Toạ đàm về thơ trẻ và sáng tạo văn học trong thời đại số

Nhà thơ Nguyễn Thị Kim Nhung và nhà thơ Khúc Hồng Thiện tại toạ đàm.

Nhà thơ Khúc Hồng Thiện (sinh năm 1983), hiện đang công tác tại báo Nhân Dân. Anh đã có những chia sẻ về thơ ca thời đại 4.0. Theo anh, thơ ca hiện nay có nhiều thách thức. Nhưng không vì thế mà thơ ca lép vế. Thơ ca cần chấp nhận sự lấn át của nhiều loại hình để có cơ hội phát triển.

Khúc Hồng Thiện nhìn nhận thời đại này là thời đại gấp gáp, và thơ ca giúp ta chậm lại. Có những câu thơ hay thành câu danh ngôn, triết lý đời sống. Mỗi người làm thơ cùng nghĩ đến giá trị lâu hơn xa hơn của thơ ca, đó là giá trị tinh thần.

Giá trị tinh thần không phải lúc nào cũng có thể quy ra vật chất. Những người làm thơ như anh bị thách thức bởi những “cây đa cây đề” đi trước, bởi nhiều tác phẩm xuất sắc đã có. Nhưng nếu ta biết cách sáng tạo thơ ca thì ta vẫn có chỗ đứng.

Nhà thơ Nguyễn Thị Kim Nhung (sinh năm 1990), hiện đang là biên tập viên thơ cho Tạp chí Văn nghệ Quân đội, đã có những chia sẻ về sự ảnh hưởng của mạng xã hội với thơ ca. Chúng ta có nhiều cách tiếp cận thơ, không chỉ qua sách báo như trước đây, mà nay còncó các hội nhóm trên mạng xã hội, cùng nhau sinh hoạt sáng tác trao đổi, tuy riêng tư nhưng có góp phần cho sự phát triển của thơ ca.

Theo nhà thơ Nguyễn Thị Kim Nhung, chúng ta nên khích lệ những hội nhóm thơ ca đó. Hình thức nào không quan trọng, quan trọng là người đọc có tiếp cận được không. Ta gặt hái được gì từ hình thức thơ mới là điều quan trọng. Thơ ca là câu chuyện khác, là ngọn lửa trong bạn, nó không liên quan gì đến công việc của mỗi nhà thơ. Nó cháy lên là do bạn. Bạn nuôi dưỡng nó thế nào thì đó là do bạn. Người làm thơ phải không ngừng nuôi dưỡng thơ ca. Nghề nghiệp chỉ là phương tiện. Văn học nghệ thuật không có rào cản nào cho nó.

Nói về cá tính sáng taọ và đời sống người làm thơ, theo nhà thơ Khúc Hồng Thiện, chúng ta nên tách bạch giữa con người trong thơ ca và con người ở đời sống. Khi ta không sáng tạo, ta phải tách mình ra khỏi đời sống sáng tạo. Nhà thơ Khúc Hồng Thiện rất ghét kiểu xây dựng hình ảnh nhà thơ hâm hâm hay tán gái. Đó là số ít, hoặc vô tình hoặc cố ý do người đó tạo ra. Nhà thơ trước hết phải hoàn thành trách nhiệm công dân.

Nhà phê bình văn học Văn Giá

Tại buổi toạ đàm, đánh giá về thơ ca hiện nay, nhà phê bình văn học Văn Giá nhận định, thơ ca bây giờ có nhiều tìm tòi, thể nghiệm, cách tân… có người vẫn sáng tác trong hình thức cũ mà không cũ nhờ cảm thức hiện đại, điệu sống trong đời sống này.

Hiện nay, chúng ta rất dễ đánh đồng thơ hay với thơ tầm thường, giữa người có chút ít năng khiếu văn chương và người đầy tài năng, trăn trở. Để trả lại vẻ đẹp cho thơ ca, chúng ta phải cấp cho thơ ca hàm lượng văn hóa, chiều sâu triết học, chiêm nghiệm đời sống…

Trong kỷ nguyên số hiện nay, dù cho thậm chí ngay cả công nghệ AI cũng có thể làm được thơ, thì cuộc sống vẫn luôn rất cần và trân quý sáng tạo thơ ca, văn chương chân chính.