Tổng thống Philippines bay khẩn cấp từ Nga về nước vì phiến quân nổi loạn

Người phát ngôn của Tổng thống Rodrigo Duterte, ông Ernesto Abella, nói trong cuộc họp báo tại Moscow, Nga rằng thiết quân luật sẽ bắt đầu có hiệu lực từ tối ngày 23/5 tại khu vực Mindanao phía nam Philippines “vì xuất hiện tình trạng nổi loạn”. Thông báo trên được đưa ra khi ông Abella đang tháp tùng Tổng thống Duterte trong chuyến thăm chính thức tới Nga.

Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana cho biết quân đội nước này đã bất ngờ đột kích vào nơi ẩn náu của một nghi can khủng bố “khét tiếng” tại thành phố Marawi thuộc tỉnh Lanao del Sur trên đảo Mindanao, cách thủ đô Manila khoảng 830 km về phía nam. Vụ đột kích của quân đội Philippines đã làm nổ ra một trận đấu súng căng thẳng khi các phiến quân gọi thêm quân tiếp viện từ một nhóm liên minh có tên Maute.

Bộ trưởng Lorenzana cho biết hàng chục tay súng phiến quân đã chiếm tòa thị chính của thành phố Marawi, một bệnh viện và một nhà tù. Ngoài ra, các tay súng này còn đốt một nhà thờ Công giáo, một nhà tù, một trường đại học và một số ngôi nhà. Vụ nổi loạn đã khiến ít nhất 2 binh sĩ và một sĩ quan cảnh sát thiệt mạng, đồng thời khiến 12 người bị thương.

Một số phiến quân đã bị tiêu diệt trong vụ nổi loạn tại Marawi - nơi chủ yếu người dân theo đạo Hồi, song số phiến quân còn lại vẫn tiếp tục bao vây thành phố này. Giới chức Philippines cho biết khu vực này đã bị cắt điện khi bạo loạn xảy ra. Hiện Marawi có khoảng 200.000 dân.

“Toàn bộ thành phố Marawi bị mất điện, trong khi các tay súng bắn tỉa Maute hiện diện ở khắp nơi”, ông Lorenzana nói trong cuộc họp báo được truyền hình trực tiếp từ Nga.

Theo ông Lorenzaa, lệnh thiết quân luật của Tổng thống Duterte sẽ giúp quân đội chính phủ tiến hành các cuộc truy lùng và bắt giữ các nghi can nổi loạn nhanh hơn. Ông cho biết tình trạng nổi loạn có thể sẽ lan ra các tỉnh phía nam khác, song cho đến nay chính phủ Philippines vẫn kiểm soát được tình hình ở thành phố Marawi cũng như các điểm nóng an ninh khác tại khu vực phía nam.

Ngoại trưởng Philippines Alan Peter Cayetano cho biết ông đã thông báo với người đồng cấp Nga Sergey Lavrov về quyết định về nước sớm của Tổng thống Duterte để giải quyết cuộc khủng hoảng trong nước. Trong khi đó, ông Cayeteno vẫn sẽ ở lại Moscow vì vẫn còn nhiều thỏa thuận đang chờ được ký giữa chính phủ hai nước.

Trước đó, trong khi theo đuổi các cuộc hội đàm hòa bình với hai nhóm nổi dậy Hồi giáo lớn ở phía nam, Tổng thống Duterte đã ra lệnh cho quân đội triệt phá các nhóm cực đoan nhỏ hơn, vốn đang tìm cách liên minh với tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS). Ông Duterte đã nhiều lần dọa sẽ đặt khu vực phía nam, nơi chứng kiến tình trạng bạo loạn của các nhóm Hồi giáo từ nhiều năm qua, trong tình trạng thiết quân luật nếu chủ nghĩa khủng bố lan rộng ở khu vực này.