Thổ Nhĩ Kỳ: Hồ Tuz nổi tiếng 'phơi đáy' vì hạn hán

Hồ Tuz có diện tích 1.665 km vuông, nằm ở miền trung Thổ Nhĩ Kỳ và là hồ muối lớn thứ hai tại đất nước này. Đây đồng thời cũng là một địa điểm tham quan du lịch nổi tiếng với cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp, kì vĩ.

Suốt nhiều thế kỷ, đây là nơi cho những đàn hồng hạc khổng lồ di cư và sinh sản nhờ thời tiết ấm áp cùng nguồn thức ăn là các loài tảo ở vùng nước nông của hồ.

Tuy nhiên, vào mùa hè năm nay, đợt hạn hán kéo dài đã khiến hơn hàng nghìn con hồng hạc chết khô. Xác hồng hạc nằm rải rác trong lòng hồ nứt nẻ tạo nên một tượng đau lòng.

“Có khoảng 50.000 con hồng hạc con đã chết vì thiếu nước.” - Fahri Tunc, Nhiếp ảnh gia kiêm Phụ trách khu vực của Doga Dernegi – một tổ chức môi trường tại Thổ Nhĩ Kỳ, cho biết. “Đó là một cảnh tượng cực kỳ tồi tệ mà tôi sẽ không thể quên được trong suốt cuộc đời mình. Tôi hy vọng sẽ không phải chứng kiến hình ảnh đó thêm một lần nữa”.

Các chuyên gia khí hậu cảnh báo rằng toàn bộ lưu vực biển Địa Trung Hải, bao gồm cả Thổ Nhĩ Kỳ, đang có nguy cơ bị sa mạc hóa nghiêm trọng.

Một số hồ khác tại Thổ Nhĩ Kỳ cũng đang gặp tình trạng khô cạn tương tự khi nước rút thấp đến mức báo động.

Thậm chí vào tuần trước, tại hồ Van ở phía đông đất nước, các tàu đánh cá đã không thể tiếp cận bến tàu sau khi mực nước giảm bất thường. Hồ Van là hồ lớn nhất tại Thổ Nhĩ Kỳ và khu vực sơn nguyên Armenia, cũng là một trong những hồ nội lưu lớn nhất thế giới.

Levent Kurnaz, Giáo sư Khoa học khí hậu tại Trung tâm Nghiên cứu Chính sách và Biến đổi Khí hậu, Đại học Bogazici ở Istanbul cho rằng nguyên nhân của tình trạng trên là do nhiệt độ tăng cao, nhu cầu lớn nước tưới tiêu trong nông nghiệp trong khi lượng mưa lại giảm. "Lúc này, tình trạng tồi tệ diễn ra trên khắp Thổ Nhĩ Kỳ." – ông nói.

Một nghiên cứu dựa trên hình ảnh vệ tinh do Đại học Ege của Thổ Nhĩ Kỳ thực hiện cho thấy mực nước ở hồ Tuz đã bắt đầu giảm từ năm 2000. Cũng theo nghiên cứu này, hồ đã hoàn toàn cạn nước trong năm nay do nhiệt độ tăng, tình trạng bốc hơi mạnh còn lượng mưa không đủ lớn.

Thành phố Konya ở trung tâm bán đảo Tiểu Á, bao gồm cả khu vực gần hồ Tuz, từng được biết đến như là vựa lúa mì của Thổ Nhĩ Kỳ. “Tuy nhiên, các nông trại tại đây hiện đã chuyển sang trồng các loại cây có lợi nhuận cao nhưng cần nhiều nước như ngô, củ cải đường và cỏ linh lăng. Người nông dân đã khoan hàng nghìn giếng nước ngầm không giấy phép, trong khi các dòng suối cung cấp nước cho hồ đã cạn kiệt hoặc thay đổi dòng chảy”, ông Fahri Tunc cho biết thêm.

Các tổ chức môi trường cáo buộc những chính sách nông nghiệp kém hiệu quả của chính phủ là nguyên nhân chính trong việc gây suy thoái các hồ tại Thổ Nhĩ Kỳ.

“Nếu bạn không chăm lo tốt cho những người nông dân, họ sẽ trồng bất cứ thứ gì mang lại lợi nhuận, dù đó là loại cây cần rất nhiều nước để canh tác. Và nếu bạn chỉ đơn giản nói với họ điều này là trái phép, thì họ sẽ không bỏ phiếu cho bạn trong cuộc bầu cử tiếp theo” – giáo sư Kurnaz nhận định.

Hạn hán và cái chết của hàng nghìn con chim hồng hạc tại hồ Tuz chỉ là một trong hàng loạt thảm họa sinh thái tại Thổ Nhĩ Kỳ trong năm nay, được cho là một phần của biến đổi khí hậu.

Vào tháng 7, các trận cháy rừng đã tàn phá nhiều khu rừng dọc theo bờ biển phía nam đất nước, khiến tám người thiệt mạng và hàng nghìn người phải đi lánh nạn. Nhiều phần của bờ biển phía bắc Biển Đen đã bị lũ lụt tấn công khiến 82 người thiệt mạng.

Trước đó, một lớp bùn biển, nguyên nhân là do nhiệt độ tăng cao và yếu kém trong việc quản lý chất thải, đã bao phủ biển Marmara, đe dọa các sinh vật biển.

Mặc dù Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những quốc gia đầu tiên ký Hiệp ước Paris về biến đổi khí hậu vào tháng 4/2016, nhưng mới chỉ phê chuẩn nó vào ngày 6/10 vừa qua.

Đây cũng là quốc gia G20 cuối cùng thông qua hiệp ước. Lý do là bởi các nhà lập pháp tại Ankara cho rằng Thổ Nhĩ Kỳ không thể được xem là một quốc gia phát triển như một phần trong Hiệp ước này.