TP HCM: Vùng cảng biển Bà Rịa - Vũng Tàu trên hành trình thành siêu cảng quốc gia

Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn trở thành trung tâm logistics của khu vực, trong đó khu vực tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ nay là TP HCM đang được xác định là thủ phủ cảng biển của cả nước. Bộ Xây dựng cũng vừa ban hành quyết định phê duyệt Quy hoạch chi tiết phát triển vùng đất, vùng nước cảng biển Bà Rịa - Vũng Tàu cũ nay là TP HCM thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Đây được xem là bước cụ thể hóa chiến lược phát triển hệ thống cảng biển quốc gia, hướng tới xây dựng một cực tăng trưởng kinh tế biển mạnh mẽ, kết nối toàn cầu.

Quy hoạch lần này không chỉ thể hiện quyết tâm nâng tầm hệ thống cảng biển Việt Nam, mà còn khẳng định vai trò của khu vực ven biển của TP HCM như cửa ngõ hàng hải quốc tế, điểm trung chuyển quan trọng trên tuyến vận tải biển Đông - Tây.

Theo quy hoạch, đến năm 2030, tổng lượng hàng hóa thông qua cảng biển riêng khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ dự kiến đạt 215 - 236,9 triệu tấn/năm, trong đó riêng hàng container 16,25 - 18,25 triệu TEU (chưa tính trung chuyển quốc tế). Lượng khách thông qua cũng ước đạt 2,67 - 2,89 triệu lượt/năm.

Hệ thống cảng sẽ có 60 bến với 117 - 123 cầu cảng, tổng chiều dài cầu bến từ 28.948 - 30.823 m. Đây được xem là một trong những tổ hợp hạ tầng cảng biển lớn nhất khu vực, đủ năng lực tiếp nhận các tàu tải trọng siêu lớn đến 250.000 tấn, thậm chí tàu container 24.000 TEU, loại tàu lớn nhất thế giới hiện nay.

Định hướng tới năm 2050, cảng biển Bà Rịa - Vũng Tàu cũ sẽ tiếp tục mở rộng, đáp ứng tăng trưởng hàng hóa 3,5 - 3,8%/năm, hướng đến xây dựng trung tâm logistics hiện đại, đa chức năng, xanh và thông minh.

Trọng tâm quy hoạch tập trung vào hai khu bến chiến lược Cái Mép và Thị Vải, nơi được ví là “đôi cánh” nâng tầm ngành hàng hải Việt Nam.

Khu bến Thị Vải hàng hóa thông qua 44,1 - 44,6 triệu tấn với 21 bến, 34 - 37 cầu cảng, chiều dài 9.723 - 10.541 m. Nơi đây quy tụ những tên tuổi lớn như SITV, SP-PSA, PTSC Phú Mỹ, Bà Rịa Serece… cùng loạt cảng tổng hợp, năng lượng, thép, xi măng, tiếp nhận tàu đến 100.000 tấn.

Khu bến Cái Mép sẽ được xem là đại bản doanh container, hàng hóa thông qua 149,9 – 167,3 triệu tấn với 13 bến, 28 - 29 cầu cảng, tổng chiều dài 9.157 - 9.607m. Cái Mép sẽ là ông lớn của hệ thống cảng biển Việt Nam khi đón tàu container siêu trọng tải 250.000 tấn (24.000 TEU), cạnh tranh trực tiếp với Singapore, Malaysia.

Hàng loạt cảng lớn nằm ở đây như CMIT, SSIT, Gemalink, Terminal Link, ODA… với công suất mỗi bến lên đến 25 triệu tấn/năm. Đặc biệt, khu bến Cái Mép Hạ được định hướng phát triển theo mô hình trung chuyển quốc tế, gắn kết hạ tầng giao thông đồng bộ.

Không chỉ tập trung vào container và tổng hợp, quy hoạch mở rộng hệ sinh thái logistics biển đa dạng. Khu bến Long Sơn: 10,3 - 12,7 triệu tấn, gắn với tổ hợp hóa dầu miền Nam và dự án LNG trọng điểm; Khu bến Sông Dinh: 1,2 - 1,9 triệu tấn, phục vụ quốc phòng - kinh tế biển. Khu bến Sao Mai - Bến Đình: 1,8 - 2,6 triệu tấn, trung tâm dịch vụ dầu khí biển. Cảng khách quốc tế Vũng Tàu 1,39 - 1,5 triệu khách/năm. Cảng Côn Đảo: 0,2 - 0,3 triệu tấn hàng, 1,28 - 1,39 triệu khách.

Không chỉ là trung tâm hàng hoá, Bà Rịa - Vũng Tàu cũ nay thuộc TP HCM còn hướng đến trở thành trung tâm du lịch biển - đảo quốc tế, đón các tàu du lịch cỡ lớn, mở rộng năng lực tiếp nhận đến 225.000 GT.

Điểm nhấn của quy hoạch lần này là định hướng phát triển cảng biển xanh - thông minh, ứng dụng tự động hóa, giảm phát thải, tăng tỷ lệ vận tải thủy - đường sắt - đường bộ kết nối đa phương thức. Hệ thống đường kết nối như cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, Vành đai 4, Quốc lộ 56, đường liên cảng Cái Mép - Thị Vải… đang được đầu tư mạnh mẽ, tạo mạng lưới giao thương liền mạch từ cảng - khu công nghiệp - trung tâm logistics - thị trường tiêu thụ.