Thủ tướng nêu 6 bài học kinh nghiệp để Bình Dương bứt tốc, phát triển

Cùng tham dự cuộc làm việc có Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương Nguyễn Văn Lợi, lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương và tỉnh Bình Dương.

Trước đó sáng cùng ngày, Thủ tướng đã dự hội nghị công bố Quy hoạch tỉnh gắn với xúc tiến đầu tư của Bình Dương, khảo sát hiện trường, kiểm tra tiến độ dự án cao tốc TPHCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành, tham quan Triển lãm Điện và Năng lượng 2024 và Triển lãm Tự động hóa Việt Nam 2024.

Về tiềm năng lợi thế của Bình Dương, các ý kiến tại cuộc làm việc đánh giá Bình Dương nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, cửa ngõ giao thương với TPHCM; diện tích tự nhiên 2,7 nghìn km2 (xếp thứ 44/63); dân số trên 2,82 triệu người (đứng thứ 6/63); lực lượng lao động chiếm 64% dân số (trong khi bình quân cả nước là 53%).

Tỉnh có địa hình tương đối bằng phẳng, cao, đất đai màu mỡ, hệ thống sông và tài nguyên thiên nhiên phong phú; khí hậu tương đối ổn định, hầu như không có bão, lũ lụt.

Về hạ tầng giao thông, đô thị, có các trục lộ giao thông huyết mạch của quốc gia chạy qua…, cách sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất và các cảng biển khoảng 15 km.

Về công nghiệp, Bình Dương là trung tâm công nghiệp lớn với 30 khu công nghiệp (diện tích trên 12,6 nghìn ha), 12 cụm công nghiệp (gần 800 ha). Nhiều khu công nghiệp lớn, có tỉ lệ lấp đầy cao như: Sóng Thần, Đồng An, Nam Tân Uyên, Tân Đông Hiệp A, Việt Hương, Mỹ Phước…

Đặc biệt, Bình Dương là nơi đầu tiên xây dựng khu công nghiệp VSIP, nay là một trong những điển hình kiểu mẫu về phát triển công nghiệp, thu hút đầu tư của Việt Nam.

Hệ thống giáo dục, đào tạo tương đối phát triển; bảo đảm đủ trường lớp cho con em nhân dân tỉnh và lao động nhập cư.

Tỉnh có nhiều di tích lịch sử, văn hoá (11 di tích lịch sử văn hóa được công nhận cấp quốc gia); có nhiều lễ hội được nhiều du khách biết đến như: Lễ hội Chùa Bà, lễ hội Chùa ông Ngựa, lễ hội đình thần Tân An, đình thần Dĩ An…; có nhiều làng nghề truyền thống.

Người dân tỉnh Bình Dương có truyền thống anh hùng cách mạng; cần cù lao động, cầu thị, ham học hỏi, năng động, đổi mới sáng tạo, luôn khát vọng vươn lên làm giàu cho quê hương, đất nước. Có nhiều danh nhân đóng góp cho đất nước và Bình Dương.

Theo báo cáo của tỉnh Bình Dương và các ý kiến tại cuộc làm việc, trong 9 tháng đầu năm, tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh duy trì ổn định và đạt nhiều kết quả quan trọng.

Kinh tế tiếp tục đà tăng khá ở cả 3 khu vực. GRDP 6 tháng đầu năm 2024 tăng 6,19%, cao nhất trong vòng 5 năm qua. Tốc độ tăng trưởng kinh tế ước cả năm 2024 tăng 7,28% so với cùng kỳ.

Thu ngân sách nhà nước đạt kết quả tích cực. Tổng thu ngân sách nhà nước 8 tháng đạt hơn 50,1 nghìn tỷ đồng (đạt 77% dự toán cả năm, tương đương mức bình quân chung cả nước là 78,5%).

Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 8 tăng 11,25%, 8 tháng tăng 6,04% so cùng kỳ. Xuất nhập khẩu tăng cao, xuất siêu lớn. Trong 8 tháng, xuất khẩu đạt 25,6 tỷ USD, tăng 13,7%; nhập khẩu đạt 18,2 tỷ USD, tăng 13,4%; xuất siêu 7,4 tỷ USD (cả nước xuất siêu 19,07 tỷ USD).

Thu hút FDI trong 8 tháng đạt trên 1,36 tỷ USD, tăng 4,7% so với cùng kỳ, xếp thứ 7/63. Tính đến nay, Bình Dương luôn duy trì vị thế trong nhóm 3 tỉnh thu hút FDI tốt nhất. Đến 31/8/2024, tổng vốn FDI đăng ký tại Bình Dương là hơn 41,8 tỷ USD.

Các lĩnh vực văn hóa, xã hội, giáo dục, y tế, lao động được quan tâm; triển khai hiệu quả công tác bảo đảm an sinh xã hội; đời sống nhân dân được nâng lên.

Đặc biệt, từ năm 2017, Bình Dương được công nhận là tỉnh đầu tiên trong cả nước không còn hộ nghèo, cận nghèo theo chuẩn của Trung ương.

Toàn tỉnh có 100% xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và 3/38 xã đạt nông thôn mới kiểu mẫu. Tỉnh đã xây dựng 52.000 căn hộ nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, tương đương 2,6 triệu m2 sàn; có chủ trương đầu tư mới 2 dự án nhà ở xã hội với quy mô gần 6.000 căn hộ và 4 dự án nhà ở thương mại.

Gần đây, tỉnh đã kịp thời tổ chức vận động, tiếp nhận ủng hộ trên 40 tỷ đồng và chuyển hơn 23 tỷ đồng cho đồng bào các tỉnh phía Bắc khắc phục hậu quả do cơn bão số 3 gây ra.

Quốc phòng, an ninh được giữ vững; trật tự an toàn xã hội được bảo đảm; hội nhập quốc tế được đẩy mạnh. Công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị được chú trọng; năng lực lãnh đạo của các cấp ủy đảng; chỉ đạo, điều hành của chính quyền các cấp được nâng lên.

Đáng chú ý, tỉnh có mật độ đô thị hóa cao nhất cả nước với 05 thành phố trực thuộc, tỉ lệ đô thị hóa đạt 84%. Tỉnh tiếp tục quy hoạch và triển khai đầu tư, phát triển hệ thống đô thị mới, theo mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD).

Tỉnh tập trung triển khai đầu tư các khu công nghiệp thế hệ mới, hướng đến sản xuất thông minh, sản xuất xanh theo quy hoạch. Hình thành các Khu công nghệ thông tin tập trung và Khu khoa học công nghệ trong trung tâm thành phố mới Bình Dương với quy mô 220 ha.

Về tiến độ triển khai một số dự án trọng điểm kết nối vùng, tỉnh Bình Dương cho biết, trong số 26 cây cầu theo quy hoạch và kết nối vùng với Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Tây Ninh, đến nay đã hoàn thành 12 cầu.

Ngoài những công trình đã hoàn thành đưa vào sử dụng, hiện tỉnh đang tập trung đẩy nhanh tiến độ khởi công, thi công, khánh thành các công trình giao thông trọng điểm kết nối vùng với tổng mức đầu tư khoảng 70.000 tỷ đồng (vốn ngân sách nhà nước bố trí khoảng 42.000 tỷ đồng; vốn các nhà đầu tư huy động theo hình thức đối tác công tư (PPP) khoảng 28.000 tỷ đồng).

Trong đó, đường Vành đai 3 TPHCM qua địa bàn tỉnh Bình Dương dài khoảng 26 km, phấn đấu dự kiến thông xe kỹ thuật vào dịp 30/4/2025 (sớm hơn 02 tháng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ).

Hai dự án đường Vành đai 4 TPHCM qua địa bàn tỉnh Bình Dương dài 47,5 km và đường cao tốc TPHCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành qua địa bàn tỉnh dài khoảng 52 km, đều dự kiến khởi công vào tháng 11/2024.

Dự án BOT nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 13 dài khoảng 13,8 km với tổng mức đầu tư 12.463 tỷ đồng hiện đang khẩn trương đẩy nhanh tiến độ thi công, phấn đấu đưa vào sử dụng dịp lễ 30/4/2025.

Về đường sắt, tỉnh Bình Dương chủ trì, phối hợp Bộ Giao thông vận tải và các bộ, ngành thống nhất nghiên cứu tuyến đường sắt từ Bàu Bàng xuống Dĩ An đến cảng Cái Mép - Thị Vải (Vũng Tàu).

Còn đường sắt đô thị Suối Tiên - thành phố mới Bình Dương đang được tỉnh tiến hành khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi theo quy hoạch với chiều dài khoảng 35 km, tổng mức đầu tư dự kiến 86.150 tỷ đồng (3,5 tỷ USD).

Phát biểu kết luận cuộc làm việc, Thủ tướng Phạm Minh Chính cơ bản đồng tình với các báo cáo, ý kiến tại cuộc làm việc, giao Văn phòng Chính phủ tổng hợp, ban hành thông báo kết luận cuộc làm việc.

Thủ tướng nhấn mạnh, Bình Dương có nhiều tiềm năng khác biệt, lợi thế so sánh, cơ hội nổi trội, hội tụ nhiều yếu tố để phát triển mạnh hơn nữa. Trong đó, Bình Dương có vị trí quan trọng, kết nối các vùng trọng điểm, kết nối quốc gia, quốc tế, cần khai thác tối đa thế mạnh này để phát triển.

"Chúng ta có nhiều ấn tượng, niềm vui, hạnh phúc và tự hào về những kết quả của Bình Dương trong phát triển nhanh, bền vững; xây dựng Bình Dương theo xu thế thành phố thông minh của thế giới và không còn hộ nghèo", Thủ tướng nói.

Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng đánh giá cao, biểu dương nỗ lực của cấp ủy, chính quyền, quân và dân tỉnh Bình Dương và những thành tựu quan trọng đã đạt được, đóng góp quan trọng vào kết quả chung của cả nước.

Bên cạnh những kết quả đạt được rất cơ bản, Thủ tướng chỉ ra một số tồn tại, hạn chế, khó khăn, thách thức của tỉnh như chưa lấy lại đà tăng trưởng sau đại dịch COVID-19; tăng trưởng trong 6 tháng đầu năm 2024 thấp hơn bình quân chung cả cả nước; giải ngân vốn đầu tư công, triển khai một số công trình, dự án quan trọng quốc gia còn chậm; cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh cần nỗ lực hơn nữa; phát triển bền vững, toàn diện cần chú ý hơn nữa.

Thủ tướng nhấn mạnh 6 bài học kinh nghiệm quan trọng từ thực tiễn của Bình Dương, cần làm tốt hơn nữa, hiệu quả hơn nữa trong thời gian tới.

Thứ nhất, quán triệt, triển khai sáng tạo, có hiệu quả các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước vận dụng vào điều kiện thực tiễn của địa phương, đặc biệt là đẩy mạnh phát triển các khu công nghiệp thế hệ mới, các doanh nghiệp dân tộc (nhân rộng mô hình Becamex Bình Dương).

Thứ hai, phải nắm chắc tình hình thế giới, khu vực và trong nước, phản ứng chính sách kịp thời, linh hoạt, hiệu quả. Điều này rất quan trọng vì Bình Dương hội nhập mạnh mẽ và có vai trò liên kết vùng, quốc gia, quốc tế quan trọng.

Thứ ba, phát huy mạnh mẽ tinh thần tự lực, tự cường, truyền thống đoàn kết, năng động, sáng tạo, huy động hiệu quả mọi nguồn lực; tận dụng hiệu quả mọi tiềm năng khác biệt, lợi thế so sánh, cơ hội nổi trội, vươn lên mạnh mẽ bằng sức mạnh nội sinh.

Thứ tư, công tác chỉ đạo, điều hành phải có tinh thần quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, làm việc trọng tâm, trọng điểm, đầu tư không dàn trải, làm việc nào dứt điểm việc đó. Càng áp lực thì càng phải nỗ lực, phấn đấu đạt kết quả cao nhất.

Thứ năm, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi của cấp dưới và tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực; phân công nhiệm vụ, giao việc phải rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả.

Thứ sáu, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, chủ động giải quyết công việc với tinh thần "đã nói là làm, đã cam kết là phải thực hiện"; đã làm, đã thực hiện là phải có sản phẩm cụ thể, cân đong đo đếm được; tháo gỡ khó khăn, giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp.

Định hướng thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu Bình Dương phát triển bứt phá, tăng tốc mạnh mẽ hơn nữa trên tất cả các lĩnh vực. Thủ tướng nhắc lại đề nghị Bình Dương thực hiện "3 tiên phong" gồm:

Một là, tiên phong kết nối nền kinh tế với Vùng, khu vực, quốc gia, quốc tế, nhất là kết nối giao thông xanh, số hoá với Campuchia, với Tây Nguyên qua Bình Phước, với Tây Nam Bộ qua Thành phố Hồ Chí Minh, kết nối quốc gia, quốc tế qua Cảng hàng không quốc tế Long Thành và cảng Cái Mép - Thị Vải…

Hai là, tiên phong trong chủ động phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ và kinh tế ban đêm, đặc biệt chú trọng số hoá và xanh hoá nền kinh tế.

Ba là, tiên phong trong chủ động, tích cực xây dựng các khu công nghiệp thế hệ mới, tập trung vào đổi mới sáng tạo, lập nghiệp, khởi nghiệp, ứng dụng khoa học công nghệ, thành tựu của cách mạng công nghiệp lần thứ 4, phát triển khu công nghiệp thế hệ mới theo hướng xanh, số, công nghệ cao, thông minh; chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Chỉ ra 10 nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, Thủ tướng trước hết yêu cầu khẩn trương xây dựng, hoàn thiện Kế hoạch thực hiện Quy hoạch tỉnh vừa được phê duyệt; xác định nội dung trọng tâm, tiến độ và nguồn lực thực hiện các chương trình, dự án trong Quy hoạch.

Thứ hai, ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng, kiểm soát lạm phát; làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống và khai thác hiệu quả các động lực tăng trưởng mới; tăng khả năng tiếp cận tín dụng cho người dân và doanh nghiệp, hướng tín dụng vào các ngành, lĩnh vực ưu tiên và hạ tầng giao thông.

Về đầu tư, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, nhất là các công trình, dự án trọng điểm; tiếp tục phát huy mô hình hợp tác công - tư; thu hút FDI có hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng cao.

Về xuất khẩu, nghiên cứu và phát triển khu phi thuế quan, khu thương mại tự do (phối hợp với các bộ, ngành liên quan trong xây dựng đề án, trong đó có đề xuất về vị trí, quy mô, mô hình tổ chức, thể chế, cơ chế, chính sách và đánh giá tác động một các toàn diện), hướng đến xuất khẩu và thu hút đầu tư.

Về tiêu dùng, xây dựng chương trình, kế hoạch kích cầu tiêu dùng trên địa bàn, nhất là dịp lễ, Tết cuối năm; đẩy mạnh cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam"; thúc đẩy phát triển thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt.

Về các động lực tăng trưởng mới, thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ, kinh tế tri thức, kinh tế ban đêm; đẩy mạnh liên kết vùng.

Thứ ba, phấn đấu tăng thu, mở rộng cơ sở thu, tiết kiệm chi ngân sách; quyết liệt triển khai chuyển đổi số, áp dụng hóa đơn điện tử trong quản lý thu; triệt để tiết kiệm chi thường xuyên, tăng chi đầu tư phát triển. Triển khai hiệu quả các chính sách gia hạn, giảm thuế, phí, lệ phí.

Thứ tư, phát triển hệ sinh thái công nghiệp kiểu mới; thúc đẩy chuyển đổi các khu công nghiệp sang mô hình khu công nghiệp sinh thái, công nghệ cao; ưu tiên phát triển công nghiệp chế biến, công nghiệp phụ trợ.

Tiếp tục phát triển mạnh các ngành dịch vụ mũi nhọn, hỗ trợ công nghiệp như: Thương mại điện tử, tài chính, ngân hàng, logistics, đào tạo nhân lực chất lượng cao…

Phát triển nông nghiệp để bảo đảm lương thực thực phẩm, ổn định đời sống người dân, góp phần kiểm soát lạm phát, phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái.

Thứ năm, tiếp tục đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, hiện đại; trọng tâm là hạ tầng giao thông, y tế, giáo dục, hạ tầng khu, cụm công nghiệp, hạ tầng thông tin, viễn thông, hạ tầng xanh, ứng phó biến đổi khí hậu; đặc biệt là phát triển hạ tầng giao thông kết nối vùng, quốc gia, khu vực và quốc tế.

Thứ sáu, tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, cải thiện môi trường kinh doanh, xóa bỏ cơ chế xin - cho; tăng cường đối thoại, đồng hành và giải quyết ngay những khó khăn, vướng mắc trong sản xuất kinh doanh của người dân, doanh nghiệp.

Thứ bảy, tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là trong ngành, lĩnh vực tiềm năng, ưu tiên; nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Thực hiện đồng bộ, có hiệu quả các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo, đồng thời có cơ chế, chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài; chuyển từ truyền đạt kiến thức là chủ yếu sang giáo dục toàn diện. Đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội theo các hình thức thuê và thuê mua - đây cũng là một yếu tố quan trọng để thu hút nhân lực, thu hút đầu tư.

Thứ tám, triển khai hiệu quả công tác an sinh xã hội, bảo đảm phúc lợi xã hội, phát triển toàn diện, bao trùm. Chú trọng quản lý, sử dụng hiệu quả đất đai, tài nguyên, bảo vệ môi trường, ứng phó thiên tai, biến đổi khí hậu. Bảo tồn, phát huy các giá trị văn hoá, tín ngưỡng, tôn giáo, truyền thống tốt đẹp, các di tích lịch sử, văn hoá tiêu biểu của tỉnh.

Thứ chín, giữ vững ổn định chính trị, an ninh, an toàn, an dân; tập trung đấu tranh, trấn áp tội phạm, tệ nạn xã hội.

Thứ mười, coi trọng công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Đảng và đảng viên; hoàn thành các công trình chào mừng 50 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, 80 năm Quốc khánh, chuẩn bị tổ chức tốt Đại hội Đảng các cấp, hướng tới Đại hội toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

"Bình Dương cần phát huy hơn nữa truyền thống lịch sử - văn hóa hào hùng, "miền Đông gian lao mà anh dũng", các kết quả nổi bật trên tất cả lĩnh vực trong những năm qua, tập trung phát triển bứt phá, đột phá, mạnh mẽ hơn, toàn diện hơn trong giai đoạn tới, nhất là phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ, kinh tế tri thức, phát triển nhanh nhưng bền vững, bao trùm, toàn diện, nhân văn, hài hòa giữa con người và tự nhiên, giữa kinh tế, xã hội và môi trường", Thủ tướng phát biểu.

Thủ tướng mong muốn và tin tưởng rằng, với vị trí, vai trò chiến lược của Bình Dương là cực tăng trưởng quan trọng của vùng động lực phía Nam, trong nhóm 3 địa phương có quy mô nền kinh tế lớn nhất cả nước, với đà phát triển những năm qua cùng khát vọng, quyết tâm của toàn thể Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh, thời gian tới tỉnh sẽ tiếp tục bứt phá mạnh mẽ, không ngừng phát huy vị thế là thủ phủ công nghiệp hiện đại, phấn đấu đạt vị thế thủ phủ công nghiệp hàng đầu Việt Nam, có những sản phẩm mới thông minh hơn, hiện đại hơn, phấn đấu sớm trở thành đô thị loại I, thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030, theo hướng thành phố thông minh, đáp ứng mong đợi của nhân dân.

*Cũng tại cuộc làm việc, lãnh đạo các bộ, ngành đã phản hồi và Thủ tướng đã cho ý kiến chỉ đạo về hướng xử lý với các đề xuất, kiến nghị của Bình Dương liên quan tới: Tách mặt bằng giải phóng mặt bằng khỏi dự án đầu tư công; cơ chế và hỗ trợ nguồn lực đầu tư để đến năm 2030 tỉnh Bình Dương trở thành Thành phố trực thuộc Trung ương; cơ chế, hỗ trợ nguồn lực để đầu tư các công trình, dự án trọng điểm.

Tỉnh Bình Dương cũng nêu các kiến nghị liên quan đầu tư xây dựng hoàn chỉnh dự án đường Vành đai 3 - Thành phố Hồ Chí Minh (cụ thể là nút giao Tân Vạn Nút đồ sộ nhất dự án Vành đai 3 và là một trong những nút giao phức tạp nhất Việt Nam) từ nguồn vốn dự phòng của dự án; triển khai dự án đường Vành đai 4 - Thành phố Hồ Chí Minh đoạn qua địa bàn tỉnh Bình Dương; nghiên cứu phương án phát triển tuyến đường sắt nhẹ (LRT) để kết nối với các TOD nội tỉnh; tuyến đường sắt đô thị Suối Tiên - thành phố mới Bình Dương và tuyến đường sắt Bàu Bàng - Dĩ An.

Cùng với đó là kiến nghị liên quan thành lập các khu thương mại tự do theo quy hoạch đã được phê duyệt; điều chỉnh, bổ sung các chính sách huy động các nguồn lực xã hội hóa trong lĩnh vực giáo dục, y tế để đáp ứng yêu cầu phát triển hiện nay; chính sách đào tạo, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao; sử dụng kinh phí chi thường xuyên để cải tạo, nâng cấp, mở rộng hạng mục công trình trong các dự án đã đầu tư xây dựng./.