Thông tin mới về dự án tuyến đường sắt Lim - Phả Lại

Bộ Xây dựng nhận được kiến nghị của cử tri tỉnh Bắc Ninh do Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội chuyển đến theo Công văn số 1691/UBDNGS15 ngày 28/10/2025.

Nội dung kiến nghị như sau: “Dự án tuyến đường sắt Lim - Phả Lại được triển khai từ năm 2005 nhưng đã dừng thi công từ 2011 đến nay, làm ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống, sản xuất của người dân thuộc phạm vi dự án. Vấn đề này đã được cử tri ý kiến nhiều lần, Đoàn ĐBQH tỉnh cũng đã nhiều lần có ý kiến đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành liên quan quan tâm. Đề nghị Bộ Xây dựng tiếp tục quan tâm, xem xét”.

Sau khi nghiên cứu, Bộ Xây dựng xin trả lời như sau:

Dự án Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân (Dự án) là dự án phải đình hoãn, giãn tiến độ từ năm 2011 theo Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 24/02/2011 của Chính phủ. Bộ Xây dựng ghi nhận và rất mong sự chia sẻ của chính quyền và nhân dân tỉnh Bắc Ninh về những ảnh hưởng của Dự án trong thời gian đình hoãn, giãn tiến độ.

Để phù hợp với bối cảnh mới, tình hình đầu tư Dự án, Quy hoạch mạng lưới đường sắt Việt Nam thời kỳ 2021-2025, tầm nhìn đến năm 2050 (Quyết định số 2404/QĐ-TTg ngày 29/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ) đã định hướng đầu tư tuyến đường sắt Lim - Phả Lại như sau: đầu tư tuyến đường sắt vận tải hành khách nối Hà Nội với Quảng Ninh; đối với tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân: sử dụng hạ tầng đoạn tuyến Lim - Phả Lại hiện có làm đường gom/song hành của tuyến đường bộ cao tốc Nội Bài - Hạ Long; nâng cấp, cải tạo tuyến Kép - Hạ Long - Cái Lân để vận tải hành khách kết hợp hàng hóa.

Hiện nay, Ban QLDA Đường sắt đang hoàn thiện điều chỉnh Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân theo định hướng của quy hoạch nêu trên để tiếp tục báo cáo cấp có thẩm quyền tiếp tục triển khai thực hiện, phát huy hiệu quả Dự án trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026-2030.

Cầu đường sắt dang dở thuộc dự án tuyến đường sắt Lim - Phả Lại. (Ảnh: Lao động)

Được biết, mới đây, UBND tỉnh Bắc Ninh cũng đã có công văn về việc phối hợp giải quyết dứt điểm nội dung công việc thuộc dự án tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân. Công văn gửi Ban Quản lý dự án Đường sắt; Sở Tài chính; UBND các xã, phường: Quế Võ, Bồng Lai; Chi nhánh Trung tâm phát triển quỹ đất Kinh Bắc.

Theo đó, sau khi xem xét báo cáo, đề nghị của Chi nhánh Trung tâm phát triển quỹ đất Kinh Bắc tại công văn ngày 18/12/2025 về việc báo cáo thực hiện dự án Tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân;

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Ngô Tân Phượng đề nghị Ban Quản lý dự án Đường sắt sớm làm việc trực tiếp với UBND phường Quế Võ để rà soát, thống nhất số liệu dư tạm ứng. Thời gian hoàn thành trước ngày 10.1.2026.

UBND phường Bồng Lai chủ trì, phối hợp với UBND phường Quế Võ và Sở Tài chính giải quyết dứt điểm việc thu hồi số tiền 4.636.213.200 đồng theo Kết luận của Kiểm toán nhà nước. Thời gian hoàn thành trong tháng 1.2026.

Chủ tịch UBND phường Quế Võ khẩn trương bàn giao hồ sơ cho Chi nhánh Trung tâm phát triển quỹ đất Kinh Bắc xong trước ngày 5.1.2026 để tổng hợp, trình quyết toán.

Sở Tài chính khẩn trương rà soát, phối hợp với các đơn vị để hướng dẫn địa phương thực hiện và trình UBND tỉnh phê duyệt quyết toán các chi phí theo quy định.

Được biết, dự án tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân được Thủ tướng phê duyệt đầu tư từ năm 2004 bằng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ, dài 131 km, nối ga Yên Viên với cảng Cái Lân, tổng mức đầu tư hơn 7.660 tỉ đồng. Dự án được chia thành 4 tiểu dự án độc lập, khởi công năm 2008, dự kiến hoàn thành năm 2011.

Tuy nhiên đến năm 2011, dự án bị đình hoãn do chủ trương cắt giảm đầu tư công của Chính phủ. Trong 4 tiểu dự án, chỉ có đoạn Hạ Long - cảng Cái Lân (dài 5,6 km) được đưa vào sử dụng năm 2014, còn 3 tiểu dự án khác dở dang.

Ngoài lãng phí từ các hạng mục thi công dở dang, dự án còn khối vật tư, thiết bị trị giá hàng trăm tỷ đồng chưa sử dụng (ray, động cơ, tà vẹt...). Bộ Giao thông Vận tải (cũ) đã bàn giao số vật liệu này cho Tổng công ty Đường sắt Việt Nam bảo quản.

Hồi tháng 6.2025, Bộ Xây dựng đánh giá cần điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án trên, do kết quả dự báo nhu cầu vận tải hàng hóa thấp.

Với quy mô đầu tư được điều chỉnh, dự án đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân sẽ có tổng đầu tư mới là 9.989 tỉ đồng. Trong đó, chi phí đã thực hiện là 4.429 tỉ đồng, còn cần 5.560 tỉ đồng để hoàn thành dự án.