TP Móng Cái (Quảng Ninh): Đổi mới mô hình hoạt động du lịch lữ hành quốc tế

Đòi hỏi công tác quản lý phải được liện tục đổi mới, phù hợp với yêu cầu thực tế, nhất là việc quản lý đội ngũ hướng dẫn viên du lịch.

Nhiều bất cập, hạn chế nảy sinh

Theo báo cáo của UBND TP Móng Cái, trong 8 tháng năm nay, lượng khách du lịch đến tham quan Móng Cái ước đạt trên 1,1 triệu lượt người, tăng 73% so với cùng kỳ, doanh thu dịch vụ từ du lịch ước đạt gần 700 tỷ đồng, tăng 21% so với cùng kỳ; nộp ngân sách nhà nước gần 56 tỷ đồng. Hiện nay, mỗi ngày TP Móng Cái đón trung bình khoảng 200 - 250 khách quốc tế. Hầu hết du khách đến từ Trung Quốc, tham gia chương trình tham quan du lịch tại Móng Cái và một số tuyến nội địa của Việt Nam.

Bên cạnh những con số đầy ấn tượng, nhiều triển vọng nhưng thực tế cho thấy, hoạt động du lịch lữ hành biên giới cũng nảy sinh hàng loạt hạn chế, bộc lộ nhiều bất cập. Tình trạng không thực hiện đúng tour tuyến cam kết, chất lượng các tour kém hơn nhiều so với quảng cáo, tranh giành khách, hạ giá, chộp giật diễn ra khá phổ biến. Đặc biệt, tình trạng HDV bán khách, chăn dắt, ép khách phải mua thêm tour, sử dụng thêm các dịch vụ ngoài mong muốn đã gây xôn xao dư luận, gây ức chế cho du khách, làm xấu hình ảnh Việt Nam trong mắt du khách quốc tế.

Đón du khách quốc tế từ Cửa khẩu bằng xe điện.

Đánh giá về những hạn chế của du lịch Móng Cái, ông Dương Văn Cơ, Chủ tịch UBND TP Móng Cái thẳng thắn thừa nhận, mặc dù đã đưa 3 tuyến và 12 điểm du lịch đi vào hoạt động nhưng các tour tuyến, điểm du lịch thiếu hấp dẫn; cơ sở hạ tầng cho du lịch chưa đáp ứng yêu cầu; các sản phẩm du lịch chưa phong phú và chưa có những sản phẩm mang nét đặc trưng của địa phương; công tác quản lý, đào tạo đội ngũ HDV, thuyết minh viên chưa tốt. Vấn đề quảng bá, xúc tiến thương mại và khai thác tour tuyến chưa hiệu quả, thời gian lưu trú của khách ngắn, kéo theo các dịch vụ ăn nghỉ, mua sắm, giải trí chưa phát triển.

Hiện trên địa bàn TP Móng Cái có tới khoảng 60 doanh nghiệp (DN) du lịch lữ hành đang khai thác, nhưng thực chất, chỉ có gần 40 doanh nghiệp có hoạt động thường xuyên và số có trụ sở, chi nhánh, văn phòng tại Móng Cái chỉ là trên 20 doanh nghiệp. Phần lớn DN lữ hành sau khi đón khách tại cửa khẩu Móng Cái sẽ giao lại cho HDV hoặc để khách đi lại tự do, đã xảy ra trường hợp du khách bị thất lạc. Điều đáng nói, khi có tình huống phát sinh xảy ra cần giám đốc DN đến giải quyết thì không kịp thời có mặt, gây bức xúc cho đối tác.

Về vấn đề này, lãnh đạo Sở Du lịch tỉnh Quảng Ninh nhận xét, DN lữ hành của Thành phố chưa kết nối chặt chẽ với các điểm du lịch có giá trị văn hoá, lịch sử; công tác phối hợp với DN khác sử dụng dịch vụ vận chuyển, ăn, nghỉ, vui chơi, giải trí khác trên địa bàn gần như không có, việc ai người ấy làm. Việc lựa chọn 8 DN lữ hành được tham gia đón khách tham quan trong ngày còn có một vài đơn vị mới, chưa tạo dựng được uy tín trong cộng đồng DN đang kinh doanh du lịch tại địa phương. Còn có một số DN kinh doanh lữ hành bán tư cách pháp nhân hoặc đứng tư cách pháp nhân cho người Trung Quốc điều hành.

Mô hình mới phát huy hiệu quả bước đầu

Xuất phát từ thực tiễn, nhằm khai thác có hiệu quả hơn tiềm năng du lịch của Móng Cái, tạo lập môi trường kinh doanh du lịch cạnh tranh bình đẳng, từng bước xoá bỏ tình trạng tranh giành, chộp giật, bán khách du lịch, TP Móng Cái đã chủ động báo cáo, đề xuất và được UBND tỉnh chấp thuận, uỷ quyền cho thành phố quản lý, triển khai thí điểm “Mô hình đón khách du lịch Trung Quốc sử dụng giấy thông hành trong ngày vào tham quan TP Móng Cái”.

Phố đi bộ và ẩm thực - Một địa điểm hấp dẫn du khách tại Móng Cái.

Bước đầu, Thành phố đã lựa chọn 8 DN lữ hành có năng lực để thực hiện thí điểm, với các tiêu chí cụ thể, như: phải là DN lữ hành quốc tế Việt Nam, có trụ sở hoặc chi nhánh tại TP Móng Cái; có chương trình du lịch trọn gói tổ chức cho khách tham quan, du lịch theo các tuyến, điểm du lịch tại Móng Cái đã được UBND tỉnh phê duyệt. Đồng thời, có trách nhiệm chấp hành các quy định của Luật Du lịch, nghĩa vụ kê khai thuế, nộp thuế, thực hiện các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của luật quản lý thuế, không nợ thuế, trốn thuế; không sử dụng HDV người Trung Quốc.

Ngay sau khi Mô hình được triển khai, theo phản hồi của đại diện công ty lữ hành phía Trung Quốc đánh giá, từ khi thực hiện Mô hình này, các đơn vị lữ hành của TP Móng Cái đón tiếp khách rất nhiệt tình, chu đáo, các thủ tục nhanh gọn. So với trước đây là tốt hơn nhiều. Du khách tham gia tour trọn gói với đầy đủ các điểm du lịch hấp dẫn như, trung tâm thành phố, bãi biển Trà Cổ, đình, nhà thờ Trà Cổ, mũi Sa Vĩ..; mua sắm sản phẩm văn hóa Việt tại các cửa hàng đạt chuẩn; kèm theo dịch vụ ăn uống, xem biểu diễn nghệ thuật… Thời gian khách lưu trú tại Móng Cái kéo dài hơn trước, từ 7-9 tiếng trong ngày.

Vừa làm vừa rút kinh nghiệm từ thực tiễn hoạt động, Thành phố đã nhanh chóng xây dựng và ban hành quy chế phối hợp với các cơ quan chức năng trong việc quản lý, giám sát hoạt động đón khách du lịch Trung Quốc sử dụng giấy thông hành tham quan, du lịch trên địa bàn. Thành lập đoàn kiểm tra liên ngành của Thành phố thường xuyên, định kỳ kiểm tra hoạt động lữ hành, hướng dẫn viên, điểm mua sắm, ăn uống, lưu trú; xây dựng phương án đảm bảo an ninh trật, an toàn cho du khách ở mỗi địa điểm tham quan... Qua đó đã góp phần đảm bảo an ninh, an toàn, quyền lợi và chất lượng dịch vụ đối với du khách.

Đón khách quốc tế đầu năm mới qua Cửa khẩu quốc tế Móng Cái.

Sau 8 tháng đưa Mô hình du lịch đón khách bằng giấy thông hành trong ngày vào hoạt động, bà Phạm Thị Oanh, Trưởng Phòng Văn hoá - Thông tin TP Móng Cái cho biết, đến nay hoạt động du lịch lữ hành quốc tế đã dần đi vào nề nếp, bước đầu đã phát huy hiệu quả hoạt động, chất lượng dịch vụ đã được nâng lên rõ rệt. Thành phố đã chủ động xây dựng và quảng bá rộng rãi các chương trình tour tuyến, điểm du lịch; đầu tư nâng cấp, chỉnh trang các hạng mục phục vụ đón khách tại cửa khẩu; phối hợp với cơ quan chức năng kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ hoạt động của từng HDV; tạo lập môi trường kinh doanh du lịch văn minh thông qua xây dựng thương hiệu gắn với “3T đó là: thân thiện - tin cậy - tiện lợi”.

Trong thời gian tới, một số sản phẩm và loại hình du lịch mới như, biểu diễn văn hóa, nghệ thuật, du lịch cộng đồng, trải nghiệm sẽ được đưa vào khai thác; công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực du lịch sẽ đẩy mạnh, nhiều khóa đào tạo đội ngũ HDV đang và sẽ tiếp tục được mở, đảm bảo tiêu chí chuyên nghiệp, trung thực, nhiệt tình. TP Móng Cái sẽ hoàn tất thủ đề xuất xin ý kiến và tổ chức ký kết Bản thỏa thuận về thiết lập quan hệ thành phố hữu nghị với thành phố Đông Hưng (Trung Quốc); ký kết thỏa thuận hợp tác du lịch giữa Khu du lịch Trà Cổ (Móng Cái) và Khu du lịch Bạch Lãng Than (TP Đông Hưng) để không ngừng thu hút và trao đổi khách du lịch quốc tế, từng bước tạo dựng hình ảnh du lịch chuyên nghiệp nơi địa đầu Đông Bắc Tổ quốc.