Thủ tướng nghiêm khắc phê bình 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương giải ngân đầu tư công chậm

Ngày 24/4, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị toàn quốc đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.

Phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng biểu dương 7 bộ, cơ quan và 16 địa phương đạt tỉ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân cả nước.

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng nghiêm khắc phê bình 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương có kết quả giải ngân dưới mức bình quân chung.

Thủ tướng nhấn mạnh đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của năm 2026 và cả nhiệm kỳ, không chỉ là công cụ điều hành vĩ mô mà còn là động lực then chốt để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại và mở ra không gian phát triển mới cho đất nước.

Chỉ thẳng nguyên nhân của tình trạng giải ngân chậm, Thủ tướng cho rằng kỷ luật, kỷ cương hành chính ở nhiều nơi chưa nghiêm.

Việc triển khai các chỉ đạo của Chính phủ có lúc, có nơi còn thiếu kịp thời và không nghiêm túc.

Đáng lo ngại hơn, một bộ phận cán bộ, địa phương vẫn còn tâm lý chờ đợi, né tránh, sợ trách nhiệm, đây là biểu hiện của sự thiếu quyết tâm chính trị và thiếu kiểm tra, đôn đốc trong thực thi nhiệm vụ.

Trước thực trạng này, Thủ tướng yêu cầu toàn hệ thống phải giữ vững kỷ luật hành chính và kỷ luật đầu tư công; phát huy tinh thần quyết tâm và hành động quyết liệt từ trung ương đến địa phương.

Thủ tướng yêu cầu đề cao vai trò người đứng đầu ở tất cả các cấp từ bộ, cơ quan trung ương đến cấp ủy và chính quyền địa phương. Mỗi dự án phải được phân công cụ thể cho từng lãnh đạo, cán bộ phụ trách, cá thể hóa trách nhiệm để làm cơ sở đánh giá kết quả thực hiện.

Với những đơn vị, cá nhân không đáp ứng yêu cầu, Thủ tướng chỉ đạo thay thế ngay Ban Quản lý dự án, nhà tư vấn, nhà thầu cũng như cán bộ, công chức yếu kém về năng lực và trách nhiệm. Các hành vi sai phạm, tiêu cực trong quản lý và sử dụng vốn đầu tư công phải được xử lý kiên quyết, không có vùng cấm.

Về công tác chuẩn bị đầu tư, Thủ tướng yêu cầu chỉ lựa chọn những dự án thực sự cần thiết, hiệu quả, phù hợp quy hoạch và khả năng cân đối vốn. Phải đảm bảo kỹ lưỡng từ khâu chuẩn bị, đăng ký vốn; kiên quyết loại bỏ tình trạng đăng ký dự án mang tính "giữ chỗ" và tình trạng "vốn chờ dự án" vốn gây lãng phí nguồn lực kéo dài.

Các dự án phải có kế hoạch giải ngân cụ thể. Với dự án không có khả năng giải ngân hoặc giải ngân không hết, cần kịp thời điều chuyển vốn sang các dự án có tiến độ tốt hơn và có nhu cầu bổ sung vốn thực sự.

Cũng tại hội nghị, Thủ tướng giao Bộ Xây dựng và các địa phương khẩn trương hoàn thành công tác chuẩn bị đầu tư cho tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và các tuyến đường sắt kết nối với Trung Quốc, đây là những dự án hạ tầng chiến lược, có tác động lan tỏa lớn đến toàn nền kinh tế.

Chủ tịch UBND cấp tỉnh được yêu cầu hoàn thành ngay trong quý II/2026 việc rà soát quy hoạch các mỏ nguyên vật liệu, đảm bảo đủ vật liệu phục vụ thi công các dự án đầu tư công. Tình trạng tắc nghẽn trong cấp phép mỏ đá, cát, đất cần được tháo gỡ khẩn cấp; những mỏ có sai phạm hoặc không thực hiện đúng cam kết phải bị thu hồi.

Với hàng loạt chỉ đạo thẳng thắn và quyết liệt, hội nghị lần này phát đi thông điệp rõ ràng: đầu tư công năm 2026 không có chỗ cho sự trì trệ và né tránh.