Thủ tướng nêu 8 giải pháp để kinh tế xã hội phát triển bứt phá

Tham dự phiên họp có các Phó Thủ tướng Chính phủ, các thành viên Chính phủ, lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan thuộc Chính phủ; đại diện các cơ quan: Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Ủy ban Kinh tế, Ủy ban Tài chính – Ngân sách của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội.

Phiên họp tập trung thảo luận, cho ý kiến về tình hình kinh tế - xã hội tháng 1 và triển khai Nghị quyết 01 của Chính phủ, xây dựng kịch bản tăng trưởng của các địa phương; tình hình phân bổ vốn đầu tư công và thực hiện 3 chương trình mục tiêu quốc gia; công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới.

Các đại biểu cũng đánh giá, nhận định về tình hình thế giới và khu vực đang diễn biến rất khó lường, tác động trực tiếp tới nước ta, nhất là khả năng xảy ra chiến tranh thương mại trên thế giới, đề xuất các giải pháp để phản ứng nhanh nhạy, kịp thời, không bị động, bất ngờ, không để lỡ thời cơ và giữ đà, giữ nhịp, giữ khí thế đang có để tiếp tục phát triển.

Các báo cáo, ý kiến tại phiên họp thống nhất đánh giá, ngay từ những ngày đầu năm 2025, Chính phủ đã lãnh đạo, chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương triển khai quyết liệt nghị quyết, kết luận, chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội.

Trong tháng 1, công tác chỉ đạo, điều hành quyết liệt, bao quát, toàn diện, nhưng có trọng tâm, trọng điểm; tiếp tục phát huy kinh nghiệm những năm qua và bám sát thực tiễn, tôn trọng thực tiễn, xuất phát từ thực tiễn, lấy thực tiễn làm thước đo. Các bộ, ngành, địa phương và đặc biệt là lãnh đạo Chính phủ đã theo dõi, đôn đốc công việc hằng ngày, tăng cường kiểm tra giám sát theo đúng chỉ đạo của Trung ương.

Ngay sau Hội nghị tổng kết công tác năm 2024 và triển khai nhiệm vụ năm 2025 trực tuyến đến các địa phương, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 01, 02; Thủ tướng Chính phủ ban hành Chương trình công tác năm 2025 với 468 đề án cụ thể; tập trung chỉ đạo thực hiện với phương châm:"Kỷ cương trách nhiệm; chủ động kịp thời; tinh gọn hiệu quả; tăng tốc bứt phá".

Các cấp, các ngành, các địa phương triển khai thực hiện nghiêm chỉ thị của Ban Bí thư và các chỉ thị, công điện của Thủ tướng Chính phủ về việc tổ chức đón Tết.

Trong tháng 1, Chính phủ đã ban hành 14 nghị định, 34 nghị quyết; Thủ tướng Chính phủ ban hành 240 quyết định và 3 chỉ thị. Đặc biệt, Chính phủ đã ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (với 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu, 41 nhóm chỉ tiêu, 140 nhiệm vụ cụ thể).

Cùng với đó, tập trung chỉ đạo sắp xếp lại bộ máy theo tinh thần Nghị quyết 18 và chuẩn bị phục vụ Kỳ họp bất thường sắp tới của Quốc hội. Thủ tướng Chính phủ đã kiểm tra, đôn đốc tiến độ nhiều dự án trọng điểm, khởi công đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một - Chơn Thành đoạn qua tỉnh Bình Dương; thăm hỏi, động viên chúc Tết công nhân trên công trường tại các địa phương…

Các báo cáo, ý kiến tại phiên họp cũng thống nhất đánh giá, trong tháng 1, nhìn chung, dù số ngày làm việc ít hơn cùng kỳ, tình hình kinh tế - xã hội tiếp tục xu hướng phục hồi tích cực với nhiều kết quả quan trọng, đáng ghi nhận trên các lĩnh vực.

Nổi bật là Tết Ất Tỵ 2025 diễn ra trong không khí vui tươi, đầm ấm, sum vầy, lành mạnh, an toàn, tiết kiệm; mọi người, mọi nhà đều có Tết. Đã hỗ trợ, tặng quà Tết cho trên 13,5 triệu lượt đối tượng với tổng kinh phí trên gần 8 nghìn tỷ đồng. Có 3,8 triệu đối tượng bảo trợ xã hội, người cao tuổi, trẻ em nghèo, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ, tặng quà. Chính phủ đã hỗ trợ cho người dân trên 6,6 nghìn tấn gạo. Nhiều địa phương tích cực triển khai xóa nhà tạm, nhà dột nát.

Kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn được bảo đảm. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 3,63% so với cùng kỳ. Thị trường tiền tệ, tỷ giá cơ bản ổn định; mặt bằng lãi suất cho vay duy trì xu hướng giảm. Thu ngân sách nhà nước đạt gần 276 nghìn tỷ đồng, bằng 14% dự toán, tăng 3,5% so với cùng kỳ. Kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 63 tỷ USD, cán cân thương mại xuất siêu khoảng 3 tỷ USD. An ninh năng lượng, lương thực được bảo đảm; cung ứng lao động cơ bản đáp ứng nhu cầu.

Các ngành, lĩnh vực chủ yếu có nhiều tín hiệu tích cực. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 0,6% so với cùng kỳ; trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 1,6%. Sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản phát triển ổn định mặc dù đã thiệt hại nặng nề trong bão Yagi cuối năm 2024; bảo đảm nhu cầu tăng vào dịp Tết. Thương mại, dịch vụ khá sôi động; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 1 tăng 9,5%. Khách du lịch nước ngoài đạt 2 triệu lượt, nhiều địa phương đạt doanh thu du lịch hàng nghìn tỷ đồng trong 9 ngày nghỉ Tết.

Đầu tư phát triển tiếp tục đạt kết quả tích cực. Vốn FDI đăng ký đạt 3,55 tỷ USD, tăng 21,8%. Vốn FDI thực hiện đạt 1,51 tỷ USD, tăng 2% so với cùng kỳ.

Các lĩnh vực văn hoá, xã hội được chú trọng. Các hoạt động văn hóa, thể thao mừng Đảng, mừng Xuân được chuẩn bị kỹ, bảo đảm đúng thuần phong, mỹ tục, nét đẹp truyền thống. Đời sống người dân tiếp tục được cải thiện. Tỉ lệ hộ đánh giá có thu nhập trong tháng 1/2025 không thay đổi và tăng lên so với cùng kỳ năm trước là 96%.

Chính trị - xã hội ổn định; quốc phòng, an ninh được giữ vững; trật tự an toàn xã hội được bảo đảm; phòng chống tham nhũng, tiêu cực được đẩy mạnh. Tai nạn giao thông giảm cả 3 tiêu chí.

Đối ngoại, hội nhập quốc tế được đẩy mạnh, đạt nhiều dấu ấn quan trọng; đàm phán, ký kết các điều ước, thỏa thuận quốc tế.

Các tổ chức quốc tế tiếp tục đánh giá tích cực về triển vọng tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Ngân hàng UOB, Standard Chartered, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) lần lượt dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam trong năm 2025 là 7,0%, 6,7% và 6,6%, đều ở mức rất cao so với bình quân thế giới (khoảng 3,3%).

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính cơ bản đồng tình với các báo cáo, ý kiến tại phiên họp, giao Bộ KH&ĐT, Văn phòng Chính phủ tổng hợp, tiếp thu ý kiến, sớm hoàn thiện, trình ban hành Nghị quyết phiên họp và Nghị quyết của Chính phủ về phương án, chỉ tiêu tăng trưởng cho các bộ, ngành, địa phương, trong quá trình làm thì tiếp tục báo cáo cấp có thẩm quyền để điều chỉnh phù hợp nếu cần thiết.

Thủ tướng nêu rõ, nguyên nhân kết quả đạt được là nhờ có sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Ban Chấp hành Trung ương, mà trực tiếp, thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các đồng chí lãnh đạo chủ chốt, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư; sự đồng hành, phối hợp chặt chẽ, tích cực của Quốc hội và các cơ quan trong hệ thống chính trị; sự tham gia, ủng hộ của nhân dân, doanh nghiệp; sự hợp tác, giúp đỡ của bạn bè quốc tế; sự chỉ đạo quyết liệt, sâu sát, linh hoạt, sáng tạo, có trọng tâm, trọng điểm của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và của các cấp, các ngành, các địa phương.

Bên cạnh đó, Thủ tướng chỉ rõ một số tồn tại, hạn chế, khó khăn, thách thức. Sức ép điều hành kinh tế vĩ mô, lạm phát, tỷ giá, lãi suất lớn. Cạnh tranh chiến lược gay gắt; tác động, ảnh hưởng của các chính sách của các nền kinh tế lớn. Giải ngân đầu tư công còn chậm, chưa có chuyển biến rõ nét. Tăng trưởng trong một số lĩnh vực có lúc, có nơi chưa bền vững. Hoạt động sản xuất kinh doanh một số lĩnh vực còn nhiều khó khăn. Đời sống một bộ phận người dân còn gặp khó khăn…

Về nguyên nhân của tồn tại, hạn chế, ngoài các nguyên nhân khách quan, Thủ tướng chỉ ra một số nguyên nhân chủ quan như một số khó khăn, vướng mắc thể chế chưa được tháo gỡ kịp thời; tinh thần tự lực, tự cường của các cấp, các ngành, các địa phương có nơi, có lúc chưa thể hiện rõ; một bộ phận cán bộ còn có tâm lý né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm, sợ sai…

Về bài học kinh nghiệm, cơ bản đồng ý các bài học kinh nghiệm đã nêu trong báo cáo và các ý kiến, Thủ tướng nhấn mạnh, điều quan trọng nhất là cần bám sát các chủ trương, đường lối của Đảng, các kết luận, nghị quyết của Trung ương, Quốc hội, Chính phủ, nắm chắc tình hình thực tiễn, vận dụng, phản ứng chính sách chủ động, kịp thời, linh hoạt, hiệu quả; nhìn xa trông rộng, nghĩ sâu làm lớn, coi trọng thời gian, trí tuệ và sự quyết đoán đúng thời điểm.

Tư tưởng phải thông, quyết tâm phải cao, nỗ lực phải lớn, hành động quyết liệt, hiệu quả, đã nói là làm, làm việc nào ra việc đó, làm việc nào dứt việc đó; phân công rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm. Phải tăng cường đoàn kết, nhất trí trong nội bộ từng cơ quan, đơn vị, đoàn kết trong cả hệ thống chính trị, đoàn kết toàn dân.

Nêu cao tinh thần tự lực, tự cường, nỗ lực vượt qua chính mình, "vừa nói, vừa làm, vừa hành động, vừa tuyên truyền". "Từng cơ quan đơn vị hoàn thành nhiệm vụ thì cả nước mới hoàn thành nhiệm vụ, từng tháng, từng quý đạt mục tiêu thì cả năm mới đạt mục tiêu đề ra", Thủ tướng nhấn mạnh.

Định hướng thời gian tới, về quan điểm chỉ đạo, điều hành, Thủ tướng yêu cầu bám sát các nghị quyết của Đảng, Quốc hội, sự lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, các đồng chí lãnh đạo chủ chốt, Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2021 - 2030, Kế hoạch 5 năm giai đoạn 2021 - 2025, các nghị quyết, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, căn cứ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn để triển khai thực hiện, cụ thể hóa thành kế hoạch, lộ trình thực hiện của từng cấp, từng ngành, từng địa phương và nâng cao năng lực dự báo, nắm chắc tình hình, phát huy bản lĩnh, chủ động, linh hoạt, tính cực, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, đưa ra các giải pháp đột phá.

Chỉ rõ các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu, Thủ tướng trước hết yêu cầu thực hiện đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả các kết luận, nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ, nhất là Kết luận số 123 của Trung ương về Đề án bổ sung về phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 với mục tiêu tăng trưởng đạt 8% trở lên; các Nghị quyết số 01, 02 của Chính phủ; khẩn trương ban hành và triển khai các chương trình, kế hoạch hành động theo các nhiệm vụ được giao theo chủ đề điều hành của năm 2025 là "Kỷ cương trách nhiệm; chủ động kịp thời; tinh gọn hiệu quả; tăng tốc bứt phá".

Chuẩn bị kỹ lưỡng các nội dung phục vụ Kỳ họp bất thường lần thứ 9, Quốc hội khóa XV. Trong đó, Bộ KH&ĐT chủ trì báo cáo về điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng, điều chỉnh chỉ tiêu bội chi ngân sách, nợ công… Thủ tướng cũng nhấn mạnh cần đưa tỷ trọng chi thường xuyên xuống dưới 60% trong tổng chi ngân sách.

Bộ Công Thương chuẩn bị nội dung báo cáo về cơ chế, chính sách với nhà máy điện hạt nhân. Bộ GTVT khẩn trương hoàn thiện hồ sơ về chủ trương xây dựng các tuyến đường sắt kết nối với Trung Quốc và các cơ chế, chính sách cần thiết để triển khai thực hiện; tháo gỡ vướng mắc với một số dự án BOT đường bộ.

Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện thể chế với tinh thần là "đột phá của đột phá"; tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số.

Bộ Tư pháp chủ trì, các bộ trưởng phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 30 hằng tháng về kết quả tháo gỡ các vướng mắc về thể chế và các vướng mắc cần tiếp tục tháo gỡ trong lĩnh vực quản lý.

Thực hiện nghiêm túc, hiệu quả việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo Nghị quyết số 18-NQ/TW; trước ngày 15/2 ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Thứ ba, tiếp tục ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng, tập trung làm mới các động lực truyền thống, thúc đẩy các động lực mới.

Về đầu tư, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, các chương trình mục tiêu quốc gia ngay từ đầu năm, nhất là các dự án giao thông chiến lược, sân bay, cảng biển, đường cao tốc, dự án liên vùng, liên tỉnh. Hoàn thành các công trình trọng điểm quốc gia theo Kết luận của Trung ương, đạt ít nhất 3.000 km đường bộ cao tốc và trên 1.000 km đường bộ ven biển vào cuối năm 2025. Tăng cường xúc tiến, thu hút dự án FDI có quy mô lớn, công nghệ cao, nhất là các ngành chế biến, chế tạo, điện tử, bán dẫn, hydrogen...

Về xuất khẩu, thúc đẩy thương mại hài hòa, bền vững với các nước đối tác lớn. Khai thác hiệu quả 17 FTA đã ký kết, các thị trường mới, tiềm năng như Trung Đông, Halal, Mỹ La-tinh, châu Phi; thúc đẩy đàm phán, ký kết các khuôn khổ hợp tác mới.

Về tiêu dùng, kích cầu tiêu dùng, thúc đẩy thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt. Đẩy mạnh cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam". Triển khai đồng bộ các giải pháp để đẩy mạnh thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế.

Thúc đẩy mạnh mẽ, hiệu quả, thực chất các động lực tăng trưởng mới; tập trung thực hiện hiệu quả, thực chất cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ; thúc đẩy các ngành, lĩnh vực mới nổi như: Dữ liệu lớn, điện toán đám mây, quang điện tử, công nghiệp internet, internet vạn vật, công nghiệp y sinh học, công nghiệp văn hoá, công nghiệp giải trí...

Thứ tư, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, trong đó tốc độ tăng trưởng điện năng năm 2025 khoảng 12,5%-13%. Theo dõi sát tình hình thế giới, nhất là những vấn đề mới phát sinh, việc điều chỉnh chính sách của các quốc gia, nền kinh tế lớn, đối tác quan trọng.

Điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả; phối hợp đồng bộ, hài hoà với chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm và các chính sách khác để đạt được mục tiêu đề ra. Lưu ý tận dụng dư địa về nợ công để đề xuất các giải pháp huy động nguồn lực cho đầu tư phát triển.

Thực hiện tốt các biện pháp tăng trưởng tín dụng (phấn đấu trên 16%) hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng; kiểm soát chặt chẽ tín dụng các lĩnh vực rủi ro cao; phấn đấu giảm mặt bằng lãi suất cho vay.

Tiết kiệm thêm khoảng 10% chi thường xuyên năm 2025 so với dự toán năm 2024 để bổ sung đầu tư cho tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Triển khai hiệu quả công tác thu ngân sách nhà nước, bảo đảm thu đúng, thu đủ, thu kịp thời, nhất là từ thương mại điện tử, dịch vụ ăn uống…

Tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các chính sách giảm thuế, phí, lệ phí cho người dân, doanh nghiệp. Hoàn thiện hồ sơ xây dựng dự án Nghị quyết của Quốc hội về miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp (trình Chính phủ trong quý I năm 2025).

Thứ năm, tiếp tục xử lý có kết quả các vấn đề tồn đọng, kéo dài; các bộ trưởng tăng cường kiểm tra giám sát, đi thực tế tại cơ sở. Bộ Y tế khẩn trương tiếp thu ý kiến thành viên Chính phủ, khẩn trương hoàn thiện, trình ban hành Nghị quyết của Chính phủ về tháo gỡ khó khăn cho 2 bệnh viện Việt Đức và Bạch Mai cơ sở 2.

Thứ sáu, chú trọng các lĩnh vực văn hoá, xã hội, bảo vệ môi trường, phòng, chống thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu. Chủ động chuẩn bị sớm, kỹ lưỡng cho việc tổ chức các ngày lễ lớn trong năm 2025. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, quản lý hoạt động lễ hội, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý nghiêm việc lợi dụng di tích, lễ hội, tín ngưỡng để trục lợi, hoạt động mê tín dị đoan, đánh bạc. Tạo điều kiện, không gian cho các văn nghệ sĩ sáng tạo, hoạt động theo quy định của pháp luật, đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí.

Thứ bảy, củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh; giữ vững trật tự an toàn xã hội, trong đó thực hiện nghiêm Nghị định 168 xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông; đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.

Nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế; triển khai chu đáo, thực chất, hiệu quả các hoạt động đối ngoại của lãnh đạo cấp cao; đẩy mạnh ngoại giao kinh tế; khẩn trương xây dựng các chương trình, kế hoạch cụ thể và tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp để hiện thực hóa các thoả thuận, cam kết với các đối tác quốc tế trên cơ sở kết quả các chuyến thăm, làm việc của lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

Thứ tám, chú trọng bảo đảm an sinh xã hội, không để bất cứ người dân nào bị đói, bị rét, thiếu ăn, thiếu mặc, thiếu nơi chữa bệnh, thiếu trường học. Nghiên cứu, triển khai các gói tín dụng cho nhà ở xã hội. Triển khai quyết liệt phong trào thi đua, hoàn thành "Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước trong 2025".

Thủ tướng cũng yêu cầu làm tốt công tác thi đua khen thưởng, chỉ rõ những nơi những người làm tốt, những nơi làm chưa tốt. Tăng cường công tác thông tin, truyền thông, tạo đồng thuận xã hội, nhất là truyền thông chính sách; thông tin khách quan, trung thực, lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực, lấy cái đẹp dẹp cái xấu, nhân rộng các gương người tốt, việc tốt, phát huy các giá trị tốt đẹp của dân tộc./.