Tiêu chuẩn khắt khe và quy trình 5 bước bầu chọn Tổng Bí thư khóa mới

Theo Quy định số 365 của Bộ Chính trị ban hành cuối tháng 8/2025, tiêu chuẩn dành cho chức danh Tổng Bí thư được xác lập với những yêu cầu hết sức khắt khe.

Ngoài việc đảm bảo các tiêu chuẩn chung của Ủy viên Bộ Chính trị và Ban Bí thư, Tổng Bí thư phải là cá nhân tiêu biểu nhất về đạo đức, trí tuệ và có uy tín tuyệt đối trong Đảng cũng như trong Nhân dân.

Nhân sự đảm nhiệm vị trí này được kỳ vọng là "hạt nhân" đoàn kết, có tư duy lý luận chính trị sắc sảo cùng kiến thức sâu rộng trên mọi lĩnh vực từ kinh tế, xã hội đến quốc phòng, an ninh và đối ngoại.

Đặc biệt, người đứng đầu Đảng phải thể hiện được bản lĩnh chính trị vững vàng, nhạy bén và quyết đoán trước những vấn đề phức tạp liên quan đến vận mệnh quốc gia.

Về kinh nghiệm thực tiễn, quy định nêu rõ Tổng Bí thư cần là người đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở chức vụ Bí thư tỉnh ủy, thành ủy hoặc Trưởng ban, Bộ, ngành Trung ương.

Một điều kiện quan trọng khác là nhân sự đó phải tham gia Bộ Chính trị trọn một nhiệm kỳ trở lên.

Tuy nhiên, quy định cũng mở ra cơ chế cho các "trường hợp đặc biệt" sẽ do Ban Chấp hành Trung ương Đảng trực tiếp xem xét và quyết định.

Việc bầu chọn Tổng Bí thư không chỉ dựa trên tiêu chuẩn năng lực mà còn được thực hiện qua một quy trình 5 bước nghiêm ngặt, đảm bảo tính dân chủ và tập trung trí tuệ tập thể.

Bước 1: Đoàn Chủ tịch báo cáo về yêu cầu, tiêu chuẩn Tổng Bí thư và dự kiến nhân sự Tổng Bí thư được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa trước giới thiệu, ý kiến giới thiệu của Bộ Chính trị khóa mới, kết quả giới thiệu nhân sự Tổng Bí thư của Đại hội để hội nghị tham khảo.

Bước 2: Họp tổ để thảo luận và tiến hành ứng cử, đề cử.

Bước 3: Đoàn Chủ tịch tổng hợp danh sách những người tự ứng cử, được đề cử; đề xuất những trường hợp được rút và không được rút khỏi danh sách bầu cử, báo cáo hội nghị xem xét, quyết định.

Lấy phiếu xin ý kiến của hội nghị đối với những người ứng cử, được đề cử tại hội nghị (nếu cần).

Bước 4: Lập danh sách bầu cử, hội nghị biểu quyết thông qua số lượng và danh sách bầu cử.

Bước 5: Bầu cử, kiểm phiếu, công bố kết quả bầu cử.

Theo thông lệ, Hội nghị lần thứ nhất của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV sẽ diễn ra ngay trong thời gian Đại hội để bầu ra các cơ quan lãnh đạo cao nhất gồm Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Ban Bí thư và Ủy ban Kiểm tra Trung ương. Kết quả chính thức sẽ được báo cáo và công bố trang trọng trước khi Đại hội XIV bế mạc vào ngày 25/1.

Việc xác lập tiêu chuẩn rõ ràng và quy trình khoa học không chỉ khẳng định tầm quan trọng của vị trí Tổng Bí thư mà còn thể hiện sự chuẩn bị kỹ lưỡng, bài bản của Đảng nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược đủ sức gánh vác trọng trách bảo vệ và phát triển Tổ quốc.