh Bình.Đến Tràng An - Bái Đính, du khách sẽ được hoà mình trong sự nguyên sơ, khoáng đạt của chốn bồng lai giữa cõi trần và sự thanh tịnh nơi cửa Phật.

Nơi đây được UNESCO công nhận là di sản văn hóa vật thể và thiên nhiên của thế giới.Theo thống kê từ Cục di sản của Bộ VH -TT-DL, năm 2015 với hơn 5 triệu lượt khách du lịch, khu danh thắng Tràng An đang dẫn đầu về lượt khách tham quan.Tiếp theo là Hạ Long và Huế.

Một vùng non nước sơn thủy hữu tình

Nói đến Ninh Bình, người ta nghĩ ngay đến Tràng An một trong những vùng non nước hữu tình, cùng với cảnh mây trời hoà quyện, ở đây không những đẹp mà còn chứa đựng nhiều sự huyền ảo thiên nhiên, bí ẩn của núi đá hang động phong trầm ngàn năm. Đặt chân đến Tràng An - Bái Đính bạn sẽ có cảm giác như lạc vào cõi thiên thai với sự sắp đặt hoàn hảo của tạo hóa.

Thiên nhiên ưu ái ban tặng cho Tràng An 31 hồ, đầm nước rộng lớn được nối thông bởi 48 hang động khác nhau, mỗi hang đều mang một vẻ đặc trưng riêng của nó. Tràng An cũng gắn với vết tích của cố đô Hoa Lư, kinh đô đầu tiên của nước nhà phong kiến trung ương tập quyền Việt Nam thế kỷ X và hai ngôi đền nổi tiếng đó là đền vua Đinh Tiên Hoàng và đền vua Lê Đại Hành.

Năm 968, vua Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn thống nhất đất nước, thành lập nên nước Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư Ninh Bình. Kinh đô Hoa Lư gồm 3 vòng thành nối tiếp nhau: thành Đông, thành Tây và thành Nam. Thành Đông nằm hướng đông, giáp với một đồng bằng rộng lớn, là nơi xây dựng cung điện được người dân gọi là thành ngoại; thành Tây nằm ở phía trong giáp với vùng núi non, là nơi sinh sống của quan lại và người dân nên được gọi là thành nội. Thành Nam thì rộng hơn, là nơi núi cao hiểm thích hợp cho việc phòng thủ, bảo vệ kinh đô hiện được gọi là Tràng An. Với đặc điểm địa hình như vậy, kinh thành Hoa Lư được ví như một kinh đô thiên nhiên bằng đá với đặc điểm: núi là tường thành, sông là đường đi và hang động chính là cung điện.

Danh thắng Tràng An gồm ba vùng tiếp giáp nhau là khu di tích lịch sử cố đô Hoa Lư, khu tam hợp danh lam thắng cảnh Tràng An - Tam Cốc - Bích Động và khu vực rừng nguyên sinh Hoa Lư. Nơi đây được vẽ ra như bức tranh thủy mặc non nước thơ mộng với hệ thống núi đá vôi nối tiếp nhau, muôn hình vạn trạng cùng hệ thống sông, ngòi ao hồ đan xen nối dài chảy tràn trong các thung lũng.

Du lịch văn hóa, tâm linh hấp dẫn

Hòa quyện với vẻ đẹp tự nhiên hùng vỹ của Tràng An “núi được xem như là thành lũy, sông là đường, hang động là các cung điện”, là quần thể chùa Bái Đính được biết đến với nhiều kỷ lục châu Á và Việt Nam được xác lập như: chùa có tượng Phật bằng đồng dát vàng lớn nhất châu Á, chùa có hành lang La Hán dài nhất châu Á, chùa có tượng Di Lặc bằng đồng lớn nhất Đông Nam Á... Đại hồng chuông lớn nhất Việt Nam; Pho tượng Phật Thích ca bằng đồng cao và nặng nhất Việt Nam; Ngôi chùa có bộ tượng Tam Thế bằng đồng lớn nhất Việt Nam; Ngôi chùa có giếng lớn nhất Việt Nam…

Hơn 1000 năm về trước, tại Ninh Bình đã có ba triều đại Vua nối tiếp nhau ra đời: nhà Đinh, nhà Tiền Lê và nhà Lý. Ba triều đại phong kiến này đều rất quan tâm đến đạo Phật và coi đạo Phật là Quốc giáo; cho nên tại Ninh Bình có rất nhiều chùa cổ, trong đó có chùa Bái Đính, trên dãy núi Tràng An.

Quần thể chùa Bái Đính rộng 539 ha và là khu chùa có quy mô lớn nhất Việt Nam, gồm một khu chùa cổ và một khu chùa mới được xây dựng từ năm 2003. Tọa lạc trên sườn núi, giữa những thung lũng mênh mông hồ và núi đá, ở cửa ngõ phía tây vào cố đô Hoa Lư.

Toàn bộ khuôn viên chùa Bái Đính được thiết kế hài hòa, gắn với thiên nhiên: núi cao, thung lũng hồ nước, không gian cây xanh với những khu vườn thoáng rộng hàng chục ha. Nằm ngay trên sườn núi giữa những thung lũng rộng lớn với rất nhiều hồ và núi đá.Ở cửa ngõ phía tây tiến vào cố đô Hoa Lư thuộc địa phận xã Gia Sinh - Gia Viễn - Tỉnh Ninh Bình. Chùa đã được Bộ Văn hóa và Thông tin cấp phép là Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp Quốc gia năm 1997.

Hằng năm cứ dịp xuân về, Nơi đây tổ chức các trò chơi dân gian, thưởng thức nghệ thuật hát Chèo, dẩm, Ca trù của đất Cố đô,….

Nơi lưu dấu nhiều bí ẩn

Qua kết quả khảo sát, các nhà khảo cổ học nhận định trong quần thể ở Tràng An cho thấy cách người tiền sử thích nghi với biến đổi về môi trường, khí hậu ít nhất là từ 23.000 năm trước đến nay.

Một số chứng tích còn cho thấy một nền văn hóa tiền sử đã tiến hóa vượt bậc ở khu vực này, từ thời đồ Đá cũ đến thời đại Đá mới chuyển tiếp qua thời đại đồ Sắt và đồ Đồng.

Trong thời gian đó, khu vực này đã chịu ảnh hưởng nhiều lần dao động thay đổi của mực nước biển. Trong giai đoạn biến đổi địa chất như thế, hầu như chỉ có đá vôi là chất liệu đá còn tồn tại nhiều nhất, được người Tràng An sử dụng nó làm công cụ lao động, hơn nữa người ta đã nhận biết được rằng đá vôi Dolomit thuộc loại chất liệu tốt nhất có dùng.

Cùng với giai đoạn xâm lân lớn nhất của biển khoảng 4000 đến 7000 năm trước. Người tiền sử ở Tràng An đã biết đến cách làm đồ gốm. Những bằng chứng cổ nhất được cho là tồn tại tương đương với kì đồ gốm Đa Bút khoảng 6000 năm trước, nhưng qua nghiên cứu cho thấy đồ gốm ở đây đã được làm ra sớm hơn nhiều khoảng 9000 năm về trước và phát triển liên tục qua thời đại Kim khí đến tận ngày.

Việc biết sử dụng đồ gốm từ sớm ở Tràng An chứng tỏ rằng một trung tâm gốm sứ rất khác biệt so với nhiều trung tâm gốm sứ khác ở Việt Nam đã từng tồn tại ở đây. Các nhà khoa học qua nghiên cứu khảo cổ đã khẳng định: Cách đây 5000 đến 6000 năm trước, có một trận động đất lớn xảy ra ở Tràng An và người Việt cổ ở Tràng An đã phải trải qua nhiều sự biến chuyển của thiên nhiên để tồn tại và phát triển cho đến tận bây giờ, tạo nên một giá trị về văn hóa lịch sử Tràng An.

Du lịch sinh thái phong phú

Khu du lịch sinh thái Tràng An là nơi có hệ động và thực vật phong phú và đa dạng nhất hiện nay. Qua điều tra, khảo sát bước đầu đã thống kê được có tới 576 loài thực vật sinh sống trong đó có tới 10 loài nằm trong sách đỏ Việt Nam cần được bảo vệ. Đặc biệt là nguồn tài nguyên cây thuốc ở đây đa dạng và quý hiếm đã có 311 loài cây có thể dùng làm thuốc và hàng loạt các cây gỗ quý như kiềng kiềng, đinh, sến.

Động thực vật thuỷ sinh sống trong vùng nước ở Tràng An còn tương đối phong phú, gồm 30 loài động vật nổi và 40 loài động vật đáy đặc biệt là rùa cổ sọc (Ocacliasinensis) được coi là động vật quý hiếm cần được bảo vệ nhất ở Việt Nam.

Động vật trên cạn chưa thể thống kê đầy đủ nhưng hiện nay những người dân địa phương đôi khi cả những khách du lịch vẫn còn bắt gặp những bầy khỉ, sơn dương, cầy đổi màu hay những con tê tê, tắc kè, rái cá, mèo rừng, vượn, trăn, rắn, và các loài chim như sáo, vẹt, khiển, chim cu, le le, cò, soóc, đặc biệt là phượng hoàng đất một loài chim quý hiếm sống thành bày đàn.

Theo nhận xét của các nhà chuyên gia, Tràng An là một trong những địa danh hiếm hoi ở Việt Nam sở hữu thảm thực vật, rừng nguyên sinh cùng hệ sinh thái đất ngập nước vô cùng phong phú và còn giữ nguyên sơ ban đầu.