"Thủy Tẹt Bé Nhỏ", Nguyễn Mạnh Tuân bắt tay nhau trục lợi từ thiện, có thể bị xử lý thế nào?

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Điện Biên đã tống đạt quyết định khởi tố bị can, lệnh tạm giam đối với Nông Thị Thu Thuỷ (31 tuổi, trú tại phường Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên) về tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Việc bắt Thuỷ có liên quan đến việc Công an Điện Biên khởi tố Facebooker Nguyễn Mạnh Tuân với cùng cáo buộc. Tuân bị xác định đã lợi dụng 7 trường hợp quyên góp tiền từ thiện, chiếm đoạt 140 triệu đồng.

Theo công an, nhiều năm qua Thủy tạo dựng hình ảnh trong sáng, nhân hậu, luôn đồng cảm với những phận đời cơ cực.

Thủy thường xuyên đăng tải hình ảnh, bài viết trên Facebook cá nhân có tên "Thủy Tẹt Bé Nhỏ" kêu gọi giúp đỡ cho các hoàn cảnh khó khăn.

Trên Facebook, gần đây Thủy đăng nhiều bài ca ngợi một người là "lính bắn tỉa huyền thoại", tiêu diệt nhiều kẻ địch. Song công an xác định đây là thông tin không đúng sự thật. Sự việc gây xôn xao trên địa bàn Điện Biên và các địa phương khác.

Công an cáo buộc, từ năm 2022, Thủy bắt tay cùng Tuân để tạo các chiến dịch kêu gọi ủng hộ. Lợi dụng niềm tin của cộng đồng, Thủy và Tuân tìm kiếm và đưa lên các trường hợp bất hạnh để kêu gọi từ thiện.

Khi Tuân trao tiền cho những hoàn cảnh khó khăn và chụp ảnh lại để đăng Facebook, Thủy cũng lấy chính những hình ảnh trên rồi cắt ghép "như kiểu mình đi trao tiền".

Tính riêng trong năm 2025, Thủy đăng hơn 400 bài viết liên quan từ thiện. Từ tháng 2 đến 6/2025, Thủy lợi dụng 3 hoàn cảnh khó khăn để trục lợi 24 triệu đồng.

Nhìn nhận sự việc, Tiến sĩ luật Đặng Văn Cường cho biết, Nghị định 93/2021/NĐ-CP quy định, cá nhân có đủ năng lực hành vi dân sự tham gia vận động, tiếp nhận, phân phối nguồn đóng góp tự nguyện khắc phục khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, sự cố; hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo.

Nghị định cũng quy định, khi cá nhân đứng ra kêu gọi tổ chức cá nhân quyên góp ủng hộ từ thiện phải lập tài khoản riêng tại ngân hàng, phải ghi rõ thời gian tiếp nhận, thời gian đóng tài khoản, phải công khai số dư tài khoản, phải thông báo cho chính quyền địa phương nơi mở tài khoản và nơi tiếp nhận, hưởng thụ tiền từ thiện.

Nghị định nghiêm cấm các hành vi lợi dụng công tác vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện để trục lợi hoặc thực hiện các hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội.

Tuy nhiên, thực tế không ít các trường hợp, đối tượng xấu đã lợi dụng hoàn cảnh khó khăn của người khác hoặc dựng lên những câu chuyện không có thật để đứng ra kêu gọi quyên góp từ thiện rồi chiếm đoạt tiền của các nhà hảo tâm.

Nhiều đối tượng xây dựng hình ảnh thân thiện trên mạng xã hội, tìm cách tăng sự tương tác, nhận diện cao trên mạng xã hội rồi đưa ra những câu chuyện, những thông tin về hoàn cảnh khó khăn để kêu gọi mọi người ủng hộ, thiện nguyện sau đó chiếm đoạt một phần hoặc toàn bộ số tiền những nhà hảo tâm đã chuyển cho họ.

Hành vi chiếm đoạt tài sản có thể là bớt xén số tiền đã nhận, có thể là làm giả giấy tờ chứng từ để chứng minh đã giải ngân hoặc dựng lên câu chuyện không có thật để nhận tiền rồi chiếm đoạt toàn bộ số tiền đã nhận.

Đây là những hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm quyền sở hữu tài sản và gây ra những bức xúc trong dư luận xã hội, tùy thuộc vào phương thức thủ đoạn và hành vi cụ thể mà các đối tượng sẽ bị xử lý về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Theo ông Cường, trong vụ án này, kết quả xác minh ban đầu của cơ quan điều tra xác định đối tượng dùng tài khoản Facebook Thủy Tẹt Bé Nhỏ để xây dựng hình ảnh nhân hậu để kêu gọi từ thiện, lợi dụng ít nhất 3 hoàn cảnh khó khăn để chiếm đoạt 24 triệu đồng.

Việc bắt Thuỷ có liên quan đến việc Công an Điện Biên khởi tố Facebooker Nguyễn Mạnh Tuân với cùng cáo buộc. Tuân bị xác định đã lợi dụng 7 trường hợp quyên góp tiền từ thiện, chiếm đoạt 140 triệu đồng.

Theo quy định của pháp luật, kêu gọi tiếp nhận tiền từ thiện là hoạt động nhận ủy quyền, người nhận tiền có trách nhiệm phải chuyển giao số tiền đó cho người hưởng thụ.

Nếu lợi dụng niềm tin của các nhà hảo tâm để chiếm đoạt số tiền đã nhận từ 4 triệu đồng trở lên, người thực hiện hành vi này sẽ bị xử lý hình sự về tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo quy định tại điều 175 Bộ luật hình sự.

Điều 175 Bộ luật hình sự có hình phạt thấp nhất là phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm nếu chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 4 đến dưới 50 triệu đồng.

Nếu phạm tội có tổ chức; Có tính chất chuyên nghiệp; Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50 đến dưới 200 triệu đồng… sẽ bị phạt tù từ 2 năm đến 7 năm.

Phạm tội chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng thì bị phạt tù từ 5 năm đến 12 năm. Chiếm đoạt tài sản trị giá 500 triệu đồng trở lên sẽ bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm.

Trong việc này, bước đầu cơ quan điều tra xác định những thông tin mà các đối tượng đưa ra là có thật, sự việc có thật nhưng đã lợi dụng niềm tin của các nhà hảo tâm để chiếm đoạt tiền đã nhận nên xử lý về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Quá trình điều tra, cơ quan điều tra sẽ tiếp tục làm rõ những trường hợp mà các đối tượng tự dựng lên câu chuyện không có thật (ví dụ như câu chuyện lính bắn tỉa huyền thoại) để kêu gọi từ thiện rồi chiếm đoạt tiền của các nhà hảo tâm xem có dấu hiệu tội phạm hay không, nếu có các đối tượng có thể bị xử lý về về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

“Việc xử lý với các đối tượng như thế này sẽ đảm bảo cho lòng tốt và sự tử tế được đặt đúng chỗ, đấu tranh với các hành vi sai trái, tiêu cực, lợi dụng các hoạt động thiện nguyện để trục lợi, giữ gìn nét văn hóa truyền thống tốt đẹp của người Việt Nam” – ông Cường nêu quan điểm.