Thông qua Đề án công nhận Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I

Theo Tờ trình tại kỳ họp, ngày 20/6/2026 Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 52-KL/TW thống nhất chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trên cơ sở địa giới hành chính tỉnh Bắc Ninh; ngày 1/6/2026, Bộ trưởng Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 836/QĐ BXD về việc phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, định hướng đô thị Bắc Ninh là đô thị loại I với vai trò là trung tâm quốc gia, chức năng tổng hợp, cực tăng trưởng vùng Đồng bằng sông Hồng.

Do đó, việc xây dựng Đề án công nhận đô thị Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I là cần thiết, phù hợp với các quy định hiện hành; đồng thời, là cơ sở để thực hiện các thủ tục thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương.Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Bắc Ninh mới có 99 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó có 33 phường, 66 xã. Toàn tỉnh có tổng dân số gần 4 triệu người. Trong đó tổng dân số tại các phường gần 1,8 triệu người (đạt tỷ lệ 45,09%); tổng dân số các thị trấn, các khu vực nội thị (là các đô thị loại III sau chuyển tiếp) là 632.791 người.

Tỷ lệ đô thị hóa đạt 60,96%. Đến nay, toàn tỉnh có 3 đô thị loại II gồm Bắc Giang, Kinh Bắc và Từ Sơn; có 22 đô thị loại III. Danh mục phường đạt mức quy định trình độ phát triển đô thị đối với đơn vị hành chính trong đô thị: Có 11 phường đạt mức quy định trình độ phát triển đô thị loại II, 22 phường đạt mức quy định trình độ phát triển đô thị loại III. 

Theo quy định tại Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 ngày 24/12/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về phân loại đô thị, đô thị loại I được phân loại thành 3 nhóm tiêu chí với 15 tiêu chuẩn (đô thị loại I phải đạt tối thiểu 12/15 theo quy định và trong đó: tiêu chí Vai trò, vị trí và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội đạt tối thiểu là 5/6 tiêu chuẩn; tiêu chí mức độ đô thị hóa đạt tối thiểu là 3/4 tiêu chuẩn; tiêu chí trình độ phát triển hạ tầng và tổ chức không gian đô thị đạt tối thiểu là 4/5 tiêu chuẩn).

Qua rà soát, phân tích, đánh giá, tổng hợp hiện trạng khu vực nghiên cứu lập Đề án, đối chiếu với các tiêu chí đô thị loại I được quy định, kết quả đánh giá tỉnh Bắc Ninh đạt tiêu chuẩn của đô thị loại I. Cụ thể, với tiêu chí vị trí, vai trò và điều kiện phát triển kinh tế xã hội, tỉnh Bắc Ninh đạt 5/6 tiêu chuẩn. Trong đó, các tiêu chuẩn đạt gồm: Đã triển khai đầu tư, xây dựng một trong các khu chức năng hoặc thuộc khu chức năng vai trò cấp quốc gia, quốc tế; là trung tâm tổ chức từ 2 sự kiện quốc tế cấp khu vực trở lên bình quân 3 năm gần nhất.

Tốc độ tăng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) trong 3 năm gần nhất đạt hoặc vượt tốc độ tăng tổng sản phẩm trong nước (GDP); thu hút đầu tư trong nước hoặc đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thuộc nhóm 10 tỉnh, thành phố đứng đầu trong cả nước (năm 2025, thu hút FDI tỉnh đạt hơn 5,7 tỷ USD, xếp hạng 2 cả nước); thuộc nhóm các địa phương không nhận bổ sung cân đối từ ngân sách trung ương. Tỉnh chưa đạt tiêu chuẩn thu nhập bình quân đầu người/năm cao hơn thu nhập bình quân đầu người/ năm của cả nước trong 3 năm gần nhất.

Với tiêu chí mức độ đô thị hóa, có 3/4 tiêu chuẩn đạt gồm: Quy mô dân số đô thị từ 2.5 triệu người (tỉnh có gần 4 triệu người); tỷ lệ đô thị hoá đạt từ 45% (tỉnh Bắc Ninh có tỷ lệ đô thị hóa đạt 60,96%); tổng quy mô dân số các đô thị loại II ≥ 600.000 người (tỉnh có quy mô dân số tại đô thị loại II là 945.093 người). Tỉnh chưa đạt tiêu chuẩn có 50% số phường trở lên trên tổng số phường đạt trình độ phát triển đô thị loại II.

Với tiêu chí trình độ phát triển hạ tầng và tổ chức không gian đô thị có 4/5 tiêu chuẩn đạt. Trong đó các tiêu chuẩn đạt gồm: Có từ 2 đầu mối hạ tầng giao thông cấp khu vực và quốc tế, cửa ngõ chính, trung tâm kết nối vùng; có giao thông vận tải hành khách công cộng bao phủ 100% đô thị loại II; có từ 5 công trình kiến trúc, khu nhà ở, khu đô thị đã được đầu tư xây dựng đạt giải thưởng quốc gia, quốc tế.

Phát triển đô thị bền vững đạt một trong các tiêu chuẩn: đô thị thông minh mức độ 1 hoặc 50% số lượng đô thị loại II, loại III có năng lực chống chịu, thích ứng với biến đổi khí hậu đạt mức khá trở lên (tỉnh đạt tối thiểu mức độ 1 đối với đô thị thông minh cấp tỉnh; năng lực chống chịu và thích ứng với biến đổi khí hậu của các đô thị loại II, loại III trên địa bàn tỉnh đạt mức khá trở lên). Tiêu chuẩn chưa đạt là tỉnh chưa được cấp có thẩm quyền công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới.

Bế mạc kỳ họp, với 100% đại biểu có mặt tán thành, Hội đồng nhân dân tỉnh Bắc Ninh khóa XX, nhiệm kỳ 2026-2031 đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về Đề án công nhận tỉnh Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I.