Tìm phương án xuất khẩu chuối lâu dài
Đồng Nai có diện tích trồng chuối khá lớn, nhất là chuối cấy mô nhưng thường xuyên gặp cảnh được mùa mất giá, cung vượt cầu do đó hiện nay ngành chức năng Đồng Nai đang cố gắng tìm đường đi lâu dài cho chuối.
Khoái Châu - Hưng Yên: Gần tết, nhiều vườn cây ăn quả bị kẻ gian đốt trộm
Hưng Yên: Kẻ gian nào phá hoại 3 sào cây ăn quả của người dân trong đêm?
Đồng hành cùng Thực phẩm sạch: Mô hình vườn cây ăn quả tại nhà
Khô cá kìm, gà thảo mộc, chuối,… mang lại thu nhập tiền tỷ cho người dân
Được mùa mất giá
Năm nay các loại trái cây tươi đều bị ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên giá cả thất thường, đặc biệt đối với chuối.
Trong đó giống chuối già nuôi cấy mô trước đây là nguồn cung cấp cho thị trường xuất khẩu nhưng nay lại gặp khó vì không còn đầu ra thuận lợi như xưa. Trước tình trạng đó nhiều nông dân mong muốn ngành chức năng tỉnh Đồng Nai tính toán lâu dài cho đường đi của chuối.
Hiện nay chuối liên tục gặp khó khăn về đầu ra vì các thị trường xuất khẩu đang bị chững lại, nhất là thị trường lớn Trung Quốc. Giá chuối già nuôi cấy mô hiện được thương lái thu mua tại vườn ở tỉnh Đồng Nai với giá rất thấp từ 7 - 10.000 đồng, có những thời điểm trong năm chỉ từ 2.000 đến 4.000 đồng/kg/tuỳ loại, thấp hơn rất nhiều so với cùng kỳ.

Đại diện Sở Công thương nói rằng ngoài nguyên nhân thị trường tiêu thụ gặp khó khăn do Covid-19 thì cũng còn rất nhiều nguyên nhân khác dẫn đến giá chuối thấp. Trong đó có nguyên nhân người nông dân ồ ạt thay đổi cây trồng, đua nhau trồng chuối làm cung vượt cầu. Thời gian qua Sở Công thương cũng liên tục liên kết với nhiều công ty, nhiều cơ sở sản xuất để tìm đi lâu dài cho chuối địa phương. Tuy nhiên đây là một bài toán khó và cần thời gian nên hiện vẫn chỉ cố gắng khuyến cáo người dân hạn chế tăng diện tích ồ ạt.
Trên thực tế sản lượng chuối thu hoạch trong 9 tháng đầu năm 2020 ở Đồng Nai đạt khoảng 85.000 tấn. Một số hộ trồng chuối cho biết giai đoạn giữa năm do dịch bệnh tạm lắng nên chuối vẫn xuất khẩu được với giá khoảng 10.000 đồng/kg. Thế nhưng, khi dịch Covid-19 tái bùng phát hầu như không có đơn hàng xuất khẩu. Người nông dân bán chuối cho thị trường nội địa giá bấp bênh, không đủ chi phí chăm sóc chuối.
Tìm hướng đi lâu dài
HTX Đồng Thuận (huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai) nói: “Hiện chuối cấy mô thu mua trên địa bàn đang ở mức thấp. Thời điểm này đã bước vào cuối vụ nên sản lượng không nhiều như trước nhưng giá thấp cũng khiến bà con nông dân uể oải, khổ sở. Một số nhà vườn có chuối chín trễ trong đợt này giá thấp tận đáy nên bị thiệt hại”.
Bà Nguyễn Thị Lan, người trồng chuối ở huyện Trảng Bom chia sẻ là trước đó vào tháng 3, khi giá chuối cấy mô lên mức 15.000-18.000 đồng/kg. Lúc này Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đồng Nai đã cảnh báo nông dân không nên chặt cây khác để trồng loại cây này do lo sợ cung vượt cầu.

Nhưng thấy lợi trước mắt người dân vẫn đổ xô trồng vì hy vọng lợi nhuận cao, giúp kinh tế gia đình đi lên. Nhiều người không tham gia các khóa học, chia sẻ kinh nghiệm nên không biết được loại chuối này chuyên để bán ăn tươi, chưa được dùng để chế biến nên khi phía Trung Quốc ngưng mua sẽ không có thị trường thay thế. Vì vậy nhiều nhà vườn có chuối chín đợt cuối vụ năm nay coi như mất trắng thua lỗ nặng. Giá cả trong năm nay không ổn định, khi thấp khi cao và không ổn định.
Ông Lý Minh Hùng, Giám đốc HTX Thanh Bình cho rằng, cây chuối phù hợp với thổ nhưỡng địa phương và có nhiều lợi thế xuất khẩu. Nhưng để tìm đầu ra cho chuối thì khá phức tạp và nông dân cần chấp nhận đầu tư lâu dài. Theo đó trước mắt HTX Thanh Bình sẽ đẩy mạnh liên kết với các hộ nông dân để có nguyên liệu chế biến chuối khô và xuất khẩu chuối tươi sang các nước. HTX đã đi chào hàng và biết được thị trường tiêu thụ chuối vào Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc và một số nước Trung Đông rất lớn, nhiều cơ hội xuất khẩu. Vấn đề là người nông dân phải chủ động thay đổi, từ sản xuất nhỏ lẻ sang hợp tác, liên kết với doanh nghiệp.
Bà Trần Thị Kim Nhung, Giám đốc Công ty TNHH Kim Đồng Thuận , chuyên bao tiêu chuối nói rằng: “Hiện công ty vẫn mua chuối của nông dân trong vùng bao tiêu với giá 6.500 đồng/kg. “Công ty dựa vào hợp đồng xuất khẩu để liên kết với nông dân với mức lợi nhuận vừa phải. Tuy nhiên, hiện tỷ lệ nông dân tham gia liên kết với các doanh nghiệp còn thấp vì họ thích làm tự do, bán cho thương lái Trung Quốc và chấp nhận chịu rủi ro về giá”.

Về vấn đề này đại diện phòng Kinh tế huyện Trảng Bom cho biết, từ mô hình thí điểm, địa phương cho triển khai đại trà với mục tiêu hình thành nên vùng sản xuất lớn, tiện lợi cho đầu tư sản xuất cũng như mời gọi doanh nghiệp đầu tư. Thời gian qua địa phương đã tích cực vào cuộc hỗ trợ nông dân chuyển đổi cây trồng; vận động nông dân chuyên môn hóa trong sản xuất nông nghiệp và tuân thủ quy trình sản xuất sạch; kêu gọi các doanh nghiệp, HTX bắt tay cùng đầu tư vào cánh đồng lớn cây chuối. Mong là về lâu dài đường đi cho chuối sẽ ổn định hơn, đồng bộ hơn.
Được biết tỉnh Đồng Nai, diện tích trồng chuối hơn 10.458 ha, năng suất đạt từ 25 đến 30 tấn/ha, sản lượng 250.000 tấn. Cây chuối ở Đồng Nai được trồng tập trung nhiều ở huyện Trảng Bom với 3.600 ha, huyện Thống Nhất với 3.500 ha, huyện Xuân Lộc với 500 ha và huyện Định Quán với 700 ha.

