Thiết lập “đỉnh” mới và tiến tới “đỉnh” cao hơn…
Năm 2017 được đánh giá là một năm thành công toàn diện của ngành Công Thương với rất nhiều “đỉnh” mới được thiết lập như kim ngạch xuất nhập khẩu, thoái vốn nhà nước tại Sabeco.
Nở rộ hình thức cho vay tài chính sinh viên
Audio Tài chính Plus: Việt Nam trúng thầu 141.000 tấn gạo xuất khẩu sang Indonesia
Tin nên đọc
Tuy nhiên, ngành vẫn còn nhiều vấn đề phải giải quyết triệt để, quyết liệt trong năm 2018 mới có thể giữ vững những kết quả đã đạt được.
Những thành tựu vượt bậc
Theo báo cáo của Bộ Công Thương, năm 2017, sản xuất công nghiệp của Việt Nam tăng trưởng mạnh với chỉ số sản xuất toàn ngành tăng 9,4%, cao hơn nhiều so với mức tăng 7,4% của năm 2016 và vượt mức chỉ tiêu kế hoạch đã được đặt ra từ đầu năm (tăng 7,1- 8%).
Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục ghi nhận sự tăng trưởng cao (tăng 14,5%, cùng kỳ năm 2016 chỉ tăng 11,2%, năm 2015 tăng 10,5%), là động lực chính cho tăng trưởng chung của toàn ngành công nghiệp trong năm 2017.
Trong năm qua, việc Samsung tiếp tục mở rộng đầu tư cũng được đánh giá là một sự kiện lớn, mang lại sự tăng trưởng đáng kể cho ngành công nghiệp chế biến, chế tạo.
Tại cuộc họp tổng kết của ngành Công Thương, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cũng đánh giá mô hình tăng trưởng công nghiệp có sự chuyển đổi rõ nét, tích cực, nhiều sản phẩm công nghiệp chủ lực tăng rất mạnh từ giày da, cao su, kim loại đúc sẵn, sắt thép, điện tử...
Tuy nhiên, Thủ tướng nhấn mạnh, cần phải gia tăng giá trị nhiều hơn nữa cho ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, bởi chỉ có thể bằng con đường duy nhất “gia tăng giá trị sản phẩm”, nền kinh tế Việt Nam, thương hiệu các sản phẩm Việt Nam mới đứng vững trên trường quốc tế.
Thủ tướng nói: "Hiện nay 1 kg café xuất khẩu được 2 USD, trong khi 1 ly café chế biến cũng có giá trị 2 USD.nh là chỉ có thể nhờ vào áp dụng khoa học công nghệ. Đó là lý do mà các bộ, ngành cần phải hợp tác chặt chẽ với nhau nhiều hơn nữa để đạt được kết quả tốt hơn năm 2017.
Bộ trưởng Bộ Khoa học Công nghệ (KHCN) Chu Ngọc Anh cho rằng, cái gốc để kinh tế Việt Nam dựa vào chính là chiến lược công nghiệp.
Để phát triển kinh tế, “cái gốc” này phải chặt chẽ. Bộ trưởng Chu Ngọc Anh thông tin, sự hợp tác chặt chẽ về công nghệ hiện đã được 2 Bộ Công Thương và KHCN triển khai trong 9 tháng, quan trọng là ứng dụng KHCN trong tái cơ cấu ngành, đã phối hợp trên cả 3 mặt trận là công nghệ, tiêu chuẩn đo lường chất lượng và sở hữu trí tuệ.
Cũng theo báo cáo của Bộ Công Thương, năm 2017 là một năm đặc biệt thành công của xuất khẩu. Lần đầu tiên, xuất khẩu của Việt Nam đã vượt mốc 200 tỷ USD, với mức tăng trưởng trên 21%, là mức tăng rất ấn tượng trong bối cảnh tăng trưởng thương mại toàn cầu vẫn đang ở mức thấp, nhiều thị trường quay trở lại xu hướng bảo hộ trong nước, hạn chế nhập khẩu.
Ngoài ra, một nỗ lực đáng ghi nhận với ngành là đã kiểm soát tốt khâu nhập khẩu, qua đó đã tạo thặng dư thương mại ở mức 2,7 tỷ USD.
Như vậy, sau nhiều năm liền kinh tế Việt Nam luôn nhập siêu thì năm 2017, với kim ngạch xuất nhập khẩu 425 tỷ USD, trong đó, nhập khẩu đạt 213,8 tỷ USD, xuất khẩu đạt hơn 211 tỷ USD, đã đánh dấu việc chuyển biến tích cực của Việt Nam, từ nhập siêu sang xuất siêu ở mức tương quan khá lớn (chênh lệch 2,7 tỷ USD).
Đây là một trong những yếu tố quan trọng để góp phần bảo đảm cho các cân đối vĩ mô khác của nền kinh tế.
Nâng cao tâm thế hàng Việt Nam
Đánh giá về chuyển biến tích cực này, Bộ trưởng Bộ Công Thương cho rằng, đây là thành quả của rất nhiều bộ, ngành và các bộ phận phối kết hợp chặt chẽ với nhau, từ công tác hoạch định chính sách của Bộ đến công tác thăm dò thị trường của đại diện các thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, sự vào cuộc của các hiệp hội và sự quyết liệt của doanh nghiệp.
Bộ trưởng khẳng định: “Công tác khai thác cơ hội từ cam kết hội nhập đã được thực hiện có hiệu quả hơn nhiều năm trước. Ở tất cả các thị trường mà Việt Nam có ký kết hiệp định thương mại tự do đều ghi nhận tăng trưởng vượt trội”.
Tuy nhiên, đại diện các hiệp hội ngành nghề vẫn cho rằng, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam có thể tăng cao hơn nữa nếu Việt Nam tận dụng được tất cả các điều khoản của các hiệp định thương mại tự do đã ký kết.
Đại diện Hiệp hội Da giày túi xách Việt Nam cho rằng, nhiều doanh nghiệp, hiệp hội vẫn lúng túng trong lựa chọn và thâm nhập thị trường, do vậy, mong muốn công tác phân tích thị trường phải sâu sắc hơn nữa để doanh nghiệp hướng vào thị trường tiềm năng, phát huy hết năng lực của mình.
Trên cơ sở những ý kiến này, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh cho biết, Bộ sẽ chú trọng lựa chọn các mặt hàng có thế mạnh để xúc tiến xuất khẩu vào các thị trường theo từng giai đoạn cụ thể nhằm phát triển thị trường theo hướng đa dạng hóa thị trường, tìm kiếm khả năng mở rộng các thị trường xuất khẩu mới còn tiềm năng, đồng thời củng cố và mở rộng thị phần hàng hóa Việt Nam tại thị trường truyền thống, thị trường là đối tác trong các hiệp định thương mại tự do.
Ngoài ra, để giữ vững và phát huy những thành tựu đã có, Bộ Công Thương sẽ lên kế hoạch theo dõi sát tình hình nhập khẩu, phát hiện những mặt hàng nhập khẩu gia tăng đột biến và làm rõ nguyên nhân, chủ động tham mưu, triển khai thực hiện những biện pháp kịp thời nhằm tăng cường quản lý, kiểm soát phù hợp với thông lệ quốc tế.
Bộ Công Thương khẳng định, hiện nay, xu hướng phát triển thị trường nội địa tại các quốc gia đang diễn ra khá phổ biến. Việt Nam không là ngoại lệ.
Trước mắt, Bộ vẫn sẽ tiếp tục đẩy mạnh các chương trình hỗ trợ tiêu thụ nông sản, đẩy mạnh công tác xúc tiến thương mại nội địa, tiếp tục thực hiện chương trình hành động hưởng ứng Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.
Tuy nhiên, Thủ tướng cho rằng, phải nâng cao tâm thế hàng Việt Nam để chiếm lĩnh thị trường vừa để giữ vững thị trường trong nước, vừa để khẳng định thương hiệu hàng Việt Nam trên trường quốc tế.
Thủ tướng lưu ý, Bộ Công Thương cần phải đề xuất mạnh mẽ hơn để đạt được yêu cầu này vì Việt Nam sắp tới tham gia hiệp định thương mại tự do với châu Âu, RCEF, TPCPP, do đó nguồn hàng chất lượng phải dồi dào để tận dụng đầy đủ nhất những cơ hội mới. Từ đó mới có thể thực hiện được ước mơ 50 ngành hàng có kim ngạch xuất khẩu 1 tỷ USD.
Thoái vốn nhà nước là để chống tham nhũng và tiêu cực trong điều hành
Trong năm 2017 thành công về nhiều mặt, trong đó, đáng kể nhất là việc thoái vốn tại Tổng Công ty Bia rượu nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) thành công ngoài mong đợi thì ngành Công Thương cũng vẫn còn nhiều vấn đề cần phải khắc phục trong năm 2018.
Vấn đề lớn, nổi cộm phải tiến hành ngay chính là công tác sắp xếp đối mới doanh nghiệp nhà nước, thoái vốn nhà nước tại các doanh nghiệp.
Sự kiện thoái vốn tại Sabeco thành công với 110.000 tỷ đồng thu được vào cuối năm 2017 được ghi nhận như một điểm sáng lớn của Bộ Công Thương trong lĩnh vực này. Theo Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, một trong những nguyên nhân đưa đến thành công này chính là thời điểm IPO.
Thủ tướng nói: “Nếu chúng ta chọn thời điểm thoái vốn đầu năm chắc sẽ chỉ nhận được khoảng 1-2 tỷ USD, chứ không phải con số gần 5 tỷ USD đã đạt được”.
Hiện Bộ Công Thương đã trình các đề án thoái vốn tại nhiều doanh nghiệp, tập đoàn của Bộ nhưng công tác này vẫn chưa được triển khai quyết liệt, chưa chủ động khiến tốc độ thoái vốn nhà nước chậm, không đạt hiệu quả như mong muốn dù lộ trình đã được thông qua.
Thủ tướng nhấn mạnh, về vấn đề này, không chỉ riêng ngành Công Thương chậm trễ mà nhiều bộ, ngành địa phương cũng vẫn thụ động trong công tác này, chưa ý thức được chủ trương thoái vốn của Nhà nước không chỉ nhằm mục đích thu hút tiền về để tái đầu tư.
Thủ tướng nhấn mạnh: “Cổ phần hóa hay thoái vốn không chỉ là thu hút lượng vốn lớn vào đầu tư mà còn là chống tham nhũng và tiêu cực trong giám sát và điều hành”.
Do đó công tác thoái vốn nhà nước, cổ phần hóa phải được tiến hành với tốc độ nhanh hơn nhưng vẫn phải đảm bảo công khai, minh bạch, chống thất thoát vốn nhà nước trong các cuộc cổ phần hóa. Theo đó, nhiệm vụ ngay đầu năm 2018 của Bộ Công Thương là phải giám sát chặt chẽ công tác thoái vốn của Công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn, Tổng Công ty Dầu Việt Nam và Công ty Điện lực dầu khí.
