TP Hồ Chí Minh nâng mục tiêu di dời 40.000 nhà ven kênh rạch
TP Hồ Chí Minh đặt mục tiêu di dời khoảng 40.000 căn nhà trên và ven kênh rạch đến năm 2030, gấp đôi chỉ tiêu trước đó, nhằm tạo bước đột phá trong chỉnh trang đô thị, cải thiện môi trường sống và khai thác hiệu quả không gian ven sông.
TP.HCM đang đẩy mạnh triển khai Đề án chỉnh trang đô thị, khu vực nhà ở trên và ven sông, kênh, rạch giai đoạn 2025 - 2030 với quy mô lớn chưa từng có. Điểm nhấn đáng chú ý là việc Thành phố thống nhất điều chỉnh chỉ tiêu di dời nhà ở trên và ven kênh rạch từ 20.000 căn lên khoảng 40.000 căn vào năm 2030.
Định hướng này được triển khai trên cơ sở thực hiện Chỉ thị số 45/CT-UBND ngày 5/5/2026 của Chủ tịch UBND Thành phố về các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển, đồng thời hiện thực hóa các chủ trương lớn của Trung ương và Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển TP.HCM trong giai đoạn mới.
Theo đánh giá của các cơ quan chuyên môn, chương trình di dời nhà ven kênh rạch không còn được tiếp cận theo hướng xử lý từng điểm nóng riêng lẻ mà được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đô thị bền vững.
Việc chỉnh trang đô thị được gắn kết chặt chẽ với các mục tiêu giảm ùn tắc giao thông, phát triển hệ thống vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn, nâng cao năng lực chống ngập, cải thiện môi trường và khai thác hiệu quả quỹ đất ven sông.
Mới đây, tại cuộc họp đánh giá tiến độ triển khai đề án, các đại biểu thống nhất nhận định việc hoàn thành mục tiêu di dời 40.000 căn nhà trên và ven kênh rạch có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với quá trình nâng cao chất lượng sống của người dân, xây dựng đô thị xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu và tạo dư địa phát triển kinh tế - xã hội cho Thành phố.
Lãnh đạo nhiều địa phương có số lượng nhà ven kênh rạch lớn đã báo cáo tình hình rà soát hiện trạng, chuẩn bị quỹ đất và quỹ nhà tái định cư, đồng thời kiến nghị các giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện.
Vấn đề bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân được xác định là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình triển khai.
Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư sẽ được xây dựng theo hướng linh hoạt, phù hợp thực tế, bảo đảm người dân có nơi ở mới ổn định với điều kiện sống tốt hơn hoặc ít nhất tương đương nơi ở cũ.
Bên cạnh việc bố trí chỗ ở, các địa phương được yêu cầu quan tâm đồng bộ đến sinh kế, việc làm, giáo dục, y tế và các dịch vụ xã hội thiết yếu để người dân nhanh chóng ổn định cuộc sống sau di dời.
Nhiều ý kiến cho rằng đây không chỉ là chương trình đầu tư xây dựng mà còn là chương trình an sinh xã hội quy mô lớn, thể hiện trách nhiệm của chính quyền đối với các khu dân cư còn nhiều khó khăn tồn tại nhiều năm qua.
Sau khi hoàn thành giải tỏa, quỹ đất ven sông, kênh rạch sẽ được ưu tiên dành cho công viên cây xanh, hành lang bảo vệ sông rạch, không gian công cộng cùng các công trình hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội phục vụ cộng đồng.
Việc từng bước khôi phục hệ thống sông, kênh, rạch được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực tiêu thoát nước, giảm ngập úng, cải thiện môi trường và mở ra dư địa phát triển các hành lang kinh tế, dịch vụ, thương mại và du lịch ven sông.
Cùng với những dự án trọng điểm đang được triển khai như cải tạo rạch Xuyên Tâm, bờ Bắc kênh Đôi, hệ thống Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên và nhiều dự án chỉnh trang kênh rạch khác, chương trình di dời nhà ven kênh rạch sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng phát triển đô thị của TP.HCM.
Ông Võ Văn Minh - Chủ tịch HĐND TP nhấn mạnh đây là nhiệm vụ trọng tâm mang ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của Thành phố trong thời gian tới. Chủ tịch HĐND TP yêu cầu Đảng ủy UBND Thành phố tiếp tục chỉ đạo quyết liệt việc triển khai đề án; giao Sở Xây dựng làm đầu mối chủ trì phối hợp với các sở, ngành và địa phương rà soát toàn diện hiện trạng, hoàn thiện cơ chế chính sách, xây dựng lộ trình cụ thể cho từng dự án và từng địa bàn, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh.
Cùng với đó, Thành phố sẽ tiếp tục nghiên cứu các cơ chế thu hút đầu tư, đẩy mạnh xã hội hóa và huy động tối đa các nguồn lực hợp pháp để thực hiện chương trình chỉnh trang đô thị, bảo đảm công khai, minh bạch, tránh thất thoát, lãng phí và hạn chế phát sinh khiếu nại, khiếu kiện trong quá trình thực hiện.
