Thủ tướng: Doanh nghiệp nhà nước không làm những việc tư nhân có thể làm được và làm tốt hơn

Cùng dự có các Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Trưởng ban Chỉ đạo: Hồ Đức Phớc, Nguyễn Chí Dũng; các Bộ trưởng, lãnh đạo các bộ, ngành, thành viên Ban Chỉ đạo; lãnh đạo các doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế Nhà nước; các chuyên gia, nhà khoa học.

Tại Phiên họp, Ban Chỉ đạo tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến vào: Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ ban hành Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 79; Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt phát triển kinh tế nhà nước; Dự thảo Quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo, đảm bảo tính thực chất, thiết thực, hiệu quả, tránh hình thức.

Sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 06/01/2026 về phát triển kinh tế nhà nước, Thủ tướng Chính phủ đã thành lập Ban Chỉ đạo Quốc gia triển khai Nghị quyết.

Theo các báo cáo, ý kiến tại phiên họp, tại Nghị quyết 79, lần đầu tiên nội hàm kinh tế nhà nước được xác định cụ thể và toàn diện. Theo đó, nền tảng kinh tế nhà nước bao gồm các nguồn lực do Nhà nước nắm giữ, quản lý và chi phối, cụ thể gồm 9 thành tố chủ yếu: Đất đai và tài nguyên; tài sản kết cấu hạ tầng; ngân sách Nhà nước; dự trữ quốc gia; Quỹ tài chính Nhà nước ngoài ngân sách; vốn Nhà nước tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ từ 50% vốn điều lệ trở xuống; doanh nghiệp Nhà nước; tổ chức tín dụng Nhà nước; đơn vị sự nghiệp công lập.

Với nhiều tư tưởng lớn, tiến bộ, Nghị quyết 79 đã xác định 05 quan điểm chỉ đạo đối với kinh tế nhà nước: (1) Giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo đảm ổn định vĩ mô, các cân đối lớn của nền kinh tế; (2) Bình đẳng trước pháp luật với các khu vực kinh tế khác; (3) Các nguồn lực kinh tế nhà nước phải được rà soát, thống kê, đánh giá, hạch toán đầy đủ; (4) Tiên phong kiến tạo phát triển, dẫn dắt, mở đường; (5) Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với kinh tế nhà nước.

Theo đó, kinh tế nhà nước cùng với các thành phần kinh tế trong nước xây dựng nền kinh tế tự chủ, tự lực, tự cường, bảo đảm an ninh kinh tế, thúc đẩy hội nhập quốc tế sâu rộng, thực chất, hiệu quả.

Đồng thời, Nghị quyết 79 đã xác định cụ thể các mục tiêu đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và các nhiệm vụ, giải pháp cho 09 nhóm thành tố nêu trên; trong đó có 37 giải pháp mới.

Các đại biểu cho rằng, trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, nhiều khó khăn, thách thức, bất định, bất ổn; để đạt được mục tiêu đề ra, phải tổ chức triển khai hiệu quả nhất Nghị quyết số 79-NQ/TW, phát huy tốt nhất vai trò của kinh tế nhà nước để "xoay chuyển tình thế, chuyển đổi trạng thái", góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đất nước cho giai đoạn 2026 - 2030.

Các bộ, cơ quan, địa phương cần phát huy tinh thần đổi mới, quyết liệt hành động, tập trung cao độ cho công tác chỉ đạo, điều hành, triển khai hiệu quả các nhiệm vụ trọng tâm của Nghị quyết 79, bảo đảm đúng tiến độ, chất lượng các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra.

Các đại biểu đề xuất một số nhiệm vụ, giải pháp về tổ chức quán triệt và đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến nội dung Nghị quyết, bảo đảm đồng thuận xã hội và chỉ đạo, lãnh đạo tổ chức triển khai Nghị quyết 79; góp ý về nội dung dự thảo Nghị quyết của Quốc hội và Chương trình hành động của Chính phủ.

Các đại biểu cho rằng, các bộ, ngành, địa phương trên cơ sở Chương trình hành động của Chính phủ triển khai Nghị quyết khẩn trương xây dựng và triển khai các chương trình, kế hoạch hành động của cơ quan, đơn vị mình; trong đó xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, lộ trình và phân công cụ thể.

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo nêu rõ tinh thần rất đổi mới trong triển khai Nghị quyết của Đảng, đảm bảo tính kịp thời, hiệu quả, tính hành động của Nghị quyết; chủ trương đúng phải triển khai nhanh, làm đến cùng, lấy hiệu quả làm thước đo, nhân dân được thụ hưởng, đất nước phát triển; với phương châm "không để lãng phí một ngày, không để chậm trễ một tuần, không để mất cơ hội trong một tháng và không để bị động trong một năm".

Thủ tướng đánh giá cao sự chuẩn bị báo cáo của Bộ Tài chính, sự tích cực, chủ động của các bộ, ngành, cơ quan, tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước trong thời gian qua, nhất là trong quá trình xây dựng Nghị quyết của Bộ Chính trị và các ý kiến phát biểu xác đáng trong cuộc họp để sớm đưa Nghị quyết đi vào cuộc sống nhanh nhất, hiệu quả nhất.

Giao Văn phòng Chính phủ tiếp thu các ý kiến để hoàn thiện, trình ban hành Thông báo kết luận Phiên họp, Thủ tướng cũng chỉ đạo Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, Cổng Pháp luật quốc gia, Cổng Thông tin điện tử Bộ Tài chính đăng tải, lấy ý kiến của nhân dân, các chuyên gia, nhà hoạt động thực tiễn về dự thảo Nghị quyết của Chính phủ ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt phát triển kinh tế nhà nước.

Thủ tướng nhấn mạnh, việc xây dựng các nghị quyết của Quốc hội và Chính phủ triển khai Nghị quyết 79 phải đáp ứng yêu cầu về "5 hóa" nguồn lực nhà nước: Tối ưu hóa; thông minh hóa quản trị; hài hóa hóa lợi ích của Nhà nước, nhân dân và doanh nghiệp; hài hòa hóa giữa triển khai Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân và triển khai Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế Nhà nước, hài hòa hóa nguồn lực một cách hợp lý giữa nguồn lực Nhà nước và nguồn lực tư nhân; xanh hóa nguồn lực; số hóa nguồn lực.

Thủ tướng yêu cầu, Nghị quyết ban hành Chương trình hành động của Chính phủ phải được xây dựng với quyết tâm phải cao, nỗ lực phải lớn, hành động phải quyết liệt, hiệu quả, xác định trọng tâm, trọng điểm, làm việc nào dứt việc đó, làm việc nào ra việc đó; phân công phải 6 rõ: Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ sản phẩm và đúng thẩm quyền.

Thủ tướng nhấn mạnh, việc xây dựng nghị quyết của Quốc hội phải thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng, nhất là 5 quan điểm chỉ đạo đối với kinh tế nhà nước trong Nghị quyết 79; nhằm sử dụng hiệu lực, hiệu quả 9 thành tố của kinh tế nhà nước, nâng cao giá trị gia tăng, tuân thủ quy luật thị trường, giảm can thiệp hành chính, giải quyết tốt quan hệ thị trường, nhà nước và xã hội.

Dự thảo Nghị quyết trình Quốc hội phải tháo gỡ được các nút thắt, điểm nghẽn trong tiếp cận nguồn lực nhà nước; thu hút được nhân tài với chế độ tiền lương, chính sách cán bộ để phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám dấn thân, dám chịu trách nhiệm.

Phân định rõ các nhiệm vụ nhà nước phải làm, giữ vai trò chủ đạo, đi đôi với cơ chế, chính sách; nhà nước không làm những việc tư nhân có thể làm được và làm tốt hơn; đồng thời mở rộng hợp tác công tư không giới hạn trên cơ sở nguồn lực nhà nước dẫn dắt, định hướng.

Hài hòa hóa giữa quyền quản lý và quyền sở hữu. Phân cấp, phân quyền quản lý rộng hơn, sâu hơn. Vừa có cơ chế, chính sách vừa có công cụ kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực.

Thủ tướng lưu ý cần rà soát kỹ các định hướng chính sách tại Nghị quyết 79 để đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt, khác với quy định của luật hiện hành hoặc chưa có quy định của pháp luật để đưa vào dự thảo Nghị quyết của Quốc hội nhằm giải quyết các vấn đề cấp bách, mang tính chất thí điểm, làm cơ sở triển khai thực hiện ngay hoặc đề xuất sửa đổi bổ sung các luật hiện hành theo lộ trình phù hợp với các vấn đề đã chín, đã rõ, trong tổng thể chung của hệ thống pháp luật.

Chỉ đạo một số nhiệm vụ cụ thể, Thủ tướng giao Bộ Tài chính tiếp thu các ý kiến, khẩn trương hoàn thiện các dự thảo trình Chính phủ, hoàn thành trong tháng 2/2026; nghiên cứu đổi mới hoàn thiện mô hình cơ quan đại diện chủ sở hữu và tái cơ cấu các tập đoàn, tổng công ty nhà nước; tiếp tục hoàn thiện chính sách thuế, phí, lệ phí…

Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục rà soát, đề xuất sửa đổi, hoàn thiện các luật liên quan, nhất là luật về đất đai, môi trường, khai thác bền vững tài nguyên. Bộ Xây dựng rà soát, hoàn thiện quy định pháp luật về quản lý, khai thác, sử dụng không gian ngầm; chính sách về nhà ở.

Bộ Nội vụ xây dựng cơ chế về thuê, tuyển dụng, bổ nhiệm giám đốc/tổng giám đốc trong doanh nghiệp. Đồng thời, thể chế hóa một số giải pháp mới về đơn vị sự nghiệp công lập như các đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tối thiểu chi thường xuyên trở lên được tự chủ về tổ chức bộ máy, tiền lương và các khoản thù lao, đãi ngộ khác, tuyển dụng và sử dụng nhân sự theo kết quả hoạt động như doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ; tập trung đầu tư phát triển đối với một số đơn vị sự nghiệp công lập quan trọng có tiềm lực, có khả năng cạnh tranh trong một số lĩnh vực nghiên cứu cơ bản, ngành công nghệ chiến lược; thí điểm thành lập bộ phận có chức năng tư vấn chuyên sâu trong các đơn vị có quy mô lớn và thực hiện việc thuê giám đốc điều hành tại các đơn vị sự nghiệp công lập; không tổ chức Hội đồng quản lý trong đơn vị sự nghiệp công lập.

Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, các Bộ, cơ quan, địa phương khác theo chức năng, nhiệm vụ được giao rà soát các nhiệm vụ, giải pháp tại Nghị quyết 79 để đề xuất hoàn thiện quy định pháp luật và các giải pháp tổ chức thực hiện hiệu quả Nghị quyết.

Thủ tướng đề nghị các thành viên Ban Chỉ đạo khẩn trương có văn bản tham gia ý kiến đối dự thảo Chương trình hành động của Chính phủ và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội; các doanh nghiệp nhà nước góp ý thể chế hóa Nghị quyết 79 để quản lý, khai thác hiệu quả các nguồn lực.

Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh tinh thần là thể chế hóa, triển khai Nghị quyết 79 linh hoạt, chủ động, phù hợp với tình hình thực tế theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mỗi cơ quan, đơn vị, địa phương, góp phần vào tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 và giai đoạn tới./.