Trận Giồng Bốm - “Địa chỉ đỏ” khắc ghi tinh thần Nam Bộ kháng chiến

Nơi đây, gắn liền với khuôn viên Thánh thất Ngọc Minh, là chứng tích lịch sử ghi dấu một trong những trận đánh quy mô, quyết liệt nhất tại miền Tây Nam Bộ trong những ngày đầu cuộc kháng chiến chống Pháp. 

Biểu tượng bất khuất trong những ngày đầu kháng chiến

Cách đây tròn 80 năm, trận Giồng Bốm đã đi vào lịch sử như biểu tượng của tinh thần yêu nước, ý chí quật cường và sự hy sinh anh dũng của các tín đồ, chức sắc và Nhân dân vùng đất Nam Bộ.

Ông Cao Việt Thắng - Trưởng Ban Quản lý khu di tích, cho biết: sau Nam Bộ kháng chiến, để chuẩn bị cho cuộc chiến đấu chống thực dân Pháp tái xâm lược, Hội thánh Cao đài Minh Chơn Đạo do cụ Cao Triều Phát – Phó Chủ nhiệm Mặt trận Việt Minh tỉnh Bạc Liêu, ứng cử viên ĐBQH khóa I – đã chủ trì cuộc “Khoáng đại hội nghị” tại Thánh thất Ngọc Minh vào các ngày 19–20/11/1945.

Tại Hội nghị, các đại biểu thống nhất chọn Tòa thánh Ngọc Minh làm đại bản doanh kháng chiến với khẩu hiệu “Cứu nước là cứu đạo”. Tinh thần yêu nước được lan tỏa sâu rộng trong toàn phái Minh Chơn Đạo, kêu gọi mỗi người dân, mỗi gia đình và từng họ đạo tham gia kháng chiến bằng hành động cụ thể.

Sau hơn 5 tháng chuẩn bị lực lượng và cơ sở vật chất, phong trào đã quy tụ hơn 2.000 quần chúng, tín đồ, chức sắc và thanh niên. Lực lượng chiến đấu được tổ chức thành 18 trung đội, mỗi trung đội khoảng 40 người, sẵn sàng đối đầu với quân viễn chinh Pháp.

Sáng 15/4/1946, quân Pháp huy động hai tiểu đoàn viễn chinh với vũ khí hiện đại, chia ba hướng tấn công vào Giồng Bốm. Tuy nhiên, dù vũ khí còn thô sơ, lực lượng chiến đấu tại Giồng Bốm với tinh thần yêu nước, mưu trí và quả cảm đã tiêu diệt hàng trăm tên địch, gây nhiều tổn thất cho quân xâm lược.

Tuy nhiên, do tương quan lực lượng chênh lệch, lực lượng kháng chiến chịu tổn thất lớn; nhiều công trình quan trọng như Thánh thất Ngọc Minh và Ngũ hành tòa bị phá hủy. Đặc biệt, 137 chức sắc, chức việc và thanh niên đoàn đạo đức của Cao đài Minh Chơn Đạo đã anh dũng hy sinh, để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử đấu tranh của dân tộc. 

Trận Giồng Bốm vẫn được xem là một trong những trận đánh lớn ở miền Tây Nam Bộ trong giai đoạn đầu kháng chiến chống thực dân Pháp, góp phần làm chậm bước tiến của quân xâm lược và khơi dậy tinh thần đoàn kết của Nhân dân Nam Bộ.

Gìn giữ, phát huy “địa chỉ đỏ” hướng tới kỷ niệm 80 năm

Trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, những giá trị của trận Giồng Bốm ngày càng được khẳng định. Năm 2021, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia. Đến năm 2022, tỉnh Bạc Liêu (cũ) đã tổ chức Lễ trao Bằng xếp hạng, khẳng định tầm vóc và ý nghĩa đặc biệt của vùng đất này trong dòng chảy lịch sử dân tộc.

Ngày nay, trong Tòa Trung liệt thánh, có 137 liệt sĩ được khắc lại trang trọng như lời nhắc nhở về những hy sinh to lớn của thế hệ cha ông vì độc lập, tự do của dân tộc. Đây không chỉ là niềm tự hào mà còn là trách nhiệm của tỉnh Cà Mau trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di tích, gắn với phát triển du lịch và giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.

Ông Tô Văn Song (xã Phong Thạnh) cho biết: “Nhờ sự quan tâm của chính quyền các cấp, đời sống người dân vùng quê cách mạng ngày càng cải thiện, hệ thống hạ tầng được đầu tư đồng bộ, nhiều tuyến đường được nhựa hóa, tạo thuận lợi cho giao thương và phát triển kinh tế”. 

Khu di tích trở thành địa chỉ đỏ quen thuộc để đoàn viên, thanh niên tham quan, học tập và tìm hiểu lịch sử. Nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục truyền thống, chính quyền tỉnh Bạc Liêu (cũ) và tỉnh Cà Mau hiện nay đã thường xuyên đầu tư, sửa chữa, chỉnh trang khu di tích, tạo không gian khang trang, sạch đẹp phục vụ các đoàn khách trong và ngoài tỉnh.

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Trận Giồng Bốm (1946–2026), tỉnh Cà Mau đã bố trí gần 2 tỷ đồng từ ngân sách để tu bổ, nâng cấp nhiều hạng mục quan trọng như: cải tạo nhà trưng bày, sửa chữa nhà bia ghi danh, nâng cấp hệ thống đường nội bộ.

Ông Cao Việt Thắng cho biết, sau hơn 10 ngày thi công khẩn trương, các hạng mục trọng điểm đã hoàn thành, trong đó có tráng xi măng sân lễ, sân hội trường, sơn mới Đài Trung liệt thánh và Đền thờ Trung liệt thánh. Các công trình bảo đảm đúng tiến độ, giữ gìn cảnh quan trang nghiêm, sẵn sàng phục vụ chuỗi hoạt động kỷ niệm dự kiến diễn ra dịp 30/4.

Trong khuôn khổ kỷ niệm 80 năm Trận Giồng Bốm, tỉnh dự kiến tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa như: họp mặt truyền thống, tọa đàm khoa học với chủ đề “Trận Giồng Bốm trong phong trào cách mạng miền Nam”, trưng bày chuyên đề lịch sử, chương trình giáo dục ngoại khóa cho học sinh, sinh viên và các hoạt động tri ân, an sinh xã hội...

Theo Trưởng Ban Quản lý khu di tích, việc tu bổ, tôn tạo di tích không chỉ khắc phục tình trạng xuống cấp mà còn hướng tới hoàn thiện không gian xứng tầm giá trị lịch sử, phát huy vai trò “địa chỉ đỏ” trong giáo dục truyền thống cách mạng.

Ngày nay, khi đến Di tích quốc gia Địa điểm Trận Giồng Bốm (1946), du khách dễ dàng nhận thấy sự đổi thay của vùng quê cách mạng với hệ thống đường nhựa, các hạng mục bê tông hóa và khuôn viên khang trang, sạch đẹp, thể hiện sự quan tâm của các cấp, các ngành.

Không chỉ là nơi lưu giữ ký ức lịch sử, di tích còn là biểu tượng của lòng tri ân, góp phần giúp thế hệ hôm nay hiểu sâu sắc hơn giá trị của độc lập, tự do. Việc bảo tồn và phát huy giá trị di tích cũng góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp tinh thần đại đoàn kết dân tộc, đồng thời mở ra hướng phát triển du lịch văn hóa – lịch sử, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế – xã hội tỉnh Cà Mau trong giai đoạn mới.

Trọng Nghĩa