Thị trường trái phiếu doanh nghiệp ghi nhận tín hiệu hồi phục sau khi nghị định 08 có hiệu lực

Nghị định mới về trái phiếu doanh nghiệp: Là bước đi tích cực, nhưng còn nhiều việc phải làm

Nghị định mới về trái phiếu doanh nghiệp: Củng cố lại niềm tin của thị trường

Hoạt động phát hành hồi phục

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang hồi phục trở lại sau khi Nghị định 08 sửa đổi bổ sung và ngừng hiệu lực thi hành một số điều tại Nghị định quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế được ban hành.

Trong chưa đầy 1 tháng, nhiều doanh nghiệp đã phát hành trái phiếu thành công, phần nào giải tỏa được tình trạng doanh nghiệp khất nợ trái phiếu như thời gian qua.

Theo các chuyên gia của Công ty CP Chứng khoán VNDirect, trong quý I/2023, có 14 đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp trong nước thành công. Tổng giá trị phát hành đạt hơn 28.300 tỷ đồng, tăng 59% so với quý IV năm ngoái.

Hoạt động phát hành riêng lẻ bắt đầu có sự phục hồi khi có 9/11 đợt phát hành riêng lẻ trong quý I/2023 được phát trong khoảng thời gian này.

Trong đó có 11 đợt phát hành riêng lẻ với tổng giá trị phát hành là 24.400 tỷ đồng, chiếm 86,2% tổng giá trị phát hành.

Tuy nhiên theo VNDirect, các đợt phát hành riêng lẻ lớn trong quý I/2203 đều là của của các doanh nghiệp ít có tên tuổi, thông tin về các doanh nghiệp này cũng rất hạn chế, thậm chí có doanh nghiệp tính tới thời điểm phát hành chỉ có thời gian thành lập chưa đến 1 năm.

Bất động sản là nhóm ngành có tỷ trọng phát hành trái phiếu doanh nghiệp lớn nhất trong quý I/2203 khi chiếm hơn 85% tổng giá trị phát hành, theo sau là nhóm Tập đoàn đa ngành và nhóm Ngân hàng với tỷ lệ phát hành chiếm lần lượt là 12,35% và 1,41% tổng giá trị phát hành.

Các doanh nghiệp có giá trị phát hành riêng lẻ lớn nhất trong quý I/2023 bao gồm: Công ty TNHH Phát triển đô thị Hưng Yên phát hành 7.200 tỷ đồng trái phiếu không lãi suất có kỳ hạn 12 tháng, CTCP Đầu tư kinh doanh và phát triển Đô thị Ngôi Sao Phương Nam phát hành 4.695 tỷ đồng trái phiếu có lãi suất 13%/năm kỳ hạn 18 tháng, Công ty TNHH Kinh doanh nội thất Luxury Living phát hành 4.800 tỷ đồng trái phiếu có lãi suất 9%/năm kỳ hạn 5 năm, CTCP Đầu tư và Kinh Doanh Nam An phát hành 4.700 tỷ đồng trái phiếu có lãi suất 13% kỳ hạn 18 tháng, Công ty TNHH Kinh doanh Bất động sản Dream City Villas phát hành 2.300 tỷ đồng trái phiếu có lãi suất 6%/năm kỳ hạn 5 năm.

Đáng chú ý, các đợt phát hành riêng lẻ lớn này đều là các đợt phát hành được thực hiệc sau khi Nghị định 08 được ban hành.

Trong khi Tập đoàn Masan là doanh nghiệp có giá trị trái phiếu phát hành ra công chúng lớn nhất trong quý I/2023, có tổng giá trị phát hành thành công là 3.500 tỷ đồng, kỳ hạn 5 năm theo lãi suất thả nổi.

Nghị định 08 xử lý một số điểm nghẽn trên thị trường

Theo VNDirect, Nghị định 08 được ban hành đã tạo ra hành lang pháp lý cần thiết để xử lý một vài điểm nghẽn hiện tại trên thị trườn.

Thứ nhất, Nghị định 08 tạo cơ sở pháp lý để tổ chức phát hành thỏa thuận về việc điều chỉnh một số điều khoản của trái phiếu, đặc biệt là việc gia hạn thời điểm đáo hạn. Trước đó một số tổ chức phát hành đã tự thảo thuận với trái chủ nhưng chưa có cơ sở pháp lý cụ thể nên việc thỏa thuận gặp nhiều khó khăn và tỷ lệ thành công thấp. Theo quan sát của chúng tôi, sau khi Nghị định 08 được ban hành đã có những tổ chức phát hành đầu tiên đạt được thỏa thuận với các trái chủ về việc gia hạn thời hạn một số lô trái phiếu đến hạn như Tập đoàn Novaland, CTCP Hưng Thịnh Land, Tập đoàn Tiến Phước, CTCP BCG Energy.

Thứ hai, cho phép tổ chức phát hành thanh toán nghĩa vụ nợ và lãi trái phiếu bằng các tài sản hợp pháp khác. Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp đang gặp khó khăn về dòng tiền như hiện nay thì giải pháp này cũng mở ra một lựa chọn khả thi cho doanh nghiệp (trong trường hợp trái chủ đồng ý).

Tuy nhiên, việc thỏa thuận có được trái chủ chấp thuận hay không sẽ phụ thuộc vào các điều khoản cụ thể, trong đó bao gồm tính pháp lý, định giá của các tài sản mà doanh nghiệp đưa ra thanh toán cho các trái chủ.

Thứ ba, tăng tỷ lệ phát hành trái phiếu doanh nghiệp thành công thông qua việc hoãn thực thi một số điều khoản như quy định nhà đầu tư chuyên nghiệp hoặc tăng thời gian phân phối.

Thứ tư, giãn xếp hạng tín nhiệm bắt buộc đến 1/1/2024 sẽ giúp tăng khả năng tiếp cập huy động vốn qua kênh phát hành trái phiếu riêng lẻ đổi với một số doanh nghiệp.

Dù vậy, VnDirect cũng cho rằng Nghị định 08 cho phép tạm ngưng các quy định: quy định xếp hạnh tín nhiệm bắt buộc và quy định nhà đầu tư chuyên nghiệp là những yếu tố giúp hoạt động phát hành riêng lẻ phục hồi trong khoảng thời gian này

Dù vậy các đợt phát hành riêng lẻ lớn trong quý I/2023 đều là của của các doanh nghiệp ít có tên tuổi , thông tin về các doanh nghiệp này cũng rất hạn chế, thậm chí có doanh nghiệp tính tới thời điểm phát hành mới chỉ có thời gian thành lập chưa đến 1 năm.

Trong bối cảnh niềm tin của các nhà đầu tư cá nhân chưa trở lại, tỷ lệ phân phối cho các nhà đầu tư cá nhân của của các lô trái phiếu mới phát hành này là rất hạn chế, người mua chủ yếu là các tổ chức, do đó các chuyên gia của VNDirect cho rằng những đợt phát hành này chỉ mang tính cục bộ, có thể.

Các chuyên gia của VNDirect nhận định, để thị trường có thể phục hồi bền vững thì cần phải có thêm những giải pháp đồng bộ khác để khôi phục lại niềm tin của nhà đầu tư và giải quyết được vấn đề mất thanh khoản như hiện nay của thị trường.

Thứ nhất, cần thêm nhiều giải pháp quyết liệt hơn từ doanh nghiệp để củng cố niềm tin của nhà đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp. Các doanh nghiệp bất động sản cũng phải nỗ lực tái cơ cấu, tái cấu trúc sản phẩm để đáp ứng nhu cầu thực của thị trường, đồng thời có biện pháp xử lý hàng tồn kho nhằm thu tiền về để giải quyết những khó khăn hiện tại về dòng tiền.

Cùng với đó, cơ quan quản lý cần có phương án đẩy nhanh giải quyết các thủ tục pháp lý cho các dự án bất động sản.

Tiếp đó, các cơ quan quản lý cần xem xét nới lỏng các điều kiện để cho phép các định chế tài chính lớn bao gồm các ngân hàng có thể tham gia sâu hơn vào thị trường trái phiếu doanh nghiệp với vai trò tạo thanh khoản trên thị trường, đồng thời cho phép các ngân hàng phát triển các hình thức bảo lãnh thanh toán để dần khôi phục niềm tin cho nhà đầu tư.

Giải pháp tiếp theo, các chuyên gia của VNDirect đưa ra giải pháp đó là tương tự như bài học từ việc xử lý khủng hoảng trái phiếu doanh nghiệp tại các nước khu vực như Hàn Quốc, Trung Quốc, việc hỗ trợ các doanh nghiệp tiếp cận được nguồn vốn, đặc biệt là nguồn vốn tín dụng, để giải quyết vấn đề thanh khoản ngắn hạn là rất quan trọng.

Infographics - Nghị định 08/2023/NĐ-CP ngày 5/3/2023 về việc sửa đổi, bổ sung và ngưng hiệu lực thi hành một số điều tại các Nghị định quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế: