TP HCM hướng tới xây dựng thêm 5 tuyến metro trong 5 năm tới

Theo Nghị quyết mới ban hành của Ban Thường vụ Thành ủy TP HCM về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển hệ thống đường sắt đô thị, mạng lưới metro sẽ được đầu tư theo hướng hiện đại, đồng bộ và trở thành trụ cột của vận tải hành khách công cộng.

Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, đường sắt đô thị đáp ứng khoảng 20–30% nhu cầu đi lại của người dân; tỷ lệ này tăng lên 35-50% vào năm 2035 và đạt 50-60% vào năm 2045.

Theo lộ trình, TP HCM sẽ triển khai hàng loạt dự án theo từng giai đoạn.

Bên cạnh tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đã vận hành, từ nay đến năm 2030, thành phố phấn đấu hoàn thành thêm 5 tuyến, nâng tổng chiều dài mạng lưới lên khoảng 187 km, đồng thời gắn với phát triển đô thị theo mô hình TOD.

Tuyến metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) chạy thử nghiệm. Ảnh: Phan Hương

Trong giai đoạn trước mắt, TP HCM ưu tiên đầu tư một loạt dự án trọng điểm, gồm Metro số 2 (Tham Lương – Bến Thành - Thủ Thiêm), tuyến Metro số 1 kéo dài từ Suối Tiên đến TP mới Bình Dương, Metro số 6 giai đoạn một (sân bay Tân Sơn Nhất - Phú Hữu) cùng hai tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành và Bến Thành - Cần Giờ.

Ở giai đoạn 2030- 2035, thành phố tiếp tục hoàn thành thêm 8 tuyến tàu điện với tổng chiều dài khoảng 275km, nâng quy mô mạng lưới metro và đường sắt đô thị lên 462 km.

Trong 10 năm tiếp theo, hệ thống sẽ được mở rộng thêm 5 tuyến dài khoảng 239km, đưa tổng chiều dài toàn mạng lên gần 700km, bao phủ rộng khắp địa bàn và tăng cường kết nối vùng.

Để đạt được các mục tiêu này, TP HCM sẽ tận dụng tối đa các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm rút ngắn thủ tục, đẩy nhanh tiến độ triển khai.

Song song đó, thành phố rà soát, cập nhật quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị gắn với mô hình phát triển đô thị theo định hướng TOD.

Về nguồn lực, thành phố chủ trương huy động đa dạng các kênh vốn, đồng thời cân đối bố trí kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm từ ngân sách theo hướng đầu tư công đóng vai trò “vốn mồi”, dẫn dắt và kích hoạt dòng vốn tư nhân.

Thành phố cũng định hướng đổi mới mô hình đầu tư, quản lý, vận hành, kết hợp phát triển nguồn nhân lực, khoa học - công nghệ và công nghiệp đường sắt đô thị.

Cuối năm 2024, TP HCM đã đưa vào khai thác tuyến metro đầu tiên Bến Thành - Suối Tiên, dài gần 20km, kết nối trung tâm với cửa ngõ phía đông. Sau hơn một năm vận hành, tuyến này ghi nhận nhu cầu đi lại lớn, bình quân trên 55.000 lượt khách mỗi ngày.

Tiếp nối, thành phố đang chuẩn bị khởi công Metro số 2, đoạn Bến Thành - Tham Lương dài hơn 11km. Đây cũng là dự án đầu tiên áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù để rút ngắn tiến độ và làm cơ sở triển khai cho các tuyến tiếp theo.