Tỉnh Cao Bằng có nhiều vi phạm liên quan đến khai thác khoáng sản

Mới đây, Thanh tra Chính phủ đã ban hành Thông báo kết luận thanh tra về việc thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn các tỉnh Yên Bái, Cao Bằng, Bắc Kạn, Lai Châu, Hà Giang, Tuyên Quang (giai đoạn 2011- 2017).

Kết luận Thanh tra đã được Phó Thủ tướng thường trực Trương Hoà Bình đồng ý tại văn bản số 5047/VPCP-V.I ngày 23/6/2020 của Văn phòng Chính phủ.

Tại Cao Bằng, quá trình lập, thẩm định, phê duyệt báo cáo ĐTM (báo cáo đánh giá tác động môi trường) tại một số dự án có chất lượng chưa tốt; đơn vị tư vấn chưa xác định được hết các yếu tố gây tác động xấu đến môi trường. Một số phương án xử lý môi trường chưa phù hợp nhưng hội đồng thẩm định chưa kịp thời phát hiện dẫn đến một số nội dung trong báo cáo ĐTM được phê duyệt còn thiếu tính khả thi khi thực hiện trong thực tế. Bên cạnh đó, có 14 mỏ chưa có quyết định cho thuê đất của UBND Tỉnh, trong đó có 2 mỏ chưa khai thác chủ dự án đã làm hồ sơ đóng cửa mỏ, 2 mỏ tạm dừng khai thác, 5 mỏ chưa khai thác do chưa giải phóng được mặt bằng, 5 mỏ đang hoạt động.

Tại Cao Bằng, đến thời điểm thanh tra (tháng 10/2018), các dự án khai thác khoáng sản (trong đó có một số mỏ hết hạn giấy phép khai thác, đang làm thủ tục đóng cửa mỏ) còn nợ tiền ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường là 5.442,7 triệu đồng. Ngoài ra, các doanh nghiệp còn nợ phí BVMT với số tiền 3.118 triệu đồng. Trách nhiệm thuộc về các Chủ đầu tư, Quỹ BVMT tỉnh, trách nhiệm chung thuộc UBND tỉnh Cao Bằng.

Việc UBND các huyện và Sở Tài nguyên và Môi trường để các đơn vị tự thuê, tự chuyển đổi hoặc chuyển nhượng đất trồng lúa của người dân để sử dụng vào hoạt động khoáng sản nhưng chưa có xác nhận về sự phù hợp quy hoạch sử dụng đất đối với hoạt động khoáng sản là thực hiện chưa đúng ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại văn bản số 8856/VPCP-KTN ngày 5/11/2012. Trách nhiệm thuộc Chủ dự án, UBND các huyện nơi có dự án khai thác khoáng sản, Sở Tài nguyên và Môi trường, trách nhiệm chung thuộc UBND tỉnh Cao Bằng.

Tại dự án khai thác Mỏ sắt Nà Rụa, TP Cao Bằng của Công ty CP Gang thép Cao Bằng. Dự án đã được Tổng cục Môi trường cấp Giấy xác nhận số 74/GXN-TCMT ngày 14/7/2017, xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường phục vụ giai đoạn vận hành. Tuy nhiên, chủ đầu tư không bảo quản, duy trì được đầy đủ các hạng mục, công trình bảo vệ môi trường theo Báo cáo ĐTM đã được phê duyệtl còn có hạng mục công trình không xây dựng (đắp kè chắn, tạo kè rọ đá ại chân bãi thải rắn số 03) theo báo cáo ĐTM đã được phê duyệt. Trường hợp không chấp hành, yêu cầu tạm dừng khai thác để Công ty CP Gang thép Cao Bằng khắc phục vi phạm.

Trách nhiệm thuộc về Chủ đầu tư dự án, trách nhiệm liên quan thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường.

Đến thời điểm thanh tra (10/2018), trên địa bàn tỉnh còn 22 điểm mỏ Giấy phép khai thác khoáng sản đã hết hạn nhưng Chủ đầu tư dự án chưa lập đề án đóng cửa mỏ.

Kiểm tra, xử lý đối với các dự án đã được cấp phép khai thác nhiều năm nhưng không khai thác, không thực hiện nghiêm túc quy định pháp luật về bảo vệ môi trường; các dự án dừng khai thác nhưng không có văn bản xin tạm dừng; các dự án đã có quyết định phê duyệt đóng cửa mỏ nhưng Chủ đầu tư vẫn không thực hiện việc cải tạo, phục hồi môi trường theo quy định (trong đó có mỏ Mangan Kha Mon, xã Ngọc Khê, huyện Trùng Khánh của Công ty CP Khoáng sản Nikko Việt Nam); kiểm tra, rà soát, đôn đốc chủ đầu tư của 22 dự án có Giấy phép khai thác đã hết hạn, tiến hành đề án đóng cửa mỏ theo quy định; yêu cầu chủ đầu tư dự án chưa hoàn thiện thủ tục về đất đai, khắc phục vi phạm theo quy định; trường hợp cần thiết yêu cầu tạm dừng hoạt động khai thác để chủ đầu tư khắc phục vi phạm.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Chủ tịch UBND tỉnh tỉnh Cao Bằng tổ chức kiểm điểm và chỉ đạo các cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan kiểm điểm trách nhiệm của các tập thể, cá nhân qua các thời kỳ để xảy ra các tồn tại, khuyết điểm, sai phạm nêu tại Kết luận thanh tra. Căn cứ vào kết quả kiểm điểm, Chủ tịch UBND tỉnh có biện pháp xử lý hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý phù hợp đối với những tập thể, cá nhân trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao.

Pháp luật Plus sẽ tiếp tục cập nhật.